एकचोटी पढ्नै पर्ने

६१८ कि.मि पार गर्न ३५ घण्टा

2012-01-22T21:29:00.002+05:30

रात्रिबसमा ६१८ कि.मि यात्रा गर्न कति समय खर्चिनुपर्ला ? उत्तर सहज छ यदि ग्रामीण भेगको कच्ची बाटो हो भने सरदर प्रतिघण्टा २५ कि.मि को दरले २५ घण्टा पीच बाटो हो भने प्रतिघण्टा ६० कि. मि को दरले १० देखि ११ घण्टा । तर गत शुक्रवार राजधानीबाट पूर्वका लागि छुटेका यात्रुहरुले भने ३५ घण्टाको यात्रा तय गर्नुपर्यो । कारण थियो पूर्व–पश्चिम राजमार्गको बर्दीबास सडकखण्डमा स्थानीयबासीले गरेको अनिश्चितकालिन बन्द हड्ताल । २०६५ साल पौष १३ गते नेपाल सरकारले ४८ जिल्लाको ५२ स्थानमा आन्तरिक राजस्व कार्यालयको सेवा केन्द्र स्थापना गर्ने भनी निर्णय गरेको थियो तर सो निर्णय हाललाई स्थगन गरिएको विरोधमा स्थानीयबासीले हप्तादिन अगाडी देखि नै आन्दोलनका कार्यक्रमहरु तय गरेका थिए । आन्दोलनको आठौं दिन शुक्रवार दिउँसो प्रदर्शनकारी र प्रहरीबीच निकै बेर झपड भयो, झडपमा प्रहरीले भीड नियन्त्रण गर्न २४ राउण्ड हवाईफायर र १० राउण्ड अश्रु ग्याँस समेत प्रहार गर्‍यो । एउटा घमासान युद्ध जस्तो अवस्था सिर्जना भएको थियो शुक्रवारको दिन बर्दीबास सडक खण्डमा ।
शुक्रवार अधिराज्यभरबाट पूर्वका लागि छुटेका दिवाकालिन र रात्रिकालिन बसहरु र पूर्व काँकडभिट्टादेखि राजविराजसम्मबाट देश विभिन्न स्थानका लागि छुटेका रात्रि र दिवाकालिन यात्रुबाहक बसहरुलाई गन्तव्यमा पुग्न धेरै कठिन थियो । त्यहाँ वरिपरि भएका किराना पसलहरुमा सावुन र सरफ मात्र बाँकी थियो भने होटलहरुमा खाजा र खानाको नाममा केही पनि रहेको थिएन । समय कटाउनको लागि कतिले बाटोमा तास खेलिरहेका थिए भने कति बाघचाल खेल खेलेर समय कटाएका थिए । शुक्रवार बिहानदेखि भएको बन्द शनिवार बेलुका ५ बजेसम्म रहेको थियो ।

‘हामीले कसको के बिगारेका थियौ र यति धेरै सास्ती पाउनुपर्ने हो, बन्दले असर गर्ने भनेको सर्वसाधरणलाई हो, सरकारलाई दबाब दिने निहुँमा बाटो बन्द गर्ने परिपाटी कहिले अन्त्य होला’

– राजधानीबाट आफन्तको घरमा आउँदै गरेकी सिन्धुलीकी प्रतिमा विष्टले आफ्नो दुखेसो पोख्दै थिइन् । स–साना बाल बच्चा बोकेकाहरुको पीडा झन् दर्दनाक थियो । बच्चाहरु भोकले कराईरहेका थिए, पैसा भएर पनि केही किनेर खान पाइएको थिएन । जङ्गलको बिचमा समय कटाउनुपर्ने थियो वरिपरि कतै गाउँ बस्ती थिएन ।
कुनै आधिकारिक तथ्याङ्क नभए पनि सिन्धुलीबाट अपडेट हुने सिन्धुली दर्पणको वेवपेजका अनुसार शनिवार राति यात्रुबाहक बस, र माहबाहक ट्रक गरी लगभग १०० सवारी साधनको सिसा तोड्फोड भएको छ । राजमार्ग सिसाका टुक्रा अनि टायरको बलेको धूलोले भरिएको छ । सीता– अग्नी लगायत अन्य कम्पनीका यात्रुबाहक सवारीसाधनमा न त अगाडीको सिसा नै थियो न पछाडिको न त झ्यालको सिसा नै । यस्तो जाडो मौसममा सिसा नै नभएको गाडीमा यात्रुहरुले कसरी यात्रा गरे होलान् ? सिन्धुलीकि अञ्जु विष्टको दुखेको सही नै हो आखिर के बिगारेका थिए र यी यात्रुहरुले, के को सजायँ भोग्नुपरेको हो उनीहरूलाई यसको उत्तर सायदै कसैले नदेला ।

इतिहास थप्ने हो मेट्ने होइन ।

2012-01-11T23:22:00.002+05:30

लोचन खनाल

हुनत यो लेख लेखिरहँदा मलाई राजा व्युँताने यथार्थीवादी र परिवर्तन नचाहने भन्नुहोला अर्थात राजाको नशा जोडेको भन्नुहोला तर हरेक कुरालाई सकारात्मक र नकारात्मक दृष्टिकोणले हेर्ने हो भने र विज्ञानको स्केलर परिमाणलाई छाडेर भेक्टर परिमाणमा जाने हो भने पृथ्वीनारायण शाहलाई एक शाहसीक नेपाली र ऐतिहासिक व्यक्तित्व मान्नै पर्छ ।
संघीयता र बाईसे चौविसे राज्यलाई एउटै तराजुमा तुलना गरेर म हाँसको बीचमा बकुल्लो हुन त चाहान्न तर बाईसे चौविसे राज्यमाथि पूर्वमा टिष्टा नदी पश्चिममा काँगडा भनी विशाल नेपालको इतिहास पढिरहँदा अरुण पूर्वको लिम्बूवान तथा अन्य विभिन्न प्रान्तको लागि लड्ने शाहसीक यौद्धाहरुको इतिहास प्रान्तीय सरकारको मन्त्रीपरिषद्ले हटाउने हो कि भन्ने चिन्ता वर्तमान नाईकेहरुमा हुन जरुरी छ ।
नेपालकै एक राष्ट्रिय दैनिकको अन्र्तवार्तामा पूर्व सेनापतिले भनेका छन् –‘माओवादीले दरबार घेर्ने भनेको दिन सेना र तत्कालिन राजाले चाहेको भए लिवियाको जस्तो हालत हुन्थ्यो । उनले सो अन्तवार्तामा ठट्टा गर्दै थपेका छन् –‘धन्न मनमोहन सिंहले इशारा गर्नुभयो र वर्तमान नेपालका राजनैतिक नाइकेहरुले महाराज हजुरको कोटा खाली छ (सेरेमोनियल)’ भनेर त्यतिबेला चुप बनाएका थिए ।
पृथ्वीनारायण शाहले एकिकरण गर्नुभन्दा पहिले विशाल नेपाल थिएन । अंग्रेजहरुको बम बारुद्धहरुको सामना गर्न कठिन थियो । त्यस कारणले शाहले नेपाल एकिकरण गर्नु बाध्यता र जिम्मेवारी थियो । अंग्रेजहरु चुरे पर्वतमा आईपुग्दा माथिबाट नेपाली ढुंगा लडाएका थिए र अंग्रेजहरुलाई सिस्नुको झाडीमा खसालेका थिए । त्यसमा १/२ हजार अंग्रेज र १/२ सय नेपालीको मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि ४७ वर्षसम्म अंग्रेजहरुले त्यो राज्यमा फर्केर हेरेनन् ।
विर काजीहरु र शाहका सेनापतिहरु छाती फुलाएर अंग्रेजसँग लड्ने र आफू नेपाली हुँ भन्ने भावना बनाउने, विशाल नेपालको इतिहास बनाउने, र वर्तमान नेपालका नायकहरु त्यो इतिहासको काखमा बन्चरो हानेर नेपाल आमाको काखमा नै रजाई गर्ने ? के पुष्पकमल दाहालको जनयुद्ध, रामचन्द्रको प्रधानमन्त्री बन्ने सपना, गगन थापालाई जनताले प्रधानमन्त्री बनाउने सपना, केपी ओलीको चोटीलो भाषण सुन्ने जनताको सपना नै समाप्त हुन्थ्यो, आज नेपाल देश नै नरहेको भए ?
तर ती विर कालु पाण्डे, आज किन सुस्तामा फेरी जन्मेनन् ? विशाल नेपाललको डकुमेन्ट्री देखाउँदै हिड्ने बाबुराम पार्टी किन मनमोहन सिंहको अगाडी राम राम भन्दै खुट्टा कमाउँछन् ? १८ औं चोटी प्रधानमन्त्रीको दौडमा जाने पौडेल कति चोटी सुस्तामा पुगे ? हे नेपाली जनता ???

पृथ्वीनारायण शाहको इच्छा, राज्य विस्ताको महत्वकांक्षा र दूरदृष्टि नजागेको भए र त्यसलाई साकार पार्न उनले कठोर परिश्रम नगरेको भए, आज हामीले पाएको नेपाल भन्ने राष्ट्र रहने थिएन् । जसले यो नचाहेको हो उसका लागि पृथ्वीनारायण शाह विस्तारवादी, परचक्री र दुश्मन हुन सक्लान तर म नेपाली हुँ र नेपाल राष्ट्रभित्र म र मेरो परिवारको सुदृढ भविष्य चाहान्छु भने कुनै पनि व्यक्तिले शाहलाई घृणा गर्न सक्तैनन् । शाहले नेपाल राज्य स्थापनाको आरम्भ गरेको तथ्यलाई अन्यथा भन्न नसकेपनि एक पक्षबाट उनलाई नेपालको असमानता, पछौटेपन र अभावको मुल कारण देखाउन केही वर्गहरु हात धोएर लागी परिरहेका छन् । विश्वभरीका राष्ट्रले उनीजस्ता व्यक्तित्वको उच्च सम्मान र मुल्यांकन गरिरहँदा आफूलाई क्रान्तिकारी ठान्ने केही नेपाली हातहरुले उनको शालीक भत्काउने होड चलाए त्यसैकारणले पुष २७ गतेलाई पृथ्वी जयन्ती वा राष्ट्रिय एकता दिवस मान्न बन्द गरियो । पुरानो भनाई छ – ‘आफ्नै गौरव मान्नुपर्ने इतिहासलाई तिरस्कार गर्ने व्यक्ति र समूहको भविष्य सुखद हुँदैन । काही हामी त्यही श्राप र अभिषापको शिकार भएको त छैनौ –पौष २७ गते कान्तिपुर दैनिकमा कुमार रेग्मी लेख्छन् । यहाँबाट उनको लेख पढ्न सकिन्छ ।

कमरेड जी........... कसैले १२ वर्ष जनयुद्ध गर्यो भन्दैमा २८९ वर्ष लामो इतिहाँस मेटेर मेटिदैन । इतिहास आफै बोल्छ त्रिभुवनको शालिक हटाएर, अन्य ऐतिहासिक व्यक्तित्वको शालिक हटाएर गमक्क परेको लाल सलाम हानेको शालिक राख्नु परिवर्तन हैन ।

विर बलभद्र कुँवर, पृथ्वीनारायण शाह, काजी कालु पाण्डे लगायतको बारेमा लेखेको इतिहाँसमा टिपेक्स लगाएर कमरेड दाहाल, र कोइराला लेख्नु, सिंहदरवार भत्काएर सिभिल मल बनाउन, दुवै सरकारको नाममा रहेको नारायणहीटि र नागर्जुन दरवारमा राजा खेदाएको भन्दै नारायणहिटीबाट नागार्जुन पठाउनु, श्रीपेच हटाएर हँसिया हठौदा, तारा भएको पट्टी बाँध्नु भनेको क्रान्तिको नाममा मुखबाट खाएको भात पिँधतिरबाट खाँद्नु जस्तै हो ।
महाशय ! अगाडी बढ्नुहोस जनताको अनुरोध छ । नेपाल विकसीत संघीय गणराज्य होस् । देश आर्थिक संमृद्धिको बाटोमा जाओस् । देशमा नयाँ क्रान्ति होस् । विज्ञान र प्रविधीको क्षेत्रमा चमत्कार होस् । हजारौ नेपालीहरु विदेशीनु नपरोस् । नेपाल सवै पक्षमा शक्तिशाली होस् । भारतलाई सिमा क्षेत्रको मुद्दामा घुँडा टेकाउन सकियोस् । देशमा शान्ति, अमनचयन र लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण गर्नुहोस् । हजुरहरुको यसमा नै शुभ छ तर कालापानी र टिष्टा बीचमा रहेको बिशाल नेपाल थियो, विर शाहसी यौद्धा सहीदहरुको रगत, विर गोर्खालीको खुकुरी र इतिहासमा लेखिएका राम्रा काम पनि आफू क्रान्तिकारी भएको नाममा अर्धनग्न तस्विर अंकित इतिहास नबनोस् यही छ शुभकामना ।

नयाँ बर्षले सिकाएको पाठ

2012-01-03T13:58:00.001+05:30

प्रकाश पौडेल
हामीले सन् २०११ लाई विदा गरेर नयाँ वर्ष २०१२ भव्य रुपमा स्वागत गर्दैछौं । नेपाली जनता आधुनीक बन्दै गइरहेको अवस्थामा इसबि सम्वदलाई पनि एउटा महान चाड कै रुपमा मनाउने गर्छन् । नयाँ वर्षको प्रारम्भ हुनासाथ आपसमा शुभकामना दिने र लिने प्रचलन छ । नयाँ वर्षको शुभकामना शब्दहरु विभिन्न पत्रपत्रिकाहरुमा मात्र होइन, अनलाइन अनी इन्टरनेट साइटमा छाउने गर्छ । फेसबुकलगायत अन्य सामाजिक सञ्जालहरुमा त झन् शुभकामनाका शब्द तथा तस्बिरहरुले भित्तानै रंगिएका हुन्छन् । त्यसैले पहिलो हप्ता शुभकामना आदानप्रदानमै वित्ने गर्छ ।
यहाँ बर्षमा दुईपटक नयाँ बर्षको रैनताले सप्ताह तताँउछ । नयाँ दिनको अवसर परी उज्जवल भविश्यको लागी शुभकामना दिइन्छ । देश र जनताको सुनैलो बिहानीको कामना गरिन्छ । आफ्नो भेषभुसा, रितिरीवाज, चालचलन, संस्कार, संकृती जोगाइराख्ने प्रयास गर्छौ । हाम्रो जीवनको यो यात्राका मा कयौ नयाँ वर्ष आए गए । यसरी नै स्वगत अनी बिदाइ गर्यौ । तर पनी हामीमा अहिलेसम्म कुनै आमूल परिवर्तन आउन सकेको छैन । नयाँ वर्ष आउँदा पुरानो वर्ष मात्र हामीबाट विदा भएर गएको मात्र छ । हामीमा रहेको पुरानो स्वभाव, पुरानो संस्कार, पुरानो चालचलन भने विदा भएको जान सकेको छैन । अपेक्षा अनुरुप प्रत्येक नयां वर्षको आगमनमा व्याक्त गरिएको शुभ–कामनाले कहिल्यै सार्थकता पाउन सकेको छैन । देश र जनताको उज्जवल भविश्यको लागी राजनीतिक परिवर्तन पनि नभएका होइनन् तर, सत्ता मात्रै परिवर्तन भए । २००७ साल, २०१७ साल, २०१७ सलापछिको ३० वर्षे पंचायतकाल विरुदको आन्लोलन, २०४६ सालको जनआन्दोलन र २०६२/०६३ को दोस्रो जनआन्दोलन हुदा समेत खै कुनै परिवर्तनका देख्न सकिएको छैन । छ त केबल राजनीतिक परिवर्तनका नाममा जनतामाथि शोषण, पीडा, संकट, अन्याय र दमन थपिंदै गएको तीतो अनुभव मात्र ।
अपराधीलाई शहिद घोषणाको माग गदै यहाँ नेपाल बन्द गरिन्छ । कुर्चीका लागी सोझसाझ नेपाली जनताको रगत बगाइन्छ । घर–जग्गा कब्जा, अपहरण, हत्या–हिंसा र बलात्कारका घटना दिनप्रतिदिन बढ्दो क्रममा छ । मुलुकमा अराजक बन्दैछ भने दण्डहीनता पराकाष्ठामा पुगेको छ । जलस्रोतको धनी देश भएर पनि जनताले पानी पिउन पाइरहेका छैनन् । अझै टुकीको भरमा जिवन विताउनु पर्ने अवस्थाको अन्त्य हन सकेको छैन । राजधानीमा उब्जिएका समस्या समाधान हुन सकिरहेका छैनन् । वेरोजगारिले सिमा नागेको छ । बजारभाउ आकाशिएको छ । मित्र राष्ट्रको सहयोग, दाता राष्ट्रहरूबाट प्राप्त ऋण सहयोग र जनताको करलाई आफ्नो निजी सम्पत्ति बनाउन रंचभर लाज नमान्ने अनैतिक नेताहरूको नेतृत्वमा राज्य संचालन भइरहेको छ । यस्तो समयमा नव वर्षको शुभारम्भको अवसरमा गरिने शुभ–कामना सार्थकतामा परिणत हुनै सक्दैन ।
सन २०११ लाई नेपाल पर्यटन बर्ष समेत घोषणा गरियो तर उपेक्षित सफलता हात लाग्न सकेन् । अव सन् २०१२ लाई पनि लुम्बिनी भ्रमण बर्ष घोषणा गरिदैछ । छुटाइएको बजेटको आधी रकम कुम्लाइ बाकीँ रकमको पनि देखावटी पप्लेट दुईचार शहरमा टास्यो भने यस्को प्रतिफल पनि हाता लाग्यो शुन्य नै हो । त्यसैले सन २०१२ चाहीँ शुभ–कामना दिए अनुरुपै नयां प्रगति र नयां उपलब्धि प्राप्तिका लागि नेपाली जनताले विजय हासिल गर्न सकून् । पहिलेका कतुतहरु बिर्षेर नयाँ सोचको बिकाश होस् । नयाँ बर्ष सन २०१२ को सबैमा शुभ–कामना ।

आधुनिकताको नाममा भित्रिएको अश्लिलता

2011-12-30T13:22:00.001+05:30

प्रकाश पौडेल

आधुनिकताको नाममा नेपाली समाज अश्लिलतातर्फ उन्मुख हुँदैछ । आपूmहरुलाई आधुनिकता कहलाउन भित्र्याइएको पश्चिमी संस्कृतिले गर्दा नेपाली समाजमा विकृति फैलिएको छ । कुनै समयमा नेपाली समाज एकदमै सभ्य मानिन्थ्यो । महिलाहरुले कुकुच्चा समेत छोप्ने गरी लुगा लगाउथे अरे । यदि कसैले नलगाएमा उसलाई नखरमाउली भन्ने गरिन्थ्यो । अनि कोही पुरुषहरुसँग नजिकिएर लामो समयसम्म बोल्यो भने त्यो समाजमा अपाच्य हुन्थ्यो । त्यसबेला समाज अलिक अशिक्षित पनि थियो, अबिकसित पनि । तर त्यो अवस्थामा समाज सभ्य नै मानिन्थ्यो । जब शिक्षाको ज्योति घरघरमा पुग्यो , विकासका लहरहरुले गाउँ बस्ती ढाक्यो अनि मानिसको सोचमा पनि क्रमिक रुपमा परिवर्तन हुँदै गयो तर आधुनिक बन्नका लागि विदेशी संस्कृतिको शिको गर्दा समाज नै अश्लिल बन्न पुग्यो ।अहिले विदेशी संस्कृतिको नक्कली रवाफमा ठाँटिएका युवतिहरुको नाङ्गोपनले नेपाली समाजमा परिवारसँगै घुमफिर गर्न समेत अप्ठ्यारो स्थिती सिर्जना गरिदिएको छ । आप्mना आमाबाबु वा दिदीबहिनी सँगै हिडिरहेका बेला आँखा चिम्म गरी बाटोमा हिड्नुपर्ने स्थिती शहरबजार दिनानुदिन भेटिन्छ ।
यसरी नखरमाउलो फेसनले प्रतिस्पर्धाको रुप लिनुको बिशेष कारण उच्च मावि र महंगा क्याम्पसहरुका क्रियाकलापहरुले गर्दा पनि हुन सक्छ । आकर्षक र झुटा विज्ञापनको भरमा शिक्षाको व्यापार गरिरहेका महंगा र नामचलेका अधिकांश मावि र उच्च मावि तथा क्याम्पसहरुले आधुनिक शिक्षा दिने बाहानामा अति नै छोटो स्कट तथा भित्री अंग स्पष्ट रुपमा देखिने पारदर्शी अनी पातलो सर्टलाई आफ्नो पोशाकनै बनाइदिएका छन् । यसरी नजी विद्यालय तथा क्याम्पसका छात्राहरुले छोटा स्कट र टाइट पारदर्शी सर्टमा हिडिरहेका देख्दा मोडल हुन या विद्यार्थी भन्ने छट्याउँनै गाह्रो पर्न थालेको छ । कुन भन्दा कुन कम जस्तो गरी क्याम्पसहरुले फ्रक र पाइन्टलाई बदलेर केही इञ्च मात्र स्कट पोशाकमा राख्न थालेका छन् । प्रशासनले बिधार्थीलाई मोवाइल स्कुटर र स्कट प्रतिवद्व लगाएपछि राजधानिका कलेजहरुमा भने बिशेष गरि कोट पाइन्टलाईनै मान्यता दिइएको छ ।
आधुनिकताका नाममा मौलाएको छोटो पहिरन संस्कृतिले नेपाली सस्कार मात्र विग्रिएको छैन । त्यस कलेजमा अध्ययन गर्ने छात्राहरुलाई विज्ञापनको साधनको रुपमा दुरुपयोग गरिरहेका छन् । हाल आधुनिक युवा जमात खुलेआम सार्वजनिक स्थलमा यौन क्रियाकलाप हरुसमेत गरिरहेको भेटिन्छन् । फेसन र टेलिभिजनको प्रभाव र भुउपग्रह मार्फत देखिने दृश्यलाई आत्मसात गर्दै त्यसैको सिको गर्ने चलन नेपाली युवा पीडिको एउटा डरलाग्दो रोग हो । यसको प्रभावका कारण हाल युवा पीडिहरु सार्वजनिक स्थलमा यौन जन्य क्रियाकलापहरु गर्न हिच्किचाउँदैनन् ।
राजधानीको कुरै छाडौ महानगरिय प्रहरी प्रभागको कार्यालय अगाडीनै रहेको रत्नपार्क अनी रानीजंगल लगायतका स्थलमा टिनेजर युवायुवतीहरु यस्तो क्रियाकलापमा बढी भेटिन्छन् । तर प्रहरी प्रशासन मौन छ । रत्न पार्कमा त खुलेआम योन व्यवसायका गर्ने थलो बनेको छ । ठमेल, पोखरा, धरान लगायत देशका अन्य शहरहरुमा खुलेका मसाज सेन्टर, व्युटी पार्लरहरु सेक्स सप वनेका छन् । प्रशासनको डरले बाहिर अकै दात मात्र देखाएका हुन । झन् विभिन्न शहर तथा पर्यटकीय स्थलमा प्रेम प्रेमिकाको लागि ठाउँ नै छुट्टै बनाइदा यस्ता आपराधिक घटना ह्वात्तै बढेको हो । इलामको कन्याम, झापाको जामुनखाडी, धनकुटाको भेडेटार, विराटनगरको शान्ति वन पोखराको मालेपाटनलगायतका क्षेत्रमा प्रेमी प्रेमिकाका लागि लभ डाँडा नै बनाइएको छ । जहाँ युवायुवतीहरु वेग्लै संसारमा रमाउँदै गरेको भेटिन्छन् । यसरी पश्चिमी संस्कृतिको खोल ओढेर आफूलाई स्वतन्त्र नेपाली भन्न रुचाउने र आधुनिक कहलाउँदा अश्लिताले सीमा नाघेको हो कि ?

बन्दबाट गुम्यो कांग्रेसको छवि ।

2011-12-19T17:31:00.002+05:30

प्रकाश पौडेल

तरुण दल चितवनका अध्यक्ष शिवप्रसाद पौडेलको उपचारको क्रममा मृत्यु भएपछि देश पुरै आन्दोलनमय बनको छ । दुई साताअघि चितवन कारागार भित्रै आक्रमण हुदाँ अध्यक्ष पौडेल घाइते भएका थिए । शनिबार बिहान न्युरो अस्पताल काठमाडौमा उनको मृत्यु भएको खवर सार्वजनिक भए लगत्तै कांग्रेस कार्यकर्ता सडकमा उत्रिए । आक्रोशित अबस्थामा देखिएका कांग्रेस कार्यकर्ताले जथाभावि शक्ति प्रर्दशन गर्न थाले । देश पुरै तनाबग्रस्त बन्यो ।

सरकारले पौडेलको निधनबारे सत्यतथ्य पत्ता लगाउन छानबिन आयोग समेत गठन गर्यो । मृतकका परिवारलाई १० लाख क्षतिपूर्ति समेत दिने सरकारले घोषणा गर्यो । सरकारले मात्र होइन विभिन्न राजदुत अनि उच्च ओहदामा रहेका व्यक्तित्वले समेत प्रर्दशन बन्द, हडताल, नाराबाजी, आगजनी जस्ता कार्यहरु बन्द गर्न आग्रह गरे । तर पनि कंग्रेस नेता तथा कार्यकर्ताले शक्ति प्रर्दशन गर्न छाडेनन् । एक मात्र लोकतान्त्रिक पार्टी नेपाली कांगे्रसले अन्तत देशव्यापी आम हडताल गरेरै छाड्यो ।
कांग्रेसले देशभर आम हड्ताल गरेकै दिन अर्थात आज बिहानै संसदीय दलका नेता रामचन्द्र पौडेललाई मातृशोक परेको समाचार विभिन्न सञ्चारमाध्यमले सार्वजनिक गरे । देशमा आम हड्ताल घोषणाले जनताको अवस्था दयनीय भएको बेला उनलाई गृहनगर पुग्न कुनै अप्ठ्यारो भएन् । सजिलैसँग आमाको अन्तिम दाहासंस्कारका लागि जान भ्याए ।
नेपाली कांग्रेस एउटा प्रजातन्त्रीको पार्टी हो । प्रजातन्त्रीक पार्टीले आफ्नो माग पुरा गर्न गराउन देशनै ठप्प पार्नु गलत कार्य ठहरिन्छ । आपराधीक कार्यमा सरिक भएको व्यक्तिको मृत्युको निहुमा करोडौं जनतालाई सास्ती दिनु न्योचित कार्य होइन । लाखौं नेपाली जनताको भावना बोकेको दलले गुण्डागर्दीका भरमा आफ्नो नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नु भनेको आफूलाई अन्धकारमय अवस्थामा धकेल्नु हो । अधिकार प्राप्तका लागि लड्नुपर्छ त्यसको विकल्प अरु पनि धेरै छन् । आफ्नो माग पुरा गराउन अरुको अधिकार हनन गर्न नहुने कार्य थाहा हुँदाहुँदै पनि कांग्रेसले नेपाल बन्द गर्यो । यसबाट झन् समस्या निम्तिन्छ ।
सरकारको पटक पटक नेतृत्व गरिसकेको नेपाली कांग्रेसलाई सहिदको अर्थ सिकाईराख्नु पर्दैन तर आपराधिक कार्यमा मुझिएको एउटा व्यक्तिको मृत्यु हुँदा राज्यले त्यसलाई कसरी सहिद घोषणा गर्न सक्छ ?
तरुण तल चितवनका अध्यक्षको मृत्यु कुनै सरकारी हमलाबाट भएको हैन । यो नेपाली कांग्रेसकै आन्तरीक किचलोबाट घटेको घटना हो । यसको जिम्मा पनि कांग्रेसले नै लिनुपर्छ । आफै घट्ना घटाउने अनि दोषीलाई लुकाई करौडौं जनतालाई दुःख दिने नेपाली कांग्रेस कसरी जनताको पार्टी हुन सक्छ ? यस बन्दबाट कांग्रेसले आम नेपाली जनतासमक्ष आफ्नो छवि गुमाउनु परेको छ ।

लेखक जर्नालिजमका विद्यार्थी हुन् ।

कांग्रेसको माग अपराधीलाई शहिद घोषणा

2011-12-18T13:26:00.000+05:30

अशोक भण्डारी

भर्खरै निधन भएका कांग्रेस तरुण दलका चितवन अध्यक्ष शिवप्रसाद पौडेलको निधनमा कांग्रेसले देशव्यापी बन्दको घोषणा गरेको छ । आफ्नै पार्टीको आन्तरिक किचलोको फन्दामा परेर मृत्यु भएका पौडेललाई सरकारले सुरक्षा दिन सकेन भन्नु नेपाली कांग्रेसलाई सुहाउने कुरा हो ? लोकतान्त्रिक पार्टीको नाताले आमव्यापी देश हड्ताल गर्नु र विगत देखी नै अपराधी ठहरीएर जेल चलान भएका पौडेललको मृत्युलाई शहीदको उपनाम दिने कुरा कत्तिको ठिक होला ?
नेपाली कांग्रेस संसदिय दलका नेता रामचन्द्र पौडेलले शिवविरुद्ध लागेको मुद्दा फिर्ता हुनुपर्ने र उनलाई शहीद घोषणा नगरेसम्म आन्दोलनका कार्यक्रम फिर्ता नहुने बताए । यो उनको कुन नियत हो अपराधीलाई सहिद घोषणा गर्ने ? के नेपाली कांग्रेस प्रतिपक्षमा रहँदा कुनै एउटा कुकुर मर्यो भने पनि त्यसलाई सहिद घोषणा गर भनेर माग गर्नुपर्छ ? नेपाली कांग्रेसले गरेको देशव्यापी बन्दको चपेटामा सरकार मन्त्रीहरु परेका छन् त ? चपेटामा पर्ने त गरिव, मजदुर आमजनता नै त हुन् । प्रधानमन्त्रीहरुलाई त यसले केही असर गर्दैन् । यदि सरकारको विरोधमा नेपाली कांग्रेसले बन्दको आह्वान गरेको हो भने सिंहदरवार घेराउ गर्नुपर्यो नि । शिवप्रसादको मृत्युको दोषी जनता हुन् कि ? किन जनतालाई सजाय दिइन्छ ? राजनीति देशको अग्रगामी विकासको लागि हो, तर नेपालमा राजनीति भनेको जनतालाई दुःख दिएर कमाई खाने भाँडा बनेको छ, नेताहरुको । त्यसको लागि आम जनताहरुले एकचोटी सोच्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।

शान्तिनगर–१ झापा हाल : काठमाडौं ।

रिभोलुसन् २०२० पढेपछि

2011-12-16T14:18:00.001+05:30

उपन्यासको नाम– रिभोलुसन् २०२०
लेखक चेतन भगत
पृष्ठ २९३
मुल्य रु २५०
भाषा अंग्रेजी

चेतन भगतले वानरसको एउटा कार्यक्रममा गंगा टेक कलेजको प्रिन्सिपललाई नभेटेको भए उनको पाँचौं उपन्यास (रिभोलुसन २०२०) बजारमा आउने थिएन । यसअघिका उनका उपन्यास, Two States, One night @ Call Center, Five point Someone, Three Mistake of My life, पढिसकेका पाठकहरुले पक्कै पनि अनुभव गरेको हुनपर्छ उनले लेख्ने उपन्यासका सबै पात्रहरु उनकै वास्तविक जीवनसँग मेल खाएका हुन्छन् । जस्तो कि टू स्टेट को नै कुरा गर्ने हो भने उनले पढेको कलेज र उपन्यासमा राखिएको कलेज एउटै छ अनि उनको जीवनसंगीनी र उनी भारतको दुई भिन्न भिन्न प्रान्तमा जन्मेका हुन् । उपन्यासको अन्त्यमा भनिएजस्तै चेतन भगतका पनि दुईवटा जुम्ल्याहा छोराहरु जन्मेका छन् ।
प्रकाशन हुनुभन्दा अगाडी नै धेरै चर्चा बटुलेको यो उपन्यास नेपाली बजारमा केही महिनाअघि मात्र आएको हो । कक्षा ५ देखि नै निकै नजिक भएका तीनवटा साथिहरु गोपाल (जो गंगाटेक कलेजका प्रिन्सीपल हुन्), आरती र रागवको जीवनकहानीमा यो उपन्यास आधारित छ । यहाँबाट नै अनुमान लगाउन सकिन्छ कि यो उपन्यास लभ टे«ङगलमा परेका व्यक्तिहरुको बारेमा लेखिएको छ भनेर तर यसलाई लभ ट्रेङगलमा मात्र सिमित भएर सोच्ने हो भने एउटा ठूलो गल्ति हुनेछ । उनका अगाडीका उपन्यास जस्तै यसमा पनि तीनवटा पाटालाई केलाउन खोजिएको छ ति हुन् LOVE CORRUPTION AND AMBITION
पहिलो पाटो अनुसार गोपाल र आरतीबीच प्रेम सम्वन्धको बारेमा देखाउन खोजिएको छ । गोपाल एक मध्यमवर्गिक परिवारको सदस्य हो जो पढाईमा धेरै नै अव्वल हुन्छ भने आरती उच्चवर्गिक परिवारकी सदस्य हुन् । परिवारको चाहनाअनुसार गोपालले विद्यालयल स्तरको पढाई सकेपछि इन्जिनियरिङ अध्ध्यन गर्न २ वर्ष सम्म तयारी गर्दछ । तर सफलता हात पर्दैन । आरती एअर होस्टेस बन्न चाहान्छिन् तर उनका बाबुआमाले उनलाई आफूदेखि टाढा राख्न चाहदैनन् । फलस्वरुप उनले होटल म्यानेजमेन्ट पढेर एउटा फाइव स्टार होटलको कस्ट्युमर म्यानेजर मा नै चित्त बुझाउनुपर्दछ । सानैदेखि मुना पलाएको प्रेमको विरुवा कसरी पंहेलियो ? दुईजना बिचको प्रेम सम्वन्धमा रागव कसरी जोडिन पुगे । आरतीलाई आफ्नो बनाउन गोपाल र रागवले आफ्नो आफ्नो तर्फबाट के के सम्म गरे भन्ने कुरा देखाउन खोजिएको छ ।
दोस्रो पाटो करपसन अन्तरगत भारतमा हुने भ्रष्टचार विशेष गरी शिक्षा क्षेत्रमा भएको भ्रष्ट्रचारलाई छलङ्ग पारेर देखाउन खोजिएको छ । गंगाटेक कलेज स्थापना गर्नको लागि गोपालले कतिजनालाई खुस खुवाउनुपर्यो ? उक्त कलेज सञ्चालन गर्न साथ दिने स्थानीय राजनैतिक नेता शुक्ला जी ले गरेको भ्रष्टचार, राजनैतिक पहुँचका आधारमा कलेजहरुलाई दिइने सेवा सुविधा, कलेजमा विभिन्न संकाय थप्दा कर्मचारीलाई दिनुपर्ने मोटो रकम लगायत भ्रष्टचारका विभिन्न पाटालाई देखाउन खोजिएको छ ।
तेस्रो पाटो भनेको एम्विसन (अर्थात् कुनै कुरा गर्ने दृढ इच्छाशक्ति) भारतको प्रतिष्ठित कलेजबाट इन्जिनियरिङ सकेको विद्यार्थीले इन्जिनियरिङलाई चटक्कै छाडेर पत्रकारिता पेशा अपनाउँछ । इन्जिनियरिङबाट समाजमा परिवर्तन ल्याउन नसकिने भन्दै पत्रकारिता रोजेको रागवले भारतमा नयाँ क्रान्ति ल्याउने उद्देश्यका साथ अगाडी बढ्छ । यहाँबाट नै उपन्यासको नाम जन्मेको हो । रिभोलुसन् २०२० । यो उपन्यास पढेपछि भारतमा पनि नेपालमा जस्तै मोफसलमा पत्रपत्रिकाको अवस्था नाजुक छ भन्ने सहजै अनुमान लगाउन सकिन्छ । आफ्नो विरुद्ध समाचार लेखेको आरोपमा सञ्चारमाध्यममा आगलागी समेत गरिन्छ । पत्रकारिताक्षेत्रमा भएको राजनैतिक हस्तक्षेपलाई पनि यो उपन्यासले समेटेको छ । तीनवटै पाटाको सम्वन्ध एकअर्कोसँग जोडिएको छ ।
यो उपन्यास पढेपछि अलिक चित्त नबुझेको कुरो के हो भने चेतन भगतले आरती र गोपालबीचको प्रेम सम्वन्ध टुट्नुको खास कारण खुलाउन चाहेका छैनन् । गोपालले आरतीलाई किन आफ्नो बनाउन चाहेनन् । के एउटा सानो गल्तिले गर्दा त्यति ठूलो सम्वन्ध संधैका लागि टुट्छ त ? यी र यावत प्रश्नहरुको उत्तर यो उपन्यासमा चेतन भगतले खुलाउन सकेका छैनन् ।

नयाँ नेपालमा कांग्रेसको मन्त्र

2011-12-14T16:13:00.000+05:30

लोचन खनाल

माहुरी काट्दा मलाई मेरो बुबाले भन्नुभा‘थो । माहुरीको जीवनशैली बामपन्थी जीवनशैली जस्तो हुन्छ । बिरामी र अशक्त कर्मीमाहुरी लाई घारबाट निकालिन्छ र त्यहाँ त्यस्तो वर्ग हुन्छ जुन वर्गले मह खाँदै बस्छ र कर्मी माहुरीजस्तो काम पनि गर्दैन । यो प्रसंङ्ग मैले नेपालको वर्तमान बामपन्थीमाझमा समाजवादको आधुनिक अर्थ मात्र खोज्न लागेको हुँ ।
कार्ल माक्शले वर्गीय युद्धलाई लिएर ‘कम्युनिजम’ भन्ने शव्द निकालेका हुन् । जहाँ कम्युनिष्टहरुको भाषामा भन्नुपर्दा ‘निमुखा वर्ग र सामन्ति वर्गको लडाई’ भन्ने हो । सामन्ति वर्ग भन्नाले समाजवादी र निमुखा भन्नाले बामपन्थीहरु हुन कि भन्ने पनि वर्तमान राजनैतीक शैलीले ढल्काएको छ । हुनत् समाजवादी पार्टी भन्नाले विश्वमा एउटा धार जन्मेको छ । जुन कम्युनिष्टहरुभन्दा केही समानान्तर विचारको छ । हुनत संविधान सभाको निर्वाचनको बेलामा नेपालका जतिपनि राजनैतिक दलका घोषणापत्र थिए । ती सवैमा जनतामाझ मिठो घ्यू र भात दिएको हुन्थ्यो र जुनसुकै निर्वाचनमा पनि दलहरुले यो आशा देखाएका हुन्थे र हुन्छन् पनि । तर, सामान्य जीवनशैली र व्यवहारले त्यो चिल्लो चाप्लोलाई ग्यास्टिक स्वरुप दिइएको वर्तमान नेपालको राजनैतिक अवस्थाको तितो यथार्थ हो ।
नेपालका वामपन्थीहरुमा ‘जबज’ (जनताको बहुदलीय जनवाद) को सिद्धान्त भएपनि अथवा कांग्रेस यथार्थवादी शक्ति भनेर चिनिएपनि विपीले वामपन्थीहरुमाझ दिएको समाजवादको हिजोको परिभाषा र २१औं शताव्दीको समाजवादको परिभाषामा विकुल्लै फरक नभएतापनि केही परिवर्तन गरेको हो कि भन्ने धेरै कांग्रेसीहरुको बुझाई छ । विपीको परिभाषामा हरेक नेपालीको परिवारलाई एउटा घर, एउटा दुहुनो गाई, बिहान बेलुकाको छाक टार्ने खाद्यान्न, छोराछोरी पढाउने र विरामी पर्दा औषधीमुलो गर्ने आवश्यकता हो भन्ने थियो । तर आजको समाजवादमा बुबाआमाको सानो नोकरी, छोराहरु प्राविधिक जनशक्ति, विरामीपर्दाखेरी नर्स छोरीको हातबाट उपचार पाउने र भविष्यमा गाईको ढुङ््ग्रोमा पर्ने हातको सट्टा कम्प्युटरको किर्वोडको मा राख्ने हो कि भन्ने आजको कांग्रेसको समाजवादरुपी एजेण्डा बन्न जरुरी छ ।
एउटा सैनिक मिसनमा जानुभन्दा अगाडी उ संग हातहतियार र राम्रो तालिमको आवश्यक परेजस्तो माथिको जस्तो समाजवाद ल्याउनको लागि पूर्वाधार भनेको शान्ति र संविधानको शुनिश्चितता र नयाँ संविधान र संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल हुन जरुरी छ ।
चिलीमा दशकौंदेखी नेपालमा जस्तै जनयुद्ध भई संविधानसभाको निर्वाचन र राज्य पुनःसंरचना भएपछि पनि रोजगार र आर्थिक क्रान्तिको बाटोमा जानको लागि ठूलो संघर्ष भएको थियो । संसारकै अग्रगामी शक्तिशाली भनिएको अमेरिकामा अहिले “हामी बेरोजगार भयौं” भनेर केही महिनाअघि प्रदर्शन भएको थियो । राजतन्त्रको अन्त्य वृहत शान्ति सम्झौता संविधान निर्माण लोकतान्त्रिक गणतन्त्र र राज्य पुनःसंरचनाको अवस्थामा नेपाल पुग्दा पनि अबको समाजवाद भनेको नेपालको कूल ग्राहस्त उत्पादनमा वृद्धि, मानव सूचकांकमा वृद्धि र आर्थिक क्रान्तिको बाटोमा लैजाने भन्ने हो ।
हिजो गाईबाख्रा चराउन जाँदा गरिव नेपालीको छोराछोरीमा बस्ने माया प्रिती आज Skype मा Video Chat गर्ने हो कि ? शहरमा बिजुली बल्छ रे ! गाडी कुद्छ रे भनेर कथा गर्नेहरु आज गाडीमा चढेर जाने र घरमा बिजुलीबाट २०/२५ वटा एफ एम रेडियोहरु ट्युनिक गर्ने मिसन आजको समाजवादले देखाउनुपर्छ ।
अहिलेको आन्तरिक विवादमा रुमलिएको कांग्रेसले समाजवादलाई कताकता बिर्सेर आधुनिक युगको जनैबिनाको बाहुन बन्न खोजेपनि बिष विनाको सर्प भने पट्क्के बन्न सक्तैन काग्रेस । लोकतन्त्र आयो गणतन्त्र आयो, संघीय नेपाल बन्ला तर पनि कांग्रेसको यथार्थवादी मनस्थिती नहटाएसम्म आधुनिक समाजको समाजवादको परिभाषा खोज्न सकिन्न । शान्ति आउला नेपाल बिभिन्न प्रान्तमा बाँडिएर सुन्दर र शान्त नेपाल बन्ला तर नेपालले भारतलाई बिजुली कहिले बेच्ने ? विभिन्न नाम सुनिएका देशलाई आर्थिक सहयोग कहिले गर्ने ? नेपालले अटोमोवाईलको निर्यात कहिले गर्ने ? सगरमाथाको आधारशिविरसम्म १० लेनको पीचरोड कहिले पुग्ने ? त्यसैले आजको समाजवादको सिद्धान्त त्यस्तो बनोस् कि हिजोको दुहुनो गाईवाला बाबुको छोराले आज कम्प्युटरमा C-Programming सिक्दैहोस् । प्रत्येक गाँउ बस्तीमा इन्टरनेटको पहुँच हुनुपर्छ । नेपालीले राम्रो आम्दानी गर्नुपर्छ । प्रत्येक बालबालिकाले राम्रो शिक्षादिक्षा पाउनुपर्छ । यही नै आधुनिक नेपालको संघीय लोकतन्त्र र समाजवादको व्यवहारिक पक्ष हुनेछ ।

डरलाग्दो बेरोजगारको अवस्था

2011-12-12T17:00:00.004+05:30

यो लेख कान्तिपुर दैनिकमा पनि प्रकाशित भएको छ । यहाँबाट हेर्न सक्नुहुन्छ ।
यही मंसिर २६ गतेको कान्तिपुर दैनिक पढेपछि दुई चार शव्द लेख्न मन लाग्यो । उक्त पत्रिकाको प्रथम पृष्ठमा शीला पाण्डेको समाचार छ । ११९ दरवन्दीमा २३ हजारको आवेदन । त्यस्तै गरी पृष्ठ १३ मा राजेन्द्र नाथको समाचार छ । २ सय दरवन्दीमा ८ हजारको दरखास्त ।
यी दुवै समाचार फरक फरक स्थान र फरक फरक किसिमको जागिरको लागि परेका आवेदनहरु लाई लिएर लेखिएका हुन् । प्रथम पृष्ठमा भएको समाचार भनेको नेपाल वायु सेवा निगममा खुलेको ४ वटा पद (वरिष्ठ सहायक, वरिष्ठ लेखा सहायक, लेखा अधिकृत र प्रशासन अधिकृत) मा ११९ वटा रिक्त दरवन्दीका लागि परेका आवेदनको बारेमा केन्द्रित छ । त्यस्तै गरी पृष्ठ १३ मा नेपालगञ्जबाट प्रेसित समाचारमा भनिएको छ । २ सय जना प्रहरी जवानको रिक्त पदका लागि ८ हजारको निवेदन परेको हो ।
अव यी दुईवटा समाचारलाई गहिरी रुपमा विश्लेषण गर्ने हो भने वायु सेवा निगममा आवेदन दिन आवेदकले स्नातक तह उत्तीर्ण गर्नुपर्दछ । त्यहाँ आवेदन दिने आवेदकहरु स्नातक देखि पीएचडी उत्तीर्ण गरेका समेत छन् । ११९ मा २३००० अथवा प्रति १०० जनामा शुन्य दशमलव पाँच एक जनाले मात्र जागिर पाउने सम्भावना छ । त्यस्तै नेपालगञ्जमा प्रहरी जवानका लागि खुलेको आवेदन भर्नको लागि आवेदकले कक्षा ८ उत्तीर्ण गरेको हुनुपदर्छ । त्यहाँ दिएका आवेदकहरुमध्धे स्नातक उत्तीर्ण गरेका १४ युवा पनि छन् । यी १४ लाई छाडेर अरुलाई हेर्नेहो भने अशिक्षित बेरोजगार भन्दा खासै फरक नपर्ला । २०० मा ८००० अथवा प्रति सय जनामा २ दशमलव ५ जनाले जागिर पाउने सम्भावना छ ।
यी दुईवटा आँकडालाई हेर्दा यो कुरा थाहा हुन्छ कि नेपालमा शैक्षिक बेरोजगारको अवस्था निकै नाजुक छ । प्रति दस हजार जनामा ५१ जनाले मात्र जागिर पाउनेछन् भने नौ हजार नौ सय ४९ जना जागिर पाउनबाट बञ्चित हुनेछन् । देशमा शैक्षिक बेरोजगारको संख्या बढ्नु भनेको देशको लागि निकै चुनौतीको कुरा हो । राष्ट्रले शैक्षिक बेरोजगारको समस्या समाधान गर्न नसक्दा आफ्नो श्रम र पसिना विदेशी भूमिमा न्यून पारिश्रमिकमा खर्चन नेपालीहरु बाध्य भएका छन् । उत्पादनसिल र उर्जाशिल दक्ष जनशक्तिको अभावमा देश कसरी अगाडी बढ्छ ? अशिक्षित बेरोजगार भन्दा शिक्षित बेरोजगारको संख्या निकै माथि हुनु भनेको राम्रो संकेत होइन् । मनोविश्लेषकहरुका अनुसार यस्तो अवस्थाले गर्दा डिप्रेसन जस्ता मानसिक रोगबाट ग्रसित हुनेको संख्या क्रमस रुपमा बढ्दै जान्छ । फलस्वरुप आत्महत्याको संख्या बढ्छ । हाम्रो छिमेकी मुलक भारतको कुरा गर्ने हो भने प्रत्येक ९० मिनेटमा एकजना विद्यार्थीले आत्महत्या गर्दछन् । यो अवस्था नेपालमा पनि नआउला भन्न सकिदैन ।

११९ दरवन्दीमा २३ हजारको आवेदन । पत्रिका जस्ताको तस्तै पढ्न यहाँ ।
२ सय दरवन्दीमा ८ हजारको दरखास्त । पत्रिका पढ्न यहाँ ।

भ्रष्टचार ! भ्रष्टचार !! भ्रष्टचार !!!

2011-12-03T13:49:00.001+05:30

प्रकाश पौडेल

भ्रष्टचार ! भ्रष्टचार !! भ्रष्टचार !!! अहिले पूरै वतावरण यही शब्दले रंगिएको छ । गल्ली गल्लीमा हल्ली खल्ली, संसद्‌मा तातो बहस, फुटपाथ देखी सिंहदरवारसम्म भ्रष्टचारको चर्चा परिचर्चा चलिरहेको छ । वास्तवमा यो आचरण र अनुसन्धानवाट तल झरेको तथा पतित आचरण वा घुुसखोरीको काम भन्ने शाव्दिक अर्थ बोकेको भ्रष्टचारको विरोध गर्न नेताहरूले सडक तताउछन् । भ्रष्टचार बढेको भन्दै प्रतिपक्ष दलले नेतृत्व लाई विरोध गर्न पछि पदैनन् । उच्च ओहदाका कर्मचारी ,सभासदहरु ,संबैधानिक निकाय, ठुला ठुला व्याक्ति मात्र होइन न्यायपरिषद, वरिष्ठ न्ययाधिशहरुका साथै अख्तियारका उच्च अधिकारीहरु हलका देशका सम्पूर्ण निकायहरु सबैले भ्रष्टचार बढेको स्वीर्काछन् । नेपालमा भ्रष्टचार दिन प्रतिदिन बढेको बढै छ । हालै टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल ले विश्वव्यापी रूपमा सार्वजनिक गरेको नतिजा अनुसार नेपाल भ्रष्टचार गर्ने मुलुकहरु मध्ये १५४ औं स्थानमा परेको छ । गत वर्षको तुलानामा यस वर्ष सुचांक झन् बढेको हो । अगिल्लो वर्ष १४६ औं स्थानमा यिथो । यसरी नेपालमा वर्षेनी भष्टचार बद्दो क्रममा छ । टान्सपरेन्सी इन्टरनेशनल ले वर्षेनी नतिजा निकाल्छ, नेपालको अवस्था झन् बिग्रदो छ । अब छानविन गरिन्छ, त्यसमा पनि भष्टचारै हुन्छ । अनि निर्णय हुन्छ । प्रतिवेदन सार्वजनिक गरिन्छ, नेपालमा भष्टचार भएकै छैन । भनेपछि कसले गर्छ त यँहा भष्टचार ?
यहाँ केही नभएका हातका नंग्रा खियाएर पेट पालेका शोषित सोझा साझा जनताले भष्टचार गर्छन् ! कि पार्टीको झण्डा बोकी चिप्ला कुरा गदै नेतृत्व पंक्तिमा पुगेको केही समयमै खरको छानोबाट महलमा पुग्ने व्यक्तिले भ्रष्टचार गर्छन् ? राज्यबाट शोषित, गरिब, निमुखा जनताले त राज्यको सम्पती दुरुपयोग गर्ने कुरै भएन । उनीहरूले भष्टचार गर्ने न कुनै आधार छ, न त कुनै सम्भावना नै । खादै पचाउदै, नियम बनाउदै, पारिद गदै, छानविन गदै, देशको सम्पती दुरुपयोग गदै, पजेरोमा कुद्ने नेतृत्व वर्गले गर्दा नेपालमा वर्षेनी भ्रष्टचार बढेको हो । तस्करवाट चन्दा लिने, कार्यकता पाल्ने, धम्कीको भरमा चुनाव जित्ने, जनता किन्ने, सुन्दरीका साथ डिस्को रेष्टुरेन्ट धाउने समाजलाई अपाच्य कुराहरू गदै हिड्ने आर्दशविहीन नेतागणहरुको यस्तो व्यवहारले राज्यको कसरी विकास हुन सक्छ् । अनि तिनै नेताहरू सोझासाझ जनताका अगाडि चिप्ला कुरा गदै भाषण गर्छन्, भन्छन् देशमा भष्टचारले जरो गाडेको छ । त्यसैले देशको विकास भएन, देशले निकास पाउन सकिरहेको छैन् । हामी भ्रष्टचारी लाई कार्वाही गर्छौँ, अनि मात्र देशले निकास पाउछ् । बिचरा सोझा जनताहरुले सन्नुको विकल्प अरू छैन् । केही समय अघि चन्दा उठाएर ट्याक्सी चढ्ने अनि आफ्ने र कार्यकताको भुडी भर्न आतंक मच्चाउने नेता पार्टी कार्यकर्ता आज राजधानीमा पाँचतले महल पँजेरो र विदेशी बैङ्कमा लाखौ जम्मा गर्ने भइसकेका छन् । यनीहरु बाहेक देशको सम्पती दुरुपयोग गर्ने प्रमुख हस्तिहरु अरू को हुन सक्छन् र ? गणतन्त्र नेपालको पहिलो सरकारले भ्रष्टचार न्युनिकरण गर्न अभियान सञ्चालन नगरेको होइन । माओवादीको नेतृत्वमा रहेको सरकारका तत्कालीन अर्थमन्त्री बाबुराम भट्टराईको पहलमा सम्पति छानविन आयोग गठन भई सञ्चालनमा समेत आएको थियो । तर सरकार टिक्न नसकेपछि आयोगको पनि कुनै अस्तित्व रहेन् । त्यसपछि माधव कुमार नेपाल, झलनाथ खनालको नेतृत्वमा रहेको सरकारले पनि भ्रष्टचार न्यूनीकरणका लागि देखावटी कार्यकमहरु सञ्चालनमा ल्याए तर त्यो अभियान पनि सफल हुन सकेन् । अहिले फेरी तिनी अर्थमन्त्री डा. भट्टराई सरकारको नेतृत्वमा छन्, उनले सञ्चालनमा ल्याउन खोजेको सम्पत्ति छानविन आयोगले पूर्णता पाउन सकेको छैन ।
अब कुरा उठ्छ सम्पत्ति छानविन गर्ने कसको ? जनताको ? उच्च पदमा बस्नेहरुले त भ्रष्ट्रचारको माध्यमबाट प्रशस्त धन सम्पत्ति कमाइरहेका छन् । उनीहरूले त्यही भ्रष्ट्रचारको केही हिस्साले समितिको मुखमा बुझो लगाइदिन्छन् । छानविन आयोगलाई पनि सजिलौ छैन । अवैध सम्पत्ति कमाएर, आफूलाई राष्ट्रको सेवक सम्झने तस्करहरुको यो देशमा विगविगी छाएको छ । नियमसम्वत सम्पत्ति छानविन गर्ने र कावार्ही गर्ने हो भने यहाँ सबै कारबाहीमा पर्दछन् । अछुतो कोही पनि छैन । त्यसैले अन्तिममा आयोगले निष्कर्ष निकाल्छ । सबैको सम्पत्ति आपत्तिजनक छैन, अनि त जनताको मुख बन्द हुने नै भयो ।
वास्तवमा भन्दा देशका लागि हामीहरूले के दियौ र के पायौ भन्ने प्रवृद्धिले गर्दा यस्तो अवस्थाको सिर्जना भएको हो । कानुनको अभावमा मात्र भ्रष्ट्रचारलले यसरी खुट्टा घुमाएको पक्कै पनि होइन । संविधानसभाको म्याद थपिदै जाँदा राज्यकोषबाट सभासद्‌लाई तलब खुवाउँदै पैसा सकिन्छ । त्यसलाई के भन्ने ? हाम्रा भ्रष्ट्रचार नियन्त्रण गर्ने निकायका प्रमुखहरुमा कत्वर्यबोध नैतिकताबोध साथै राष्ट्रियताको चेतना नआएर हो अथवा राष्ट्रप्रति सबैको माया नभएर हो । भ्रष्टचारले झन् जरो गाढेको छ । अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग (अदुवा)को एक्लो प्रयासले नेपालबाट भ्रष्टचार उन्मूलन हुन सक्तैन राज्यकोष सही रूपमा सदुपयोग गरियो भने केही रूपमा नियन्त्रण हुन सक्छ । तर निमूल भने असम्भव छ ।
सबैलाई आफ्नो कतव्र्यबोध भएपछि भ्रष्टचार आफैँ निवारण हुन्छ । भ्रष्टचार नियन्त्रणका नाममा देश चुस्नेले केही लछारपाटो लगाउन सक्तैनन् । भ्रष्टचारीलाई जरैदेखि उखेल्न मानविय आचरण व्यवहारमा परिवर्तन हुनुपर्छ । नैतिक चेतनाको विकासले अनि आफूले आफैँलाई चिन्न सक्यो भने र अझ कानुनमा प्रभावकारीता अथवा सरकारको नाईकेहरुले आफ्नो दरिद्रिपनलाई रोक्यो भने भ्रष्टचार आफैँ निरुत्साहित हुन सक्छ ।
दरिद्रि मानसिकता त्यागेर व्यक्तिगत र दलगत स्वार्थभन्दा माथि नउठेसम्म नेपालमा यसको निवारण हुन सक्तैन हामी श्रमजीवि जनताले फेरी अर्कोपनि भ्रष्टचार विरुद्धको आन्दोलन गर्नुपर्ने हो ? जुन जोगी आए पनि कानै चिरेका भन्ने नेपालको उखानले सार्थकता नपाओस् । कुर्सीको लागि मात्र होइन सच्चा देशका लागि पनि केही काम गरेर अगाडी बढ्दा राम्रो हुनेछ ।

paudel.swadhin@gmail.com

लेखक राजधानीमा जर्नालिजम अध्ययनरत छन् ।

तपाईँ पनि ठगिनुहोला है इ–कर्मसबाट !

2011-12-02T17:13:00.001+05:30

आजको यो ब्लग पोस्टमा राजधानी लगायत देशका विभिन्न स्थानमा ई–कर्मसका नाममा खुलेका विशुद्ध व्यापारिक संस्थाहरुबाट ठगिएका व्यक्तिहरुको पीडा खोतल्न खोज्दैछु ।
व्यक्तिहरू ठगिने प्रक्रिया राजधानीबाट प्रकाशित हुने राष्ट्रिय दैनिकबाट नै सुरु हुन्छ । विभिन्न दैनिक पत्रिकामा प्रत्येक दिन प्रकाशित हुने बर्गीकृत विज्ञापनको चाहियो भन्ने शीर्षकमा हेर्ने हो भने मासिक रु ६००० देखि ३५०००।– सम्म ग्यारेन्टी कमाउन सकिने भन्ने विज्ञापन देख्न पाइन्छ । यहीबाट सुरु हुन्छ ठगिने प्रक्रिया । बेरोजगार बढीरहेको बेला दिनमा ३ देखि ४ घण्टा काम गर्दा १० हजार कमाउन सकिन्छ भने किन नगर्ने भनेर मानिसहरू केही नसोची हामफाल्छन् । स्कुल कलेजमा अध्ययन गर्ने बिद्यार्र्थीे, घरका गृहणी देखि लिएर सरकारी कर्मचारीहरु समेत त्यस ठाउँमा पुग्दछन् । आफू पनि त्यही भीडमा परिया‘थ्यो कुनै समयमा । माहिनामा धेरै नै आर्जन गर्न सकिन्छ भनेर त्यहाँ पुग्नेमध्धे ९० प्रतिशतले हातमा एक सुकापनि फेला पार्न सक्तैनन् ।

राजधानीका नयाँ बानेश्वर, महाराजगञ्ज, बालाजु, कोटेश्वर, सातदोवाटो, बसुन्धरा लगायत विभिन्न स्थानमा खोलिएका अफिसहरुले एजेन्टको काम गर्दछन् । विज्ञापनमा नै उल्लेख गरिएको हुन्छ टेस्ट वा एस.एल.सी पास भएको, कम्प्युटरमा बेसिक ज्ञान भएको । राजधानीमा बस्नेहरु मध्धे ८० प्रतिशतमा यी सबै कुराहरू हुन्छन् । एजेन्टहरुले एक घण्टामा ४ देखि १० डलर कमाउन सक्नुहुन्छ भनेर हौसाउने गर्दछन् र मानिसहरूले केही नसोची उनीहरूको कुरा धुव्रसत्य हो भनी त्यसको पछाडि पर्दछन् ।
सुरुमा उनीहरूले २२ सय देखि २५ सय सम्म लिने गर्दछन् । जसमा ७ देखि १० दिने वेव डिजाइनिङ कोर्ष सिकाइन्छ । आपूmले भने ३ दिनमा नै समाप्त गरिएको थियो । त्यसभित्र एउटा ब्लग बनाउन सिकाइन्छ । ब्लगमा १० देखि १५ वटा पोस्ट गर्न लगाईन्छ । जिमेल, फेसबुक, याहू, ट्विटर, डेलिसिअस, स्टमबल, युटुव, डिग जस्ता साईटहरुमा खाता खोल्न लगाइन्छ । याहु एन्सर डटकम मा आफ्नो खातालाई लेबल २ सम्म पुर्याउनुपर्ने हुन्छ ।
त्यससँगसँगै ब्लगको प्रमोशनल टुल, इ–कर्मसका साईटहरु माइक्रोवर्कर डटकम, मीनीवर्कर डटकम, माइनुटवर्कर डटकम र फोरमको बारेमा जानकारी दिइन्छ ।
इ–कर्मसका साईटहरुमा विभिन्न जबहरु दिइएको हुन्छ । जसलाई निश्चित समयभित्रमा सक्नुपर्ने हुन्छ । यहाँ हुने जबहरुमा विभिन्न साईटहरुमा साइन अप हुने, विभिन्न कुराहरू सर्च गर्नेदेखि देखि लिएर त्यहाँ दिएको शीर्षकमा ५० देखि १५० शब्दसम्मको स्टोरी लेखेर ब्लगमा व्याकलिंक सहित पोस्ट गर्नुपर्ने हुन्छ । साईन अप को रकम २ देखि ५ सेन्टसम्म हुन्छ भने स्टोरी पोस्ट गर्ने ब्लगको पीआरमा भर पर्छ । कम्तीमा पनि ब्लगको पीआर १ हुनुपर्ने हुन्छ । पीआर भनेको गुगलले आफ्नो पेजलाई दिएको Page Rank हो । जुन Not Available देखि ० हुँदै १० सम्म हुने गर्दछ । फेसबुकको पीआर ९ छ भने ट्विटरको ८ । कान्तिपुर दैनिकको ५ नागरिकको ४ । आफ्नो ब्लगको पीआर यहाँबाट चेक गर्न सकिन्छ ।
अब कुरा गरौँ डलरको यसरी साइन अप गरेपछि आफूले गरेको जब को जब कम्पिसलन प्रुफ सव्मिट गर्नुपर्छ । यति त्यो एसेप्ट भयो भने तपाईँको खातामा सो रकम जम्मा हुन्छ । यसरी जम्मा भएको रकम १०० डलर कटेपछि इन्टरनेशनल क्रेडिट कार्ड मार्फत रकम निकाल्न सकिन्छ । अनि विभिन्न फोरममा आफूले पोस्ट गरेका पोस्टहरुको रकम पनि १ सेन्टदेखि ३ सेन्टसम्मका हुन्छन् । ती भने १० डलर कटेपछि निकाल्न पाइन्छ ।
अब फेरी कुरा गरौँ विज्ञापनको विज्ञापनमा भनेजस्तै टेस्ट वा एस.एल.सी पास अनि कम्प्युटर मा बेसिक ज्ञान भएकाले यो काम गर्न सक्तैनन् । किनभने यी काम गर्नको लागि इमेल र इन्टरनेटको बारेमा धेरै नै ज्ञान हुनु पर्दछ भने अङ्ग्रेजी भाषामा पोख्त ।

कसले गर्ने हो त इ–कर्मको काम ?

इ–कर्मसको काम हामीले सोचेजस्तो सजिलो पक्कै पनि छैन । हुनत कुनै पनि काम सजिलो हुँदैन । यो काम गर्नको लागि तपाईँसँग कम्प्युटर वा ल्यापटप अनि नेटको सुविधा हुनुपर्दछ । इन्टरनेटमा बढी समय विताउने जस्तो कि साइवर सञ्चालकहरुले यो काम गर्दा उपयुक्त हुन्छ । १ घण्टामा ३ देखि ४ डलर कमाउन सकिदोरहेछ साइवरमा १ घण्टामा २० रुपैयाँ तिरे पुग्छ । साइबरबाट नै काम गर्दछु भनेर सोच्नुहुन्छ भने तपाईँले नगरे पनि हुन्छ । किनभने जबहरु इन्टरनेटको आइपी एड्रेस मा भर पर्दछन् । आइपी एड्रेस अनुसार कामहरू उपलब्ध हुन्छन् । यदि त्यो साइबरबाट अरूले पनि इ–कमर्सको काम गर्दछन् भने तपाईँले काम नपाउन सक्नुहुन्छ ।

मलाई चित्त नबुझेको गाँठी कुरो !

केही दिन अघि एक दैनिक पत्रिकामा रजिष्टर नै नभएको नर्सिङ होमले विद्यार्थी भर्ना खुल्यो भनेर विज्ञापन गर्दा ठुलो हलचल मच्चियो । त्यसको विरुद्ध विद्यार्थीहरु आन्दोलन समेत गर्ने घोषणा गरे तर दिनदिनै पत्रिकामा यसरी ग्यारेन्टीका साथ यति उति कमाउन सकिन्छ भनेर विज्ञापन आउँछ तर हात लाग्छ शून्य यसको विरुद्ध किन कसैले केही नबोलेको । पत्रिकाले पनि यस्ता विज्ञापन छाप्दा केही सोच्नुपर्ने देखिन्छ ।

घरमा छोरी बढेकी छे ।

2011-12-01T17:44:00.001+05:30

आजको यो ब्लग पोस्टमा देशका विभिन्न स्थानबाट राजधानीमा आएर बस्नेहरुले भोगेकोे पीडा खोतल्न खोज्दैछु ।
राजधानीका धेरै समस्यामध्धे बस्नको लागी कोठा वा फ्ल्याट खोज्ने समस्यालाई ठुलो समस्याको रूपमा लिईदै आएको छ । अरू जिल्लाका मानिसले भन्दा पनि मैले विशेष समस्या भोगको छु । त्यसका कारणहरुमा पहिला आफू झापाली हुनु हो । काठमाडौँका स्थायी बासिन्दाहरुमा झापालीहरु धेरै धुर्त हुन्छन् भन्ने छाप परेको छ । दोस्रो कारण भनेको अविवाहित हुनु हो ।

फ्ल्याट खोज्ने क्रममा भक्तपुरको लोकन्थलीमा पुग्दा एकजना घरबेटीले त सिँधै मेरो घरमा छोरी बढेकी छे तिमीहरुजस्ता केटाहरुलाई कोठा दिँदिन पो भन्दिए ।

झापालीहरुको बढी बसोबास रहेको घट्टेकुलो, अनामनगर र मैतीदेवीमा फ्ल्याट खोज्न जाँदाको क्षण पृथक् छ । मैतीदेवी मन्दिरको पछाडि रहेको शैलुनका मालिकले कोठा वा फ्ल्याट खोजिदिने एजेन्टको रूपमा काम गर्दा रहेछन् । त्यस क्षेत्रमा उनीमात्र होइन लगभग ८ देखि १० जना मानिसहरू यसरी एजेन्ट रूपमा काम गर्ने गरेको पाइयो । एक हिसाबले उनीहरूले गरेको कार्य निकै स्रहानिय थियो तर उनहरुले लिने कमिसन (एउटा फ्ल्याटबाट ४ देखि ५ हजार) विशुद्ध पढ्नको लागि मात्रै काठमाडौँ आएकाहरुले तिर्न मुस्किल पर्छ ।

१ हप्तादेखि कोठा नपाएर भौतारिएका स्याङजा स्थायी घर भई हाल त्रिचन्द्र क्याम्पसमा बि.एस्सी प्रथम वर्षमा अध्ययन गर्ने संञ्जीव सापकोटा पनि त्यही स्थानमा भेटिए । पहिला भाडामा बसेका घरबेटीले पानी धेरै चलाएको, पाहुना बढी ल्याएको निहुँमा उनलाई १० दिनभित्र कोठा खाली गर्न भनेका रहेछन् ।
राम्रो कोठा खाली हुने अवस्था छ भने पहिला कोठामा बस्नेहरुले आफ्ना मान्छेलाई त्यस कोठामा ल्याउने हुनाले पनि खाली भएको डेरा पाउने सम्भावना कम हुन्छ । मैतीदेवी, घट्टेकुलो र अनारमनगरमा त फ्ल्याट बढीमा २ देखि ३ दिन सम्म खाली होलान् एउटामात्र कोठा हो भने खाली भएको १ वा २ घण्टामै अर्कोले बुक गरिसक्छ ।
धेरै दुःख पाएपछि काठमाडौँमा डेरा खोज्दा अपनाउनुपर्ने केही सुझावहरू थाहा भो ।
१. यदि तपाईँको घर झापा हो भने झापा नभन्ने ।
२. डेरा खोज्न जाँदा एकजना केटीसाथिलाई लिएर जाने जसले गर्दा डेरा पाउने सम्भावना बढी हुन्छ ।
३. यदि तपाईँ विशुद्ध पढ्नु मात्रै हुन्छ । घरबेटीले के गर्नुहुन्छ भनेर सोधे भने पढाइको साथसाथै साईड जब पनि गर्दैछु भन्नुहोला नभए यसले समयमा भाडा दिदैन भन्ने सोचेर तपाईँलाई डेरा नदिन सक्छन् ।
यो समस्या भोगेपछि केही समाधानका उपाय पनि हुन्छन् कि भनेर सोच्नु बाध्य भए । विकेन्द्रिकरण नीतिले निम्ताएको यो समस्या समाधान गर्नको लागि सरकारले केही कदम अगाडी चाल्नुपर्ने देखिन्छ ।
१. सरकारले औधोगिक क्षेत्र र बासस्थानको लागि छुट्टै क्षेत्र तोक्नु पर्दछ ।
२. मानिस बस्ने ठाउँमा निश्चित स्थानको लागि प्रति वर्ग स्क्वार फिटको भाडा यति र केही समयको अन्तरालमा यति प्रतिशत भाडा बढ्नेछ भनेर तोक्नु पर्दछ ।
३. भाडामा बस्ने मानिसलाई विशेष परिस्थिति बाहेक घरबेटीले डेराबाट निकाल्न नसक्ने व्यवस्था गर्नुपर्दछ ।
४. भाडामा बस्ने व्यक्ति र घरमालिकका बिच कानुनी सम्झौता बनाएर दुवैपक्षले हस्ताक्षर गर्नुपर्ने ।
यसरी बन्ने नीति कागजमा मात्रै सीमित हुने हो र व्यवहारमा लागू नहुने हो भने यसको कुनै मतलत हुँदैन । त्यसैले सरकारले एकचोटी यतातिर पनि ध्यान दिने पो हो कि ?

मेरो साथीको चिठी.......................

2011-12-01T14:19:00.001+05:30

दिनेश कार्की ।
आहा ! मेरो साथीले पत्र पठाएछन् । मनमा निकै कौतुहलता मच्चायो, पत्रले । विद्युतीय सञ्चारमाध्य भनेपछि म निकै त्रेजी थिए सायद त्यही भएर होला झण्डै आधार रात ल्यापटममै बितेको पत्तै पाईनछु । रातभरीको अनिदो भएर होला निन्द्रादेवीले घर गरिरहेकी थिईन् । उनीबाट छुटकारा पाउन आफ्नो ओछ्यानमा पल्टिरहेको थिएँ । एक्कासि मलाई एउटा पत्र आएको कुरा सहकर्मीले सुनाए । एकछिन त म अलमल्ल परे ! हैन कसले पत्र पठाएछ भनेर । पत्र हातमा लिएर निकै समय घोत्लिए, को होला पत्र प्रेषक भनेर । पत्र न त बन्द खाम भित्र थियो न त त्यसमा कुनै पिन नै प्रयोग गरिएको थियो, मात्र एउटा पाना पट्याइएको । सुरुमा त विस्वासै लागेन । लागोस पनि कसरी जबकी हरेक दिन म मेरा मित्र तथा आफन्तीहरुसँग मोबाइल र इन्टरनेटको सहयोगमा सबैकुराहरु आदानप्रदान गरिहकेको हुन्थे । त्यसैले म पत्र खोल्नु भन्दा पनि तीन छक्क परेर एकोहोरो टोलाईरहे । निकै समयपछि आफ्नो कौतुहलतालाई थप थेग्न सकिन । अन्ततः पत्र खोलेर छोडेर । त्यो पत्र अरू कोही नभएर केही घण्टा अगाडि मोबाइलमा कुरा भएको मेरै एकजना सहकर्मीको रहेछ । सहकर्मीको पत्र हातमा पर्दा ममा झन् कौतुहलता जाग्यो । किन पत्र लेख्न उनले आवश्यक ठाने त ? जबकी उनको र मेरो कुरा मोबाइल तथा इन्टरनेट मार्फत भइरहेको थियो । उनी मलाई मोबाइल मार्फत वा इन्टरनेट मार्फत खबर पठाउन पनि सक्थे ।

सेतो पानामा कालो मसिले लेखिएको पत्र बिस्तारै पढेँ । पत्रमा खासै कुनै नौलो कुरा त लेखिएको रहेनछ । हामीले त्यो विषयमा केही घण्टा अगाडि मोबाइल मार्फत बहस गरिसकेका थियौँ । हुनतः पत्र प्रेषक मित्र र मबीचको दुरी कोसौं टाढा थियो तर पनि विद्युतीय सञ्चारमाध्यमले हामीबीचको दुरीलाई कहिल्यै टाढा हुन दिएको थिइन । तपाईँको पत्र आएछ भनेर मेरो हातमा लिफफा थमाईदिने मित्र खिसिक्क हाँसेका थिए । उनको हाँसोले मलाई र मेरा पत्र प्रेषक मित्रलाई गिज्याई रहेको लाग्यो । “दिनेश जी ! अब तपाईँले परेवा पाल्नु पर्ने भयो पत्रको प्रतिउत्तर पठाउन,” पत्र हातमा थमाईदिने मित्रले प्वाक्क मुख फोरे । मलाई कता कता दया लागेर आयो पत्र थमाईदिने मित्रप्रति । आखिर हिजो आजमा के परिवर्तन भएको र ? अस्ति भर्खर हो हामी सूचना आदानप्रदान गर्न पत्रको सहारा लिन्थ्यौं । त्यति मात्र होइन सूचनाकै लागि गाउँ गाउँमा ढोल बजाउने, अहिलेको लोपोन्मुख नरसिंहा (पञ्चेबाजा मध्ये एक), परेवालाई प्रयोग गरेको पनि हिजो अस्ति जस्तो लाग्छ । मानिसहरूले एक अर्को ठाउँमा सूचना प्रवाह गर्न त्यतिखेर तिनै साधानहरु मनग्ये हुन्थ्यो र सूचना प्रवाह भएकै हुन्थ्यो । पछि आएर हुलाक सेवा आएपछि सूचनाका साधनमा थप सुधार भयो । विगत एक दशक अघि देखि मात्र मोबाइल तथा इन्टरनेटको प्रयोग हुन थालेको हो । जुन अहिले हाम्रो मुलुकको सबै क्षेत्रमा पुग्न पनि सकेको छैन । त्यहाँ पत्र, ढोलकै प्रयोग हुने गर्छ । यो कुरा उहाँलाई थहा नभएको पनि होइन । फेरि मोबाइलमा गरेको गनथन र ईन्टरेनटको साहायतामा गरिने च्याट वा इमेल भन्दा पत्रको महत्व छुट्टै हुने गर्छ । पत्रमा पढ्नुको मजा पनि छुट्टै हुन्छ । सायद उनले बिर्सिए होला हिजो उनी पनि पत्रकै सहायता लिन्थे । फेरी मेरी आमाबाबु बुढो (अर्थात) पुरानो भए भनेर छोड्ने कुरा पनि त आउदैन नि ! ! पुरानो प्रविधि र पुराना चिजहरुको महत्व नहुने भए अहिले संसारमा चामात्कारीक विकास पनि हुने थिएन होला । तिनै पुराना चिजहरुको खोज र अनुसन्धानबाट मान्छेको उत्पति देखि लिएर मानव समाजको अध्ययन गरी भोलीका कार्यनिति तय गरिन्छ, सायद उनले त्यो पनि भूतले होला । हुनतः यहाँ मात्र होइन विश्वमा जति प्रविधिको विकास भए पनि पत्रको महत्व घटेको छैन । विश्वका विकसित मुलुक मानिने अमेरिका, जापान जस्ता मुलुकहरुले पनि हुलाकको प्रयोग गर्ने गरेका छन् । भने हाम्रो हातमा मोबाइल पर्नसाथ वा इन्टरनेटको कखरा पनि पूर्ण नजानेको अवस्थामा पत्र पठाउनु वा हुलाको प्रयोग गर्नु कुनै गलत हो त ? विश्वका धनि मुलुकहरुमा महत्वपूर्ण कागजातहरु हुलाक मार्फत नै पठाईने गरिन्छ । त्यसैले पत्र हातमा थमाईदिने मेरा मित्र प्रति मलाई दया लागेको हो । उनले आफ्नो धरातल विर्सेकोमा अनि पत्र प्रेशक गर्ने मित्रप्रति आभारी छु जसले हाम्रो अतितलाई सम्झाए र संरक्षण गर्नेमा प्रोत्साहन दिएकोमा र अन्त्यमा मेरा सहकर्मीको पत्रले मलाई हाम्रो इतिहास बन्नै लागेको एउटा पाटोको बारेमा झक्झक्याए । उनलाई मुरी मुरी धन्यवाद दिनै पर्छ ।

पत्रकार साथीको चिठी आएपछि ।

2011-11-29T14:14:00.001+05:30

केही दिन अघि झापाका एकजना स्थापित पत्रकारले फोन गरेका थिए । एउटा सानो कामको गरिदिनुपर्यो भनेर काम खासै ठुलो हैन । २ घण्टा खर्चिनुपर्ने थियो मैले राजधानीको यो ट्राफिक जाम भएको ठाउँमा उक्त काम फत्ते पार्नको लागि ।
झापाबाट एकजना भाइ काठमाडौँ आएका थिए आज उनको साथमा एउटा चिठी पनि आएको रहेछ । एउटा सादा कागजमा कालो अक्षरले कोरिएका केही शब्दहरू थिए । त्यो चिठी पढ्दा धेरै अगाडीका पलहरु याद आयो । आधुनिक सञ्चारका सुविधाहरुको प्रयोगबाट निकै टाढा रहेको समयमा मित्रताको लागि पत्रमित्रता गर्ने गरिन्थ्यो उहीले यो चिठी पनि त्यसकै एक नमुना जस्तै थियो ।
मनमा सोचले डेरा जमाउन थाल्यो । समाजलाई सही बाटोमा डोहोराउने पत्रकार जस्तो पेसामा भएका मान्छेले पनि आधुनिक सूचनाको प्रयोगमा यस्तो आनाकानी गरेपछि नेपालका दुर्गम गाउँमा आधुनिक सञ्चारको अवस्था के होला ?

हुनत ती साथी आधुनिक सूचना प्रविधिबाट निकै नजिक छन् । आफ्नै फेसबुक खाता छ । इमेल इन्टरनेट चलाउने र कम्प्युटरमा नेपाली टाइप गर्न सक्छन् । तर उनले किन यसो गरेका हुन् । सायद पुरानो याद आयो होला उनलाई अनि मलाई पनि त्यो याद दिलाउन चाहान्थे कि ?

हजुर मेरो बीमा.................???

2011-11-28T20:25:00.001+05:30

दिनेश कार्की
‘हजुर खोजिएको मान्छे म नै हुँ ।’
‘मलाई अफसोच छ, तिम्रो निवेदनप्रति ।’ बस्ने इसार गर्दै उसलाई नियालेर भने । उ निन्याउरो मुहार पार्दै टेबलमा राखिएको मानचित्र नियाल्न थाल्यो ।
‘सर कस्लाई पत्तो हुन्छ र ! आफ्नो कालगति , खैर ! मैले त केवल मृत्तकको परिवारलाई क्षतिपूर्ति दिलाउनका खातिर कदम चालेको हुँ ।’ निवेदन लिएर हाजिर भएको मुराद पोख्यो ।
‘रै पनि, मृत्यु स्वाभाविक हुनुपर्छ नी !’ यो त हाम्रो निम्ति नै कलकिंत मृत्यु भो, फेरी यहाँ हाम्रो पुर्खाहरुले छोडेर जानु भएको छविमा पनि धब्बा लागेन र ?’
‘सर पनि, त्यो समय अब कहाँ ! यतिबेला यहाँ सबैलाई आफ्नो आज र भोलीको पर्वाह छ । जव आफ्नो हिजो सम्झन नचाहनेहरुले पूर्खालाई सम्झेहोलान् र !’ कटाक्ष वाक्य र चेहेराको झटारो मलाई लाग्यो ।
‘सायद, म भ्रममा थिएँछु ।’ उसको कुराले म भावुक बनेँ ।
वार्तालापलाई टुंग्याउदै निवेदनमा हस्ताक्षर गरेँ । मृत्तकको प्रमाणित कागजात र पासपोर्ट चाडै बुझाउन लगाएँ । उ यहाँबाट रमाना भयो । कार्यभार सम्हालेको महिना दिनभित्र पेशीएका निवेदनमध्ये यसप्रति मलाई दिलचस्वी र ग्लानी लाग्यो मलेसियाका लागि नेपाली दूतावासमा नियुक्त भएता पनि ओहादाको प्रमाणपत्र

चढाउन करिब दुई महिना लागेको थियो । मलेसियामा रहेका नेपालीहरुको हैसियत र हविगतबारे थोरबहुत पूर्ण जानकारी लिईसकेको थिएँ । यहाँ आईपुगेको थोरै समयमै आफूलाई पनि यहिँको वातारणमा घुलमिल गराएँ । मलाई त फुलिस्केपप्रति अनग्रह पलाएर आयो । जहिल्यै म समक्ष दुःख कोरिएर आयो । कोही सुतेको सुतै, कोही मेसिनमा पिरेर अंगभंग या मृत्यु, कोही बेवारिसे अवस्थामा भेटिएको लास, आदि, इत्यादि जसको क्षतिपूर्ति स्वरुप बीमा दिलाई दिनुपर्ने विनम्र अनुरोध । कोही अवैधानिक भएका, कोही कम्पनी टुटेका, कोही मालिकबाट फुटिएका यस्तै समसामयिक समस्याहरुलाई समाधान गराईदिनु पर्ने मेरो दिनचर्याप्रति दिक्दारी लागेता पनि क्षणभरमे सामान्य बन्थे । मलाई महशुस भईसकेको छ की ! मैले सबैको निम्ति अभिभावकको कर्तब्य र जिम्मेवारीलाई बफादारीका साथ भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ । कर्तब्यमा को पथमा थोरै चुके भन्ने पनि ठूलो मूल्य चुकाउनु पर्ने हुन्छ । त्यसैले यहाँ खोलिएका संघसंस्था, पत्रपत्रिका, विष्टि ब्यक्ति, व्यवासायीक र श्रमिक आदिसँग भाईचारा र सहकार्यको निम्ति भेटघाट, छलफल बढाएँ । सबैबाट सकारात्मक जवाफ पाएँ । घट्ना विभिन्न प्रकृतिबाट सृजीत हुने गर्दछ । यहाँ घट्नालाई समाधान गर्नु भन्दा घट्नापछि उ वा उसको परिवारलाई सान्त्वना स्वरुप कै उपलब्ध गराउनु उत्तम ठहर्छ त्यो नै महत्वपूर्ण पक्ष पाएँ । किनकी घट्ना अनायस हुने गर्दछ ।
विश्राम समयमा सहचारी बोल्न भो—‘सरले मृत्तकको काजात र पासपोर्ट तत्काल झिकाउन लगाउनु भएर ठीक गर्नु भो, कम्तिमा मृत्तकको पार्थिक शरीर उसको घर—परिवारमा चाडै पुग्ने त भयो । बीमाको तयारीमा धेरै लाशहरु अलपत्र परेका छन् । यहाँ दोस्रो मुलुकका श्रमिकहरुलाई भरसक बीमा दिन चाहदैनन्, दिए पनि अल्याङ्ग—टल्याङ्ग गरेर थोरै दिन्छन् । जे भएता पनि पहल गर्न चाँहि छोड्नु हुँदैन । आखिर पैसाकै निम्ति यहाँ आएका हुन्, अब मरेर पाउने पैसा उसको परिवारले पाए भने केहि राहत त मिल्छ ।’
उहाँको कुराले म मौन रहेँ । पैसा र समयलाई मैले कहिल्यै बुझ्न सकिन । घट्नाको प्रकृति अनुसार बीमा उपलब्ध गराउन पक्कै सहज छैन । किनकी मृत्तकको हत्या भएको छ, यसप्रति कम्पनी विल्कुल जवाफदेही नहुन सक्छ । रै पनि, जीवन बीमाको हकमा कतै पाईन्छ की ! आफ्नै मनलाई ढाड्स दिएँ । दैनिकी काम कारवाही सकेर कार्यालय बन्द हुन अघि एक पटक सो निवेदनलाई हेर्ने इच्छा जाग्यौ । मृत्तकको नाम, ठेगानाले मेरो मनमा च्वास्स शुल बिझेर आयो । त्यतिबेलै चालिस बर्ष पूरा लागेको मान्छे कसरी मलेसिया भित्रन सक्छन् र ! कदाचित, भित्रिएता पनि कस्तो कलङ्कीत मत्युलाई अंगाल्नु पर्ने हो । किनकी म कृषि क्याम्पस प्रमुख भएका बखत उ इमान्दार र इज्जतदार कारिन्दा कहलिन्थ्यो । त्यस्तो मान्छे यहाँको वातावरणमा परिवर्तन भयो भन्दा ‘नाई’ म स्वीकार्दिन । शर्मालु मान्छे कसरी बेसुल्लो हुन सक्छ । हुन त यस्तो मामिलामा नौजवान होस् या बृद्ध कोही लाचार र कमजोरी ठहर्दैनन् । थाहा छैन यहाँ आएर उसले समयसँग मुकाविला गरेर आफूलाई जिताईसकेको थियो की ! रै पनि म यो सम्बन्धमा विस्वास गर्न सक्दिन । किनकी उ जिन्दगीप्रति हारेश खाएर अपहत्या गर्न सक्छ तर आफ्नो आवरलाई तवाही गरी यति सस्तो लिलाम गर्न सक्दैन । फेरि उ धुम्रपान र मद्यपान कहिल्यै सेवन गर्न नचाहने मान्छे त्यसबखत मलाई एउटा समस्याले खुबै सताईरहेको थियो मन र मस्तिष्कलाई सन्तुलनमा ल्याउने बहाना स्वरुप मैले सेवन गर्न थालेको थिएँ । मेरो बद्लिदो आचारप्रति असह्य भएर उसले भनेको थियो—‘हजुर जस्तो बुद्धिजिवी मान्छेले समस्याको निहुँमा यस्तो कुलतलाई अंगाल्न कहाँसम्मको बुद्धिमान हुन सक्छ र ! यदी समस्याबाट पन्छिन मिल्ने भए, यो दुनियाँमा सबैले सेवन गर्ने थिएनन् र !’
उसको कुराले म निःस्तब्ध भएको थिएँ । असल सल्लाह र सुझावको निम्ति योग्यताको खाँचो पर्दैन भन्ने महशुस मलाई पुनः भयो । त्यसपछि मैले सेवन गर्न चटक्कै छाडिदिएँ । उ तल्लो ओहोदाको भएता पनि हाम्रो हिमचिम समान थियो । त्यहिँ ताका उ पनि समस्याको फन्दामा जड्कियो । उसको छोरीको बाग्दान भईसकेकोले विवाह सम्पन्न गराउन र दाइजो जुटाउनलाई पैसाको हर्ज प¥यो । उसले मसमक्ष सहयोगको अपेक्षा राख्दै बृत्तान्त सुनायो । त्यसबखत मैले भनेको थिए—‘तिम्ले आफ्नी छोरीको विवाह गर्न लागेका हौ की ! हैसियतको ? यो त सरासर विवाहको नाममा घाटाको सौदा भएन र ! के दाइजोको परिणाममा छोरीको बैवाहिक जीवनलाई निर्धारण गर्न सकिन्छ र ?’
‘छोरीको विवाह गरिदिनु भनेको सार्थक बाबु कहलिनु हो । छोरी भनेको बुढेसकालको सहारा हो, उसले आफ्नो जिम्मेवारी बुझेको हुन्छ ।’ उसले पिता हुनुको कर्तब्य यसरी नै बुझेको रहेछ, त्यहिँ भन्यो ।
‘यसर्थमा छोरीको विवाह गरिदिनु महत्पवूर्ण ठहरियो होईन ? उनको सक्षमता र स्वभिमानलाई पनि ख्याल नगरिदिनु कहाँसम्मको न्याय होला । कुन छोरी मान्छे आफ्नो विवाहको साक्षी दाइजोलाई राखी कबूल गर्न चाहन्छीन् । के विवाहको आवश्यकता छोरीमान्छेलाई मात्र हो त ?’ भड्किलो भावमा भनेँ ।
‘हजुर पनि, विवाह नगरी कसरी जिन्दगी गुजार्ने, मेरो बुझाईमा विवाह त गर्नै पर्छ । नत्र जिन्दगीको के अर्थ ! यो भन्दा निःसारपन अर्को के हुन सक्छ र !’ उसले भावनात्मक अड्कल पोख्यो । मैले भने—‘यदि म अविवाहित हुँदो अनुभूति दर्शाउने थिएँ । खैर ! मेरो मान्यता भनेको मान्छेले जिन्दगी कसरी जीउने भन्दा किन जीउने भन्ने हो । होईन भनै मान्छे कहलिनुको सार्थकता नै अकार्य हुन्छ ।’
उसले मेरो भनाईको आशयलाई बुझ्यौ या बुझने मलाई थाहा भएन । ऊ पनि तार्किक सवालजवाफ गर्न खप्पिस मान्छे यसपटक मौन रह्यो । उसलाई कुनै आत्मग्लान छैन, केवल चिन्ता छ कसरी दुलाहाको मागलाई फत्ते गर्ने । उसकौ लागि उ कुनै पनि कदम चाल्न तम्तयार छ । किनकी ऊ हरेक विषय र अवस्थालाई जुवासँग सादृष्य गरिहाल्छ । दाउ परे भाग्य नपरे दुर्भाग्य । जिन्दगीलाई नै जुवा सम्झने मान्छेले मृत्युलाई पनि दाउमा राख्न किन हिच्किच्याउँथ्यो र ! एक मध्यान्न मसँग यस्तै कुरा ग¥यो । विवाहको दिन नजिकिन्दै थियो, मैले केही रुपैयाँ सापट दिएको थिएँ, बाँकी रकम जुटाउन सकेनछ । जसले उपाया स्वरुप मसमक्ष प्रस्ताव राख्यो—‘हजुर ! म कुनै पनि बहानामा मर्न चाहन्छ । मैरो मृत्युपश्चात पाउने बीमाले छोरीको विवाह त सम्पन्न हुने थियो । विन्ति छ, हजुरले सक्दो सहयोग गर्नु पर्छ नी ! नत्र मेरो मृत्तात्माले हजुरलाई शिकायत गरिरहनै छ । साच्ची यस्तो अवस्थामा बीमा लागू हुन्छ की हुँदैन ?’ उसको चेहेरामा ठट्टा झल्किएको थिएन । मैले रिसाउँदै भने —‘यस्तो कदम चाल्यौ भने सार्थक पिता कहलिन्छौ त ! भोली गएर तिम्री छोरीको श्रीमान्ले आफ्नी छोरीका विवाह गर्न यहिँ कदम चालौस् भन्ने मनोकांक्षा छ तिम्रो ।’ मेरो कटाक्षलाई थेग्न नसकेर शीर झुकाउँदै भन्यो—‘यस्तो समस्या लिएर बाँच्नु भन्दा त मर्नु नै जाती !’ नैराश्यता पोख्यो । मैले सहानुभूति दिए—‘यसरी प्रत्येक मान्छेले समस्या र दुर्दशाबाट छुटकारा पाउन मृत्युलाई अंगाल्नै हो भने यो संसारमा मान्छेको अस्तित्व उहिल्यै खतम भईसक्ने थियो । कथन कदाचित अब सुरुवात भयो भने पनि दुनियाँमा मान्छे रित्तिन कति नै बेर लाग्न सक्छ र ?’
ऊ आफूलाई निकम्मा पिता ठान्न थाल्यौ । मैले ढाडस दिँदै उसको छोरीको विवाह गरिदिने जिम्मेवारी लिएँ । जेनतेन सम्पन्न भयो । ऊ मप्रति आभारी थियो, मेरो उ प्रति सहानुभूत थियो । केही बर्षपछि त्यहाँबाट म अन्त सरुवा भएर गएँ । त्यसपछि हाम्रौ भेट कहिल्यै भएन । यतिबेला म चाहन्छु, यो घटनामा ऊ नभईदियोस् । बदलामा मनभित्र रहेको अतीतको तप्कालाई अनायसै खोलेर उसँगको स्मृतिलाई कोट्याईएको होस् ।
म विश्राम कक्षमा बसिरहेको थिएँ । सहचारी आएन भएर बोल्नु भयो —‘हिजो मगाउनुभएको मत्तकको कागजात र पासपोर्ट लिएर त्यो भाई आईपुगेको छ ।’ उहाँ मलाई लिन आउनु भएको थियो । उठेर कार्यकक्ष भित्र पसेँ । उसँग अभिवादन आदानप्रद्यान भो । कागजात र पासपोर्ट मलाई थमाईदिदै भन्यो —‘सर, भौली बिहानको फ्लाईटमा लाशलाई नैपाल पठाउनु पर्ने भो, हस्पिटलले हजुरलाई कागजात बुझिलिन बौलाएको छ, कसो गरौं ।’
‘हुन्छ म जान्छु ।’ कागजात हेर्दै भने । मनमा हलचल मच्चिदै चेहेराको नूर हराएर मलिन हुन थाल्यो । प्रमाणित पत्रहरुले मेरौ कारिन्दा हो भन्ने इंकित ग¥यो । आफ्नो सोचाईलाई अनियन्त्रित छौड्दै पासपोर्टमा रहैको फोटो हेर्न आतुर भएँ । जब फौटो देखे तब वरिपरिको अवस्था र वातावरण नै नदारत भएको पाएँ । मेरो जीवनकै अपत्यारिलो विस्वासलाई पहिलौ पटक स्वीकार्न पुँगै । अन्ततोगत्वा कारिन्दा भएको साबित ठहरियो । यो अवस्थाले म मर्माहित भएँ । समय र परिस्थितिले उसलाई र मलाई कहाँबाट कहाँ पु¥यायो । मैले लेखाजोखा गर्न सकिन । उसकौ भाग्यको लकिरमा अकाट्य गरी यहिँ क्षण कोरिएको थिएछ । मलाई अफसौच लाग्यो । त्यतिबेलै उसले मृतयुवरण गरेको भए कम्तिमा कायर र लाचार पिता मात्र ठहरिन्थ्यो । अब यो कलकिंत र अपमानित मृत्युले उसको आत्मा सदैब भड्किरहन्छ होला । मृत्युको प्रकृति जस्ते भएता पनि मान्छेलाई मर्माहत पु¥याउँदौ रहैछ । शायद उसले आफ्नो मृत्यु भएको पत्तो पायो होला तर मैले आफ्नो अश्रुधारा बगेको पत्तै पाईन । आफूलाई सम्हाल्दै घट्नाकौ यथार्थ कारण सौचे । उसले असजिलो मान्दै स्पष्टिकरण दियो—‘सर हामी घरमा पैसा पठाउनलाई होस्टलबाट निस्किएका थियौं । शायद उहाँ र भाउजुबीच केहि विवाद भएको हुनुपर्छ । पैसा नपठाएर हामी रेष्टुरेन्ट छि¥यौ । मदिराको ज्यादा नशा लागेकोले उहाँकै बलजफ्तीमा सयल नगरी ग¥यौं । मैले त त्यहाँ नजाउ भन्दै थिएँ, उहाँ मान्नु भएन । नखरमाउली सुन्दरी सामु मैले पनि मर्दानीलाई दबाउन सकिन । जब म निस्कएर निकै बैर उहाँलाई पर्खिदा पनि आउनु भएन तब म उहाँ पस्नु भएको कोठीमा गई ढोका ढक्ढकाँए । चुकुल खुल्ला भएकाले भित्र पसे त्यहाँ भुँइभरी रगतको टाटो देखे होसै उड्यो, यता—उता उहाँलाई खोज्दा खाटमुनि उहाँको लाश भेटेँ । त्यसपछि सबैसँग हार गुहार माग्दै पुलिस र साथीहरुलाई खबर गरैँ । सर ! मलाई आफैप्रति शिकायत छ, त्यो दिन मैले उहाँलाई रोक्न सकिन । अब जीवनान्त रोक्न मौका पनि गुमाएँ ।’ उसँगै म पनि भावविह्ल भएँ । समय र परिपस्थितिको कठपुतली हाम्रो जिन्दगीलाई सदैब आफ्नो वशमा कहाँ लिन सकिन्छ र ! र्ख चैष्टा त गर्नै पर्छ । मलाई थाहा छैन, मृत्यु हुनलाई मृत्युले समय र स्थानलाई निर्धारण गर्छ या समय र स्थानलै मृत्युलाई निश्चित गर्छ ।

मैले कहिल्यै सोचेको थिईन उसकौ निम्ति केही गर्न बाँकि छ भनेर बिडम्बना पनि कस्तो जसलाई मेरो भाग्य भनौं या दुर्भाग्य किनकी आफूलाई सम्हाल्दै उसको प्रमाणित कागजातमा हस्ताक्षर गर्दै पासपोर्ट हमेसाको लागि रद्द गर्न प¥यो । त्यसपछि हामी हस्पिटल गयौं । शबकक्षमा उसको पार्थिक शरीरलाई सन्दुकभित्र बन्द गरिसकेको थियो । धेरै पटकको भावनात्मक अनुरोधलाई स्वीकार्दै सन्दुक खोलियो । मेरो मन भित्र रहेको उसको प्रतिविम्ब र यतिबेला आँखाले देखिरहेको उसको चेहेरालाई समायौजन गर्दै ठम्याएँ । उसलाई नियालीरहैकौ थिएँ, यहिबखत उसलाई मलाई अनुनय गरै झै लाग्यो— ‘हजुर ! मेरो बीमा ???????????’

dineshjhapa@gmail.com

Book Review { REVOLUTION-2020} Chetan Bhagat Novel

2011-11-24T21:03:00.001+05:30

I beg sorry in advance because myEnglish is poor. I was waiting Chetan Bhagat's New Novel Revolution 2020.Couple of weeks ago passing through Bagbazzar I saw his Novel in a book store.But there was not enough money in my wallet. 1 week ago while surfing in net Ihave downloaded his novel In PDF format from Indian site. I forgot the url buthe has kept the scan copy of each page.

As we know his novels are thebestseller novel. It is focused on three things i.e Love, Corruption and Ambition. This novel Start From Vanrashi And Endsthere. If you really love reading novels then you can't satisfy by one attempt.I have gone thrice but not satisfied yet.

One thing I couldn't understand or whyChetan Bhagat Kept secret is the tragedy between Arati and Gopal. Why Gopalcannot tell truth to Arati about the incident that has happened in his house athis Birthday. Why Gopal gave sacrifice to his love? These questions remainunanswered in his Novel.

This novel is the combination of Love,Corruption and Ambition. The corruption that exists in education and politicalfield in India is clearly shown. They guy who finished engineering left hiscareer and joins journalism in order to create Revolution in India. This is theRevolution 2020.

Enjoy reading......

Free Download Revolution 2020 By Chetan Bhagat

2011-11-17T13:10:00.003+05:30

Once upon a time, in small-town India, there lived two intelligent boys.

One wanted to use his intelligence to make money.
One wanted to use his intelligence to create a revolution.
The problem was, they both loved the same girl.

Welcome to Revolution 2020. A story about childhood friends Gopal, Raghav and Aarti who struggle to find success and love in Varanasi. However, it isn’t easy to achieve this in an unfair society that rewards the corrupt. As Gopal gives in to the system, and Raghav fights it, who will win?

From the bestselling author of Five Point Someone, one night @ the call center, The Three Mistakes of My Life and 2 States, comes another gripping tale from the heartland of India. Are you ready for the revolution?

Download LINKs:

Revolution 2020 – Part -I

Revolution 2020 – part II

काँग्रेसले बनाएको पुल भत्किदै छ....................

2011-11-15T18:56:00.001+05:30

Writer:- लोचन खना

बुढापाकाले भन्ने एउटा उखान छ चिनिनको लागि कि त मुर्ख बन्नुपर्छ कि त समाजलाई उदाहरणीय काम गरेर देखाउनुपर्छ । नेपाल र नेपालीको इतिहास बोकेको नेपाली काँग्रेसको अवस्थापनि यो उखानभन्दा कम्ती देखिएन् । सुरुमा राम्रो काम गरेर जनताको इज्जत पाएको पार्टीले सोही जनताबाट विश्वास गुमाउन पुगेको छ ।
इतिहास आफैँ बोल्छ, कसैले मेट्दा मेट्न सकिदैन । २०६४ चैत्र २८ गते संविधानसभा निर्वाचनमा नेपाली काँग्रेसले मात्र १२० मतमा चित्त बुझाउनु पर्‍यो । यो मतले इतिहासमा पहिलोपटक नेपाली काग्रेसले हारेको हामीले सहर्ष अनुभव गर्न सक्छौं । यसको कारण धेरै रहेपनि विशेषतः पार्टीको आन्तरिक झगडा हो भने अर्कोतर्फ नयाँ वामपन्थी विचारधारा बोकेर आएको शक्तिलाई एकचोटी अवसर दिउँ है भनेर जनताले मत दिएको हुनसक्छ, जसबाट हारमै भएपनि काँग्रेसले चित्त बुझाउनुपर्यो ।
वामपन्थी धारहरु समाजमा एकपटि र समाजवादी अर्कोपट्टी तराजुमा राख्दा कसको पल्ला भारी भन्नेमा जनताले तौल गरेका पनि हुन सक्छन् । यसले इमान्दारिताको सत्यता बोकेको काँग्रेसलाई उसको सोझोपनाको घाटा पनि हो कि भन्ने धेरैको अड्कलबाजी छ हुनपनि वामपन्थीको जस्तो कार्यकर्ता नचाउने क्षमतामापनि कमी नै देखिन्छ ।
पराजितलाई पनि जितको आभाष दिलाउन र जनतामा फेरी विश्वासको वातावरण सिर्जना गर्नको लागि नयाँ आर्थिक क्रान्ति र आमुल परिवर्तनको बाटोमा काँग्रेस केन्द्रित भएको छ काँग्रेस विना शान्ति र नयाँ संविधान आउन नसक्ने अडानका साथ केन्द्रीय समितिले सरकारको नेतृत्वको लागि रामचन्द्र पौडेललाई प्रधानमन्त्रीको पदमा उठायो तर त्यसमा पनि हाता लाग्यो शून्य ।
निरन्तर ४ वर्षदेखि जनताको विश्वास गुमाइरहेको यो पार्टीले अझ नेपाल विद्यार्थी सङ्घको हटाइनुपर्छ भन्ने निर्णय लिँदा संस्थापन र देउवा पक्षको खाडलले पनि काँग्रेसमा तरङ्ग छाएको देखिन्छ ।
त्यसमाथि कांगे्रसका जरा र बिरुवाको रूपमा लिइने भातृ सङ्गठन महादिवेशनको सङ्घारमा नपुगी अझ विवादमा तानिनुले पनि आगामी चुनावमा जाने बाटोमा धेरै काँडा बढेको देखिन्छ । नेविसंघ मात्र होइन महिला सङ्घ तरुण दल र किसान सङ्घ लगायतका भातृ सङ्गठन पनि अस्तव्यस्त बनेका छन् । भातृ सङ्गठनमा देखिएको अस्तव्यस्तता लोकतान्त्रिक ढङ्गबाट गरिएको भनिएको गत वर्षको महाधिवेशन पनि जरा कमजोर भएको बिरुवाको पातमा पानी हाल्नु जस्तो मात्र हुने हो कि ?
हुनत अमेरिका, भारत जस्ता देशले सर्मथन नगरेको पनि होइन तर गिरिजावावुको निधनपछि पार्टीमा आपसी विवाद, कार्यकर्ता परिचालन क्षमतामा कमी, नयाँ शिराबाट जान गाह्रो मान्ने र वर्तमान बाबुराम सरकारले पाएको सस्तो लोकप्रियताको तरङ काँग्रेसमा लाग्ने हो कि भन्ने आम कार्यकतामा छाएको छ । हालै सञ्चारमाध्यममा चर्चामा आएको “बाबुरामसरकारमा काँग्रेस सहभागी हुने” भनाइले पार्टीले आफ्नो स्पष्ट विचारलाई त्यागेर काँग्रेस बिराले र वामपन्थी मुसा भएर पछ्याएको हो कि भन्ने कुरा जनतामा जान सक्ने भान काँग्रेस नेतृत्वले मनन गर्नुपर्ने देखिन्छ । त्यसले गर्दा लाखौं काँग्रेसीहरुलाई आगामी दिनमा कसरी पार्टीलाई बलियो बनाउने भन्ने कुराले पार्टीको अबको पनि अझ दलदलमा जाने हो कि भन्ने कुरा सबै कांग्रेसीहरुले सोचेर अघि बढ्नुपर्ने देखिन्छ ।

यो लेख कुनै पनि राजनैतिक पूर्वाग्रहमा नलेखिएको र लेखकको आफ्नो निजी विचार हो ।

हत्यारालाई माफि दिन किन आनाकानी ?

2011-11-11T12:09:00.001+05:30

Writer:- Prakash Paudel

प्रकाश पौडेल
नेपाल बहुजाती, भाषा संस्कृति भएको देश भएकाले यहाँ कुनै एक जाती धर्म वा भाषाको मात्र वकालत गर्नु न्यायसम्मत हुन सक्दैन । अन्य सम्प्रदायलाई असर हुनेगरेर कुनै एक सम्प्रदायलाई प्रोत्साहन दिँदा जनताले नयाँ नेपालको आभाष गर्ने आधारशिला के त ?
यहाँ उठाउन खोजिएको प्रसङ्ग अन्तरजातिय विवाहले निम्ताएको समस्या हो । १३ वर्ष अगाडी अर्थात् २०५५ असार १० गते ओखलढुंगाको अञ्जनकुमार श्रेष्ठलाई हत्या गरियो । किनभने उनले स्थानीय ब्राहमणको छोरीसँग वैवाहिक सम्बन्ध गाँसेका थिए । जसमा तत्कालीन स्थानीय माओवादी कार्यकर्ता पुष्कर पौडेल र बालकृष्ण ढुंगेलको प्रत्यक्ष संलग्नता रहेको थियो । उनीहरूले श्रेष्ठलाई साँझपख तड्पाई– तड्पाई हत्या गरेका थिए । तर अहिलेसम्म पनि उनीहरूलाई कारबाही गर्न सरकारले आनाकानी गरिरहेको छ ।
हत्याका अभियोग लागेका ढुंगेललाई संविधान सभाको निर्वाचनमा सहभागी गराउनु नै माओवादीको ठुलो गल्ती थियो । सर्वोच्च अदालतले जन्मकैदको फैसला सुनाएपछि डा. बाबुराम भट्टराईको सरकारले गरेको आम माफि दिने घोषणाले आज फेरी अर्को गल्ती दोहोरिएको छ । यसबाट नेपाली जनताले डा. बाबुराम भट्टराईप्रति हेर्ने दृष्टिकोणमा केही परिवर्तन गरेका छन् । भट्टराईको छविमाथि कालो दाग लागेको छ ।
घटनामा ढुंगेलको प्रत्यक्ष सहभागी भएको पुष्टि भएपछि जिल्ला अदालदले २०६१ सालमा नै जन्मकैदको फैसला सुनाएको थियो् तर पुनरावेदन अदालतले २०६३ सालमा जिल्ला अदालतको फैसलामाथि प्रश्नचिन्ह खडा गर्दै उनलाई सफाई दियो । पुनरावेदन अदालतको सफाईपछि उनी जेलमुक्त भए । किटानी जाहेर परेपछि ढुंगेल प्रहरीको नियन्त्रणमा थिए । पुनरावेदन अदालतको निर्णयप्रति सन्तुष्ट नभई श्रेष्ठकी दिदी सावित्राले हत्यारालाई कारबाहीको माग गर्दै सर्वोच्च अदालतको ढोका ढकढकाउन पुगिन, सर्वोच्च अदालतले उनको चिच्चाहवट सुन्यो र ढुंगानालाई पुन जन्मकैदको फैसला गर्‍यो । तर, २ वर्ष अगाडी नै सर्वोच्चले दिएको आदेशलाई सरकारले ढाकछोप गर्ने प्रयास गरेको छ ।
यसअघि माधवकुमार नेपाल र झलनाथ खनालको नेतृत्वमा रहेको सरकारले माओवादी पार्टीकै दबाबका कारण ढुंगानालाई कारबाही गर्न सकेन । यसअघि माओवादीको पार्टीको संलग्नतामा घटेका धेरै घटनाहरुलाई ढाकछोप गर्ने प्रयास गरिए तर माओवादी आफैँ पछाडि पर्‍यो । किनभने, उसले गरेका ढाकछोपहरु नेपाली जनता विरुद्धका थिए । मन्त्रीपरिषद्ले ढुंगानालाई आम माफि दिने निर्णय गर्नु भनेको देशमा दण्डहिनतालाई मलजल गर्नु हो । किनकि जन्मकैद सम्मको सजाँय सर्वोच्च अदालतले सुनाईसकेपछि त्यसलाई आम माफि दिनु भनेको दोषीलाई साथ दिनु हो । राष्ट्रपति समक्ष डा. बाबुराम भट्टराईले नेतृत्व गरेको सरकारले ढुंगानालाई आम माफि पेसा भएको विरुद्धमा श्रेष्ठकी दिदी सावित्राले फेरी सर्वोच्चमा रिट दायर गरेकी छिन् अब कानुनले दिएको सजाँयलाई आम माफि दिने निर्णयाकहरुलाई सर्वोच्च कस्तो सजाँयको घोषणा गर्ला त त्यो भने भविष्यले नै बताउँला ।

लेखक राजधानीमा पत्रकारिता विषयको अध्ययन गरिरहेका छन् ।

How to Merge Facebook pages

2011-11-09T13:40:00.000+05:30

सामाजिक सञ्जालको प्रर्यायवाची नै बन्न पुगेको फेसबुकको बारेमा तपाईँ हामी धेरै अगाडीदेखि नै जानकार छौँ तर सबैलाई यी कुरा थाहा नहुने सक्छ त्यसैले फेसबुकका केही टिप्स यहाँ प्रस्तुत गर्दैछु ।
१. फेसबुक खातालाई पेजमा रूपान्तरण गर्ने ।
यो पहिलो टिप्स विशेष गरी सेलिब्रेटी, संस्था, ब्लगरमित्रहरुको लागि लाभदायक हुनेछ । कोही मित्रहरुको ५ हजार साथी पुग्न आँटेका छन् अब आउने रिक्वेस्टलाई सिधै इन्कार गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ भने पनि यो पोस्ट उपयोगी हुन सक्छ । हामीमध्धे धेरैलाई फेसबुक पेजको जानकारी कम भएकाले पहिला एउटा फेसबुकको व्यक्तिगत खाताबाट नै फेसबुक चलाउने गर्दछौं । फेसबुकको एउटा व्यक्तिगत खातामा ५ हजार भन्दा बढी साथीहरू बनाउन सकिदैन । जसले गर्दा हामीले दिने गरेका सूचना तथा जानकारीहरु सम्बन्धित मान्छेहरुसँग नपुगेको पनि हुनसक्छ । तपाईँले यहाँबाट आफ्नो फेसबुकको खातालाई पेजमा रूपान्तरण गर्न सक्नुहुन्छ । यसबाट सबै साथीहरू अब पेजका सदस्य बन्नुहुनेछ । तर ध्यान दिनुहोला । अहिलेसम्मका फेसबुकमा तपाईँले राखेका तस्बिर, भिडियो सबै हराएर जानेछन् । त्यसैले पहिले आफूले राखेका सम्पूर्ण जानकारीहरुलाई डाउनलोड गर्नुहोस् ।

२. दुईवटा पेजलाई एउटैमा मर्ज गर्ने
दुईवटा पेजलाई एउटैमा मर्ज गर्नको लागी Edit Page मा गएपछि चित्रमा देखाए जस्तै । Resource भित्र Merge Duplicate Page भेटिन्छ । तर यसको लागि एउटै नामको दुईवटा पेज हुन आवश्यक छ । एउटै नामको एउटा खाता वा पेज छ भने खातालाई पहिलो टिप्स अनुसार पेजमा बदल्न सक्नुहुनेछ । अब पेजको नाम बदल्छु अनि दुवैलाई एउटैमा मर्ज गर्छु भन्नुहुन्छ भने पेजमा १०० जना भन्दा कम सदस्यमा भएमा मात्र पेजको नाम बदल्न सकिन्छ नभए सकिदैन ।
यसरी दुवैलाई एउटैमा बदलेपछि स्वतः पेजका सदस्यहरु एउटैमा आइपुग्छन् तर यो कुरा सदस्यहरूलाई थाहा नै हुँदैन । कोही सदस्यहरु त मैले लाईक नगरेको पेजले किन मेरो प्रोफाइलमा अपडेट गरिरहेको छ भन्ने भान पनि पर्न सक्छ ।

रत्नपार्कमा बदामको नाममा खुलेआम यौनव्यवसाय

2011-11-08T15:17:00.002+05:30

प्रकाश पौडेल

रत्नपार्क राजधानी काठमाडौंको त्यस्तो ठाउँ हो जहाँ हजारौ व्यक्तिको आवातजावत हुन्छ खुल्ला ठाउँ अनि राजधानीकै केन्द्रविन्दु भएको कारण सबै मानिसको जम्काभेट अनि व्यापारिक थलो बनेको छ । ठूला व्यापारिदेखि लिएर फुटपाथ व्यापारमा कुनै शुन्यता छैन । आफ्नो व्यापार बढाउन अनेक बुद्धि खियाएर बढीभन्दा बढी नाफा कमाउन खप्पिस छन् त्यहाँका ब्यापारी । सडकपेटीमा मात्र होइन आकाशे पुलमा समेत फुटपाथ व्यापारका कारण खुल्ला ठाउँमा आवातजावत गर्न झन् अप्ठ्यारो भईरहेको छ । त्यहाँ अनेक प्रकारका व्यापार हुने गर्दछन् । मात्र सय रुपैयामा ३ जोर मोजा पनि त्यही पाइन्छ भने एक जोर मोजाको एक हजार रुपैया पनि रत्नपार्क आसपासकै ठाउँमा पर्ने गर्छ ।

साँघुरा सडक अनि अव्यवस्थित बसोबासरका कारण दिक्क बनेका काठमाडौंबासीका लागि मन शान्त पार्ने थलो पनि रत्नपार्क नै हो । उच्च ओहोदामा रहेका व्यक्तिदेखि लिएर सर्वसाधारण व्यक्ति सबैको शितलता महशुस गर्ने थलो पनि त्यही हो । प्रेम गर्ने पारखीका लागि डेटिङ स्पटको उपयुक्त ठाउँ पनि त्यसैलाई लिने गरिन्छ ।

जब पार्कलाई पनि छुट्याइएको ठाउँमध्धे मुख्य भागमा पुगिन्छ त्यहाँ भने एउटा छुट्टै व्यवसाय भेटिन्छ । जसलाई धेरैले बदाम व्यवसाय भनेर नामाकरण गरेका छन् । १५÷१६ वर्षका किशोरीदेखि लिएर विवाह भएका महिलाहरुसम्म यो व्यवसायमा लागी परेका छन् ।

यो पेशामा लाग्ने सबैको हातमा नाङ्लो अनि त्यहाँमाथि बदाम मकै लगायतका परिकार हुन्छन् । नयाँ मानिस देख्दावित्तिकै उनिहरुको छेउमा गई आफ्नो वास्तविक व्यवसाय यौन व्यवसाय हो । तपाईको के छ विचार भन्न पछि पर्दैनन् । जसबाट त्यहाँ पुग्ने सर्वसाधारण हैरान बनेका छन् ।

राजधानीको केन्द्रविन्दु रत्नपार्कको त्यो अवस्थालाई देख्दा साह्रै नरमाइलो लाग्छ । सो पेशाका कारण शितलका महशुस गर्न त्यहाँ पुग्ने प्रत्येक युवक तथा अन्य सर्वसाधारणलाई दिक्क लगाएको छ । बदाम बेच्ने बहानामा त्यहाँ यौन धन्दाको मोलतोल हुने गरेको प्रहरी प्रशासनलाई थाहा नभएको भने होइन तर नियन्त्रण गर्न सकिरहेको छैन । विभिन्न व्यापारको बहानाभित्र यौन व्यवसायको मोलतोल हुने गरेको कारण प्रहरी प्रशानलाई पनि नियन्त्रण गर्न गाह्रो भएको हो ।

पढ्ने लेख्ने उमेरमा यसरी यौन व्यवसायमा लाग्नु उनिहरुको रहर पनि होइन । सो व्यवसायमा लागेकाहरु आफ्नो जीविका पार्जनको लागि यस्तो कार्यमा अग्रसर भएको बताउँदै आएका छन् तर जिविकापार्जनका लागि अन्य धेरै उपायहरु पनि त छन् नि काठमाडौं शहरमा उनिहरुले लागि सजिलै पैसा कमाउने माध्यम बनाएका छन् सो पेशालाई ।

समाजबाट अपहेलित भएपछि आफ्नो जीविकापार्जनका लागि केही न केही पेशा त अंगाल्नै पर्यो नि जव कुनै असल नारीलाई समाजले दुव्यवहार गर्छ उसलाई नानाथरीका आरोप र प्रत्यारोप लगाई बेइज्जत गरिन्छ, त्यो अवस्थामा उनिहरुलाई कति दुःख लाग्छ होला ? ओराली लागेको मृगलाई सबैले खेदेजस्तै उनिहरुले पनि अन्तिम विकल्पका रुपमा सो पेशा अंगालेका हुन् । त्यसकारण जवसम्म नेपाली समाजले नारीलाई हेर्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन ल्याउँदैन तवसम्म बदाम लगायत अन्य व्यवसायका नाममा रत्नपार्कमा मात्र होइन देशका अन्य क्षेत्रमा यौन व्यवसायले उन्मुक्ति पाउन सक्तैन ।

हाल काठमाडौं ।

Some Random sNaPs

2011-11-05T12:50:00.001+05:30

देव्रे तस्बिर डडेलधुरा जिल्लाको असिग्राम गाविसमा लिइएको हो । हुक्का तानिरहेका एक वृद्ध देखिपछि क्यामेराको लेन्स त्यतै सोझियो । दाहिने तस्बिर भनेको ताप्लेजुङ जिल्लाको सिंहापुरको होटलको बाहिरपट्टि राखिएको बोर्डको हो । निकै मर्मस्पसी लाग्यो यो तस्बिर ।

आहा क्या मिठो ऐसुलु ।

आफु जलेर उज्यालो दिने मैन बत्ति, टाढा टाढाबाट विभिन्न फूलका रस बटुलेर मह बनाउने माहुरी अनि समुहमा मिलेर काम गर्ने कमिलाबाट हामीपनि केहि सिक्न खोजौं |

विभिन्न वेन्डबाजाहरुले हाम्रो मौलिक संस्कृति बोकेका पञ्चेबाजाहरु लोप हुने स्थितिमा पुगेका छन् । ताप्लेजुङ जिल्लाको नमिडाँडा गाविसमा स्थानियबासिको विवाहमा देखिएको बाजाको झलक ।

बजारमा इलेक्ट्रिक सामानको पहुँच भएपछि माटाको सामानहरू लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ । कुमालहरुको पेसा सङ्कटमा पर्न थालेको छ । तिहार नजिकिँदै जाँदा झापाको दक्षिणी गाविसमा माटाका भाडाँ बनाउँदै गरेका एक कुमाल ।

झम्केफुली नाकैमा बुलाकी....................... इलामको एक गाविसमा भेटिएकी लिम्बु जातिकी महिला जसले आफ्नो पुरानो परम्परा बचाएर राखेकी छन् ।

ब्लग कसरी सुरुवात गर्ने नयाँ ब्लगरको लागि

2011-11-01T15:10:00.001+05:30

इन्टरनेटमा साधारण ज्ञान भएकाहरुले पनि अहिले ब्लग बनाउन थालेका छन् । एक हिसाबले ब्लग बनाउने फेसन जस्तै भएको छ तर त्यसलाई निरन्तरता भने एकदमै कमले दिएको पाइन्छ । फेसबुक, याहु, जीमेल, स्काईपीमा अनलाइनमा बस्दा साथीहरूले मेरो पनि ब्लग हेर्दे न भनेर लिंक पठाइरहन्छन् तर उनीहरूको ब्लगमा कपि पेस्ट कन्टेन्ट मात्र हुन्छ दुई चार दिन कसैको लहैलहैमा लागेर ब्लग बनाउँछन् अनि फेरी त्यसमा के मन पर्दैन अर्को बनाउँछन् । यस्ता मित्रहरुको क्रियाकलाप देख्दा लाग्छ कि ब्लग भनेको दिनदिनै मानिसले फेर्ने लुगा हो ।
केही दिन अगाडीदेखि दुईचार जना साथीहरूले ब्लगमा पोस्ट गर्ने कसरी तस्बिर कसरी राख्ने भन्ने कुरा सोधिरहनुभएको थियो जसले ब्लग चलाईरहनुभएको छ उहाँहरुको लागि त यो भनेको SLC दिने विद्यार्थीलाई 2+2 जोड्दा कति हुन्छ भनेर सोध्नु जस्तै हो तर नयाँ मित्रहरुको लागि यो पनि धेरै नै जानकारी हुन सक्छ ।
पहिलो कुरा त ब्लग बनाउन त्यति धेरै टेक्निकल ज्ञान आवश्यक पर्दैन । पहिलो कुरा तपाईँसँग जीमेल खाता हुन जरुरी छ ।

ब्लगको सुरुवात गर्नको लागि आफ्नो ब्राउजरको एड्रेसबारमा www.blogger.com टाइप गर्नुहोस् । त्यसपछि पहिलो चित्रजस्तै स्क्रिन तपाईँको कम्प्युटरमा खुल्नेछ । त्यहाँ रहेको Get Started मा क्लिक गर्नुहोस् । त्यसपछि दोस्रो चित्रजस्तै स्क्रिन कम्प्युटरमा खुल्नेछ । त्यहाँ आफ्नो ब्लगको नाम दिनुहोस् । नेपालीमा राख्ने भए युनिकोडमा राख्नुहोला । त्यसपछि ब्लगको Url दिनुहोस् । Url भनेको इन्टरनेटको ब्राउजरमा के टाइप गर्दा तपाईँको ब्लग खुल्ने भन्ने कुरा हो । आफूले चाहेको Url पाउन मुस्किल पनि हुन सक्छ । किनभने एउटै नामको Url दुईवटा हुँदैन । क्याप्चा टाइप गरेर Continue मा क्लिक गरेपछि तेस्रो तस्बिरजस्तै स्क्रिन खुल्नेछ । त्यहाँ अहिले कुनै एउटा टेम्प्लेट रोज्नुहोस् । त्यसपछि चोथौं चित्रजस्तै स्क्रिन देख्नुहुन्छ । त्यसमा Start Blogging मा क्लिक गरेपछि तपाईँले ब्लगको सुरुवात गर्नुभयो ।

सकभर ब्लगमा कपि पेस्ट कन्टेन्ट राख्दै नराख्नुहोस् । कतै राम्रो कुरा भेट्नुभयो र ब्लगमा राख्न चाहानुहुन्छ भने ब्याकलिंक राख्न कहिल्यै पनि नभुलनुहोला । बरु महिनामा एउटा पोस्ट राख्नुहोस् तर गुगल वा विङ गरेर भेटिएका खुराकहरु जस्ताको जस्तै नराख्नुहोला ।

पाँचौ चित्रमा देखाएजस्तै कम्प्युटर स्क्रिन आएपछि माथि रहेको Title मा आफ्नो ब्लगको शीर्षक राख्नुहोला । यदि तपाईँले नेपालीमा ब्लगमा लेख्नुहुन्छ भने प्रिती, कान्तिपुर जस्ता हामीले अफिस प्याकेजमा चलाउने फन्टहरु इन्टरनेटले सपोर्ट गर्दैन् हामीले युनिकोडमा कन्भर्ट गर्नुपर्ने हुन्छ । नेपाली फन्टलाई युनिकोडमा लैजाने धेरै साईटहरु छन् मैले आफूले भने यो प्रयोग गरिरहेको छु तपाईहरुले पनि प्रयोग गर्दा हुन्छ । त्यसपछि नेपालीमा भएका कुराहरूको शुद्धशुद्धी सच्चाउनको लागि यो साइट सहयोगी बन्न सक्छ ।
तपाईहरुले ब्लग चलाउँदा त्यसको टुलबार मेनुको जानकारी हुनै पर्छ । टुलबारको चित्र तल राखिएको छ ।

यो टुलबारको सुरुमा Undo र Redo हो । त्यसपछिको F ले ब्लगमा प्रयोग गरिने फन्ट देखाउँछ । नेपाली युनिकोडमा लेख्नेहरुलाई यसको खासै आवश्यकता पर्दैन । आफूलाई मन लागेको फन्ट रोज्न सकिन्छ अङ्ग्रेजीमा लेख्दा । त्यसपछिको TT भनेको फन्टको साईज हो प्राय त्यसलाई Normal राख्नुहोला । बिचमा कुनै Sub-Heading राख्नुपर्यो भने फन्टको साईज ठुलो बनाउन सकिन्छ । नत्र Normal ठिक हुन्छ । त्यसपछिका B,I,U भनेको Bold, Italic and Underline. त्यसपछिको A को मुनि कालो लाइन देख्नुहुन्छ त्यो भनेको टेक्सको अक्षरको कलर हो । कुन कलरमा अक्षर राख्ने भनेर भन्नुभन्दा पनि प्राय कालो नै राम्रो देखिन्छ तर टेम्लेटको कलर अनुसार अक्षरको कलर सुहाँउदा राख्दा पनि हुन्छ । त्यसपछि पेन्सिलको आईकन देखिन्छ यो भनेको लाइन कलर हो यसलाई सेतो नै राख्दा राम्रो देखिन्छं । यदि यसलाई कालो र फन्ट कलर सेतो राख्यौं भने यस्तो देखिन्छ । त्यसैले पेन्सिलको आईकनमा सेतो नै राख्नुहोला । त्यसपछि तपाईँले निलो अक्षरको Link देख्नुहुन्छ । यसको अर्थ तपाईँले कुनै कुरा कहीबाट साभार गर्नुभएको छ भने त्यसको ब्याकलिंक राख्ने हो । त्यसमा क्लिक गर्दा कहाँबाट साभार गरिएको त्यसको साइट Open हुन्छ ।

अब त्यसपछि Icon भनेको गर्दा तस्बिर राख्ने हो । आईकनमा क्लिक गर्दा नयाँ Window Open हुन्छ । तपाईँले आफ्नो कम्प्युटरबाट वा अरूको साइटबाट त्यहाँ तस्बिर राख्न सक्नुहुन्छ । त्यसपछिको चित्र भनेको भिडियोको हो तर हामीले Blogger.com बाट Video Upload गर्दैनौं । कुनै भिडियो मन पर्‍यो भने सिधै Youtube बाट अपलोड गर्दछौं ।
त्यसपछि चित्र याद गर्नुहोला यसलाई Jump Break भनिन्छ । यसको अर्थ तपाईँले आफ्नो लेखको कति भाग पहिलो पृष्ठमा देखाउन चाहानुहुन्छ त्यो ठाउँमा माउसको कर्सर राख्नुहोस् अनि माथिको Jump Break मा क्लिक गर्नुहोस् ।
त्यसको पछि रहेको आईकन भनेको Left, Right, Center and Justify Alignment प्राय पोस्टहरु Justify गर्दा राम्रो हुन्छ ।
अब आफ्नो पोस्ट पब्लिस गर्नुभन्दा अगाडी Preview गर्नुहोस् । अनि Publish गर्नुहोस् । यसरी तपाईँ ब्लग सुरु गर्न सक्नुहुन्छ ।

Happy Blogging NO Copy Paste :)

होटलमा यौनजन्य क्रियाकलाप गर्दा कसको किन टाउको दुखेको ?

2011-10-23T16:16:00.001+05:30

बिहान बिहान स्थानीय पत्रिका प्रतिदिन दैनिकको प्रथम पृष्ठमा आएको समाचारले केही लेख्न बाध्य बनायो । ईटहरीको खबर हो यो ‘अधिकांश होटलमा यौनजन्य क्रियाकलाप’ मैले आफूले पो नबुझेको हो कि अथवा मेरो बुझाई अरूको भन्दा नितान्त बेग्लै पो भएको हो कि यो समाचार मात्रै होइन विभिन्न राष्ट्रिय दैनिकहरुमा पनि यति जोडी यो होटलबाट रंगेहात पक्राउ, होटलमा यौन क्रियाकलाप गर्दा गर्दै समातिए लगायत विविध शीर्षकमा धेरै नै समाचार आउने गर्दछन् ।
नेपालको कानुनले आधारभूत आवश्यकतामा अहिले यौनलाई पनि समावेश गरिसकेको छ । कानुनमा कहिपनि महिला र पुरुषको स्वीकृतीमा यौनजन्य क्रियाकलाप गर्नुलाई दण्ड वा सजाय तोकेको छैन । यस्तो अवस्थामा किन प्रहरीहरुले होटल वा रेष्टुराँबाट प्रेमी प्रेमीकाका जोडीहरुलाई पक्रिन्छन् । यदि यौनजन्य क्रियाकलाप सार्वजनिक स्थलमा गरियो भने समाजमा विकृती फैलिन्छन् भनेर पक्राउ गर्ने आफ्नै ठाउँमा छ तर यसरी एउटा बन्द कोठाभित्र रहेका जोडीलाई किन र के कारणले पक्रिन्छ ?
मानौ कुनै जोडीलाई प्रहरीले पक्रेर लग्यो प्रहरीबाट छुटकरा पाएपछि उक्त जोडीले ती प्रहरीमाथि आफ्नो आधारभूत आवश्यकता खोसिएको जिकिर गर्दै उजुरी हालेमा त्यसको सुनुवाइ कसले गर्ने । यसको बारेमा कुनै कानुन बनेको छ कि छैन ? त्यो अवस्थामा उनीहरूले पत्रकार सम्मेलन गरेर मिडियालाई खबर गरेपछि सञ्चारमाध्यमहरुले त्यो समाचारलाई कस्तो स्थान दिने ।
देशमा बलात्कार, महिलामाथि अनेक हिंसा घट्नुमा यौन चाहानालाई गुम्साएर राख्नु नै प्रमुख कारण मान्दछौं । यदि यौनलाई खुला छाडिदिनेहो भने यस्ता घटनाहरू स्वतः निमूल हुन जान्छन् भन्ने कुरामा धेरै यौनविश्लेषकहरुको धारण रहेको छ । तर प्रहरीले गरेको यस्तो कार्यबाट कतै बलात्कार जस्ता घट्ना बढेका त होइनन् । एकचोटी सोचौं त ?

History of Terathum Multiple Campus

2011-10-22T19:21:00.000+05:30

राणा शासनकालमा पूर्वाञ्चलको तत्कालीन धनकुटा जिल्ला अन्तर्गत पर्ने तेह्रथुम आठराई क्षेत्र पनि शिक्षारुपी उज्यालो प्रकाशबाट बंचितै थियो । नेपालमा जहानियाँ शासनको अन्त सँगै वि.सं. २००७ साल देखि यता ठाउँ ठाउँमा विद्यालयहरु स्थापना हुन लागे । जताततै शैक्षिक जागरणमा तीव्रता आउँन थाल्यो । यसभन्दा पहिले केही भाषा पाठशाला मात्र संञ्चालनमा देखिन्थ्यो । हाम्रो गाउँको नजिकमा मूलपानीमा यौटा भाषा पाठशाला थियो । वि.सं. २००३ सालमा चुहानडाँडामा पुरानो हेल्थपोष्ट छेऊ देवकोटा बरभ¥याङ नेर एक धुले स्कुलको स्थापना गरिएको थियो । पछि वि.सं. २००८ सालमा त्यही स्कुल अलि उत्तर पट्टि लाम्चेको डाँडामा औपचारिक रूपमा स्थापना गरियो । शारदा प्राइमरी स्कुलका नाममले जन्म लिएको सो विद्यालय हाल शारदा उच्च मा.वि.को रूपमा सञ्चालित छ ।
११ पृष्ठ लामो यसको ईतिहाँस ब्लगको यो पानामा राख्दा त्यति सुहाँउदो नदेखिएलाकि भन्ने हेतुले केही अंश मात्र राखिएको छ । तेह्रथुम बहुमुखी क्याम्पस,चुहान्डाँडा, आठराईको स्वर्णमहोत्सवको अवसरमा अनारमनी ३ विर्तामोडमा हाल स्थायी बसोबास गर्ने भूतपूर्व शिक्षक श्री पृष्पलाल विष्टले लेखेको इतिहास हो । यसको पूर्ण पाठ तपाईँले यहाँ बाट डाउलोड गर्न सक्नुहुन्छ । यसलाई पीडिएफल भर्सनमा राखिएको छ ।

Leaving Microsoft To Change the World # Book Review

2011-10-21T15:51:00.001+05:30

‘सर, सके तपाईँ कुनै दिन पुस्तक लिएर आउनुहोला’ यो वाक्यले माइक्रोसफ्टमा काम गर्ने जोन उडको जिन्दगी नै बदलिदियो । तनावपूर्ण दैनिकीबाट छुटकरा पाउनका लागि उनले नेपालमा रहेको अन्नपूर्ण क्षेत्रको २१ दिने ट्रेकिङको दोस्रो दिन गण्डकी अञ्चलको लमजुङ जिल्लामा पर्ने बाहुनडाँडा गाविसमा पुगेका थिए । उक्त गाविसमा रहेको एकमात्र हाईस्कुलको दयनिय अवस्था देख्दा उनले माईक्रोसफ्टको जागिर छाडेर नाफामुल्क परोपकारी संस्था ‘रुम टु रिड’ स्थापना गर्न पुगे । जुन संस्थाले नेपाल, भारत, श्रीलंका, दक्षिण अफ्रिका, लाओस्, जाम्विया, कम्वोडिया, भियतनम जस्ता विकाशोन्मुख देशमा १४ लाख भन्दा बढी पुस्तक दान गरेको छ, ५,१६७ पुस्तकालय र ४४२ विद्यालय स्थापना गरेको छ भने ४,०३६ जना केटाकेटीलाई छात्रवृत्ति दिएको छ ।
दलाई लामाले आफ्नो पुस्तक 'द आर्ट अफ ह्यापिनेस' मा भनेका छन् ‘भौतिक सम्पत्ति हुनु खासै महत्वको कुरो होइन । साँच्ची नै महत्वको कुरो त हामी त्यो सम्पत्ति के मा लगाउँछौ भन्ने हो ।’ सानैदेखि पुस्तकप्रति निकै नै रुचि भएका जोन उडलाई पुस्तकको यो वाक्यले धेरै नै घोतलिन बाध्य पार्यो । कुनैपनि व्यक्ति आफू जन्मेको देशको भौगोलिक विकटताले गर्दा शिक्षाबाट बन्चित हुनुपरेको छ उनीहरूलाई शिक्षाप्रदान गर्ने सके यो भन्दा ठुलो काम मैले जीवनमा के पो गर्न सक्छु र उनले आफ्नो उपन्यासमा यसरी लेखेका छन् ।
३१६ पृष्ठ लामो सो उपन्यासमा वाह नेपाल माइक्रोसफ्ट बाई–बाई, सुरुवात, फड्को र उपसंहार गरी चार भागमा बाडिएको छ । यो पुस्तकलाई खगेन्द्र संग्रौलाले नेपालीमा अनुवाद गरेका हुन् । फाइनप्रिन्ट आइएनसीले प्रकाशित गरेको उक्त पुस्तकको मूल्य ३५०।– राखिएको छ । यो पुस्तकको अङ्ग्रेजी नाम Leaving Microsoft To Change The World हो जसमा २६७ पृष्ठहरु छन् । पहिलो खण्डमा उनले नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्यता, यहाँका हिमाली श्रृंखलाहरुको वर्णन गरेका छन् भने पाहुनालाई नेपालीले गर्ने स्वागत सत्कारको पनि दिल खोलेर प्रशंसा गरेका छन् । २१ दिने पदयात्राको क्रममा पहिलो रात विताएको होटलमा एउटा ओछ्यान, एक बोतल वियर, खाना, नास्ता र गनिनसक्नु कप चियाको जम्मा ५ डलर तिरेको उनले उल्लेख गरेका छन् ।
उडले बाहुनडाँडाका शिक्षकहरुलाई 'मैले यो स्कुललाई पुस्तक दान दिन चाहान्छु एउटा राम्रो पुस्तकालय खोल्न चाहान्छु । तपाईँको यति ठुलो विद्यालयमा आठ देखि १० ओटा मात्र पुस्तक रहेछन् । तिनीहरुलाई पनि एउटा बाकसमा राखिएको रहेछ । ती पुस्तक म जस्तै कुनै पदयात्रीले छाडेर गएका रहेछन्, विद्यार्थीका लागि यी पुस्तक त्यति योग्य छैनन्' भनेर भन्दा शिक्षकहरुले पत्ताएका थिएनन् । विशेष गरी अङ्ग्रेजी अध्यापन गर्ने शिक्षकले त तपाईँ आफ्नो बाचामा कतिको कट्टिबद्ध हुनुहुन्छ भनेर सोधेका पनि थिए् हुन पनि हो माइक्रोसफ्टमा काम गर्ने एउटा सफल अधिकृतले आफ्नो जीवनको अमूल्य समय गरिब विद्यालयलाई पुस्तक संकलन गर्न किन खर्चन्छ ? त्यसको ठयाक्कै १ वर्षपछि याक र खच्चडको ढाडमा हजारौँ पुस्तक लिएर सो विद्यालयमा फर्केर । उनलाई स्वागत गर्नको लागि विद्यार्थीहरु दुईतिर लाम लागेर स्वागतमय बाटो बनाएका थिए । स–साना केटाकेटीले वनमा गएर फूल टिपेका थिए । स्वागतमय लाममा सबैभन्दा अगाडी ५ वर्षकी केटी थिइन् ।
उडले यो पुस्तकमा आफूले अमेरिका, चाईना, थाइलेन्डमा विताएका सुखद दिनहरुदेखि देखि लिएर नेपालको हिमाली क्षेत्रमा पदयात्रा गर्दाका भोगेका कठिनाईहरु, भियतनको एउटा होटलमा काम गर्ने 'नुयन थाई भू' को कहानीदेखि लिएर बंगादेशमा विताएका क्षणहरु उल्लेख गरेका छन् । विश्वका सफल उद्यमी विल गेट्ससँग विताएका पलदेखि लिएर गरिबी देशमा रहेका केटाकेटीसँग विताएका पलहरु पनि उल्लेख गरेका छन् ।
‘मेरो गाउँ र सहरका प्रत्येक छेउकुनामा रक्सीभट्टी थिए । ती ठाउँमा घुम्दाघुम्दै मलाई रक्सी पिउने बानी बस्यो अनि म रक्स्याहा भएँ । ती ठाउँमा पुस्तकालय र पुस्तक पसल भइदिएको भए आज म एकदमै बेग्लै मानिस हुन्थे होला ।’ १५ नोभेम्बर २००५ को काठमाडौँ पोस्टमा मनु ब्राजकीले भनेजस्तै रुम टु रिड ले स्थापना गरेको पुस्तकालयले अब मानिसहरूलाई परिवर्तन गराउनेछ । पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति बिल क्लिन्टनले आफ्नो पुस्तक गिभिङमा भनेका छन् –‘दुईसय मानिसले जोन उडको उदाहरण पछ्याए वा केही हजार व्यक्तिले आफ्नो छुट्टिको समय संसारका केटाकेटीका निम्ति शैक्षिक सामाग्री किन्न र उनीहरूलाई स्कुलमा राख्न खर्च गरे भने के हुन्छ, सोच्नुहोस् त !’
जीवनमा ठुलो सफलता प्राप्त गरेको मानिस जो आफूले पाएको केही चीज अरूलाई दिँदा जीवन कस्तो हुँदो हो भनी घोत्लिन्छन्, तिनका लागि यो पुस्तक साँच्चकीकै प्रेरणागाथा हुन सक्छ ।
यो स्टोरी झापाको जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ ।
Click Here TO Download

बेरोजगार उत्पादन गर्ने उद्योग र गोठाला शिक्षक

2011-10-20T11:19:00.000+05:30

केही समय अगाडी विद्यालयमा अफ पिरियडमा बसिरहेको बेला प्रधानाध्यापकले अर्को कक्षामा गएर पढाईदिन आग्रह गरे । आफ्नो अफ पिरियड भएको र सो विषयको आफू शिक्षक नभएकोले पढाउन नसक्ने कुरा जानकारी गराउँदा प्रधानाध्यापकले केटाकेटी बाहिर निस्कीरहेका छन् हल्ला गरिरहेका छन् कक्षा कन्ट्रोल मात्र गरिदिन आग्रह गरे । प्रधानाध्यापकको निर्देशनको पालना गर्नुपर्ने नै भयो त्यसैले म सो कक्षामा गए ।
म त्यहाँ एउटा शिक्षक नभएर चौकीदारको रूपमा पुगेको थिए । किनभने मेरो उद्देश्य भनेको सो कक्षामा रहेका विद्यार्थीलाई सिकाउनु नभएर उनीहरूले गरिरहेको होहल्ला शान्त पार्नु मात्र थियो । शिक्षक कुनै पनि कक्षामा प्रवेश गर्नु अगाडी उसले सो कक्षामा पढाउने पाठ को विषयमा पहिलेदेखि नै तयारी भएको हुन्छ । कुन उदाहरण दिदा विद्यार्थीले सजिलैसँग बुझ्न सक्दछन् भनेर त्यसको बारेमा केही खोजिनिती समेत गरेरे कक्षामा प्रवेश गरेको हुन्छ तर त्यो कक्षामा म कुनै पनि पूर्व गृहकार्य विना नै प्रवेश गरेको थिए ।
हाम्रो देशमा शिक्षाको लागि धेरै नै वैदेशिक सहयोग प्राप्त हुन्छ तर हामी मख्ख नपरे हुन्छ किनभने विदेशीहरुले हाम्रो देशमा लगानी गरेको भनेको उनीहरूको प्रयोगशालाको रूपमा मात्र हो । अनि उनीहरूले दिएको सो रकम विदेशबाट सो कार्यका लागि आएका कर्मचारीहरुको तलबभत्तामा सकिन्छ घुमिफिरी सो रकम त्यही नै पुग्दछ ।
हाम्रो शिक्षामा मौलिकता छैन । माटो सुहाउँदै शिक्षा छैन । यहाँबाट उत्पादित भएका जनशक्तिले विदेशमा गएर राम्रो काम पाउन सक्तैनन् । केही अपवाद बाहेक हाम्रो देशमा उच्च शिक्षा हासिल गर्नेहरुले अर्को देशमा सो विषयमा त्यही नै शिक्षा हासिल गरेको व्यक्तिसँग प्रतिस्पर्धा गर्न निकै हम्मे हम्मे नै पर्दछ ।
एस.एल.सी परीक्षाको नतिजा आएपछि पत्रपत्रिका, टि.भी रेडियो र सबैको मुखमा सरकारी विद्यालयको यति प्रतिशत यो स्कुलमा त नतिजा शून्य नै भयो यहाँ यस्तो, त्यहाँ त्यस्तो भनेर बढी मात्रामा चर्चा परिचर्चा हुन्छ । एसएलसीको चर्चा हुनु सामान्य नै हो तर कसैले पनि किन सरकारी विद्यालयको एसएलसीको नतिजा खस्केको हो भनेर गहिरो अनुसन्धान गर्दैनन् । कक्षा १ देखि कक्षा ९ सम्म ठेल्दै उत्तारित बनाउदै लगेको विद्याथीलाई करिब ७ महिनामा माध्यमिक तहमा पढाउने शिक्षकले कुन जादुगरले उनीहरूलाई एसएलसी पास बनाउन सक्छन् त ?
हामीले एसएलसीको नतिजालाई यति ठुलो रूपमा लिन्छौ कि त्यो भनेको देशको मुहान नै परिवर्तन गर्ने नतिजा हो । निजी विद्यालयलले विद्यार्थी भर्नाको लागि यसलाई नै ठुलो कडीका रूपमा लिन्छन् । केही अपवाद बाहेक निजी विद्यालयले आफ्नो शैक्षिक स्तर भनेको एस एल सी को नतिजामा सतप्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण गराउनुलाई ठान्दछन् ।
हाम्रो देशमा शैक्षिक बेरोजगारको सङ्ख्या डरलाग्दो रूपमा बढ्नुमा शैक्षिक संरचना, पाठ्क्रममा आमूल परिवर्तन नै नहुनु हो । ‘घोकन्ते विद्या धाउन्ते खेती’ भन्ने उखानलाई व्यवहारमा उतार्न खोज्नु नै ठुलो भूल भएको छ ।

2 States By Chetan Bhagat # Book Review Plus Free Download

2011-10-18T14:23:00.000+05:30

Love marriages around the world are simple:
Boy loves girl. Girl loves boy.
They get married.
In India, there are a few more steps:
Boy loves Girl. Girl loves Boy.
Girl’s family has to love boy. Boy’s family has to love girl.
Girl’s Family has to love Boy’s Family. Boy’s family has to love girl’sfamily.
Girl and Boy still love each other. They get married.

भारतीय उपन्यासकार चेतन भगतले लेखेको उपन्यास टु स्टे«टको मुख्य थिम यही नै हो । चेतन भगतको उपन्यासको एउटा विशेषता भनेको यी सबै उनको आफ्नै निजी जीवनमा घटेका घट्नाजस्तै लाग्दछ । यो उपन्यासमा उल्लेख गरेजस्तो क्रिस एउटा उत्तर भारतको पञ्जावी केटा हो र एन्ना तामिल ब्राह्मण केटी हुन् । वास्तविक जीवनमा चेतन भगत पनि पञ्जावमा जन्मेका हुन् र उनकी श्रीमति अनुसा भगत तामिलियन ब्राह्मण हुन् । उपन्यासमा क्रिसका बाबुले सेनामा काम गर्दछन् भनेजस्तै वास्तविक जीवनमा चेतन भगतका बाबु पनि सेनाका अधिकृत हुन् । यो उपन्यास बढी मात्रामा इण्डिया इन्स्ट्रिच्युट अफ म्यानेजमेन्ट IIM मा केन्द्रीय छ । चेतन भगत र अनुसा पनि IIM का उत्पादनहरु हुन् । यो उपन्यासको अन्तिममा भनेजस्तै यीनिहरुका पनि जुम्ल्याहा २ वटा छोरा जन्मेका छन् ।
दुई वेग्ला वेग्लै संस्कृति र रहनसहनबाट आएका यी दुवैले आफूहरु विवाहबन्धनमा बाधिँएर नयाँ जीवनको सुरुवात गर्नको लागि कति धेरै समस्याको सामना गर्नुपर्यो भन्ने कुरा उठाइएको छ । दुईवटा वेग्ला वेग्लै प्रदेशका मानिसहरुबीच विवाह गर्न कत्तिको गाह्रो छ भन्ने कुरा पनि देखाउन खोजिएको छ ।
टू स्टे«ट अ स्टोरी अफ माइ म्यारीज मा चेतन भगतले आफ्नो प्रेमीकालाई पाउनका लागि के के गरेनन् सायद साँचो प्रेम यसैलाई नै भनिन्छ होला ।

उनले यो उपन्यासको पहिलो खण्ड अहमदवादमा प्रेमिकासँग विताएका पलहरु यसरी वर्णन गरेका छन् जति पढेपनि अझै पढिरहुँ जस्तो लाग्छ । सायद त्यसैले होला उनले प्रकाशित गरेका अरू पुस्तकहरुमध्धे अक्टुबर २००९ मा प्रकाशित भएको यो उपन्यास मार्च २०११ सम्मका ४ लाख प्रति विक्रि भइसकेको छ ।
चेतन भगतको नयाँ उपन्यास रिभोलुसन २०२० को प्रतिक्षामा छु । अहिलेसम्म हात पर्न सकेको छैन ।
Updated 20/10/2011

मित्र श्यामको कमेन्टले यो पोष्टमा केही थप्न मन लाग्यो । मैले आफूले यो उपन्यास अंग्रेजीमा पढेको हुँ हिन्दीमा भएको मेरो जानकारीमा छैन । तपाई विदेशमा बस्नुभएको र यो उपन्यास पढ्न मन छ भने यहाँ बाट डाउनलोड गरेर पढ्न पनि सक्नुहुन्छ ।

Click Here To Download..

यो तस्बिर नियाल्दा ।

2011-10-17T21:53:00.004+05:30

यो तस्बिरलाई नियाल्दा मैले आफ्ना वितेका क्षणहरुको याद गर्दछु । धेरै अगाडी पनि हैन आजभन्दा करिब ६ ७ वर्ष अगाडीसम्म नयाँ ठाउँमा पुगियो भने तस्बिर लिनको लागि फोटो स्टुडियोको मानिसलाई मगाएर तस्बिर खिच्ने गरिन्थ्यो । त्यो समयमा इमेल इन्टरनेट, अहिलेका जस्ता सामजिक सञ्जालको बारेमा सुनेको थिइन । अनि फोटो स्टुडियोको मानिसलाई आफ्नो ठेगाना र पैसा (फोटो धुलाएको र हुलार्क खर्च सहित) दिएर त्यो तस्बिर आउने आशामा धेरै समय विताउने गरिन्थ्यो तर एकाध रूपमा मात्र त्यस्ता चिठी घर आइपुग्थे ती क्षणहरु कति रमाइला हुन्थे अहिले कल्पना गर्न पनि सकिरहेको छैन ।

मैले विगतको त्यो क्षणको प्रसङ्ग यहाँ छोड्न किन खोज्दैछु भने केही समय अगाडी म सुदुरपश्चिमका जिल्लामा १५ दिन भ्रमणको लागि गएको थिए । यो माथि देखिएको तस्बिर डडेलधुरा जिल्लाको असिग्राम गाविसमा लिइएको हो । देखिएका विद्यार्थीहरु असिग्राम उच्च माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ३ देखि १० सम्म पढ्ने देउवा (पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको गाउँ) गाउँका नानीहरु हुन् । तस्बिर लिइसकेपछि क्यामेरा तस्बिर देखाउँदा मेरो क्यामेरा जोगाउन आफैँलाई हम्मे हम्मे परेको थियो । उनीहरूलाई हुलाकबाट यो तस्बिर पठाईदिने सर्तमा उनीहरूले दिएको ठेगानामा मैले हुलाकमार्फत पठाईदिएको छु ।

संकटमा साप्ताहिक पत्रिकाहरु

2011-10-16T11:08:00.002+05:30

प्रकाश पौडेल

नेपाली पत्रकारातिको सुरुवातदेखि नै आफ्नो प्रभुत्व जमाउन सफल रहेका साप्ताहिक पत्रपत्रिकाहरु अहिले संकटमा पर्न थालेका छन् । विशेषगरी मोफसलबाट प्रकाशित हुने गरेका पत्रिकाको अवस्था दिनप्रतिदिन नाजुक बन्दै गएको हो । सञ्चार क्षेत्रमा आएको अकस्मात परिवर्तनका कारण मोफसलका मात्र होइन राजधानीकै पत्रपत्रिकाको बजार साँगुरिदै गएको सहजै अनुमान गर्न सकिन्छ ।

चोकचोकमा खुलेका एफएम स्टेशन, अनलाईन सञ्चार संस्थातर्फको बढ्दो झुकाव दैनिक पत्रपत्रिकाहरुको व्यवसायिक विकासलगायतका सञ्चार क्षेत्रमा आएको आधुनिकताले परम्परागत साप्ताहिक पत्रपत्रिकालाई चुनौती थपिदिएको छ ।

नेपालमा गणतन्त्र स्थापना भएपछि सञ्चार क्षेत्रको विकासमा व्यापक तीब्रता आएको छ । दिनप्रतिदिन नयाँ एफएम स्टेशनहरुले परीक्षण प्रशासण सुरु गर्छन् । ठूलो क्षेत्र ओगटेको युवा वर्गलाई लक्षित गरी अनलाईन सञ्चार संस्थाले झन् व्यापकता पाएको छ । सञ्चार क्षेत्रमा आफ्नो प्रभुत्व जमाउन, अनलाइन, दैनिक पत्रिका, एमएम स्टेशनहरु लागि परेका छन् । यो व्यवसायिक दौडमा साप्ताहिक पत्रिका पछाडी परे । उनीहरुसँग प्रतिस्पर्धामा जानसक्ने अवस्था साप्ताहिक पत्रिकाले उत्पादन गर्न सकेनन् । जसको कारण आफ्नो यात्रा कतिले बीचैमा रोके त कतिले दौडलाई निरन्तरता दिने प्रयासमा छन् । तर, सफलता हात लाग्ने आशा गर्ने ठाउँ भने कतै देखिदैन ।

SAJHAMANCH WEEKLY PAPER

झापामा हकमा कुरा गर्दा जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दर्ता भएका १ सय १५ पत्रिकामध्धे धेरै साप्ताहिक नै रहेका छन् । निरन्तर रुपमा आधा दर्जन पत्रिका पनि झापाबाट प्रकाशन हुन सकिरहेको अवस्था छैन । झापाली पत्रकारिताको इतिहास बोकेको स्वाधीन सम्वाद साप्ताहिक पनि निस्किरहन सकेको छैन । नयाँ जोश, जाँगरका साथ प्रकाशन सुरु गरिएको क्रेजी न्यूज साप्ताहिक पनि खहरे खोलाजस्तै भयो । सुखानी आवाजले पनि सदाको लागि आफ्नो साप्ताहिक यात्राको अन्त्यको घोषण गरी मासिक रुपमा लम्कियो । नयाँपनको पत्रकारिता मूल नाराको साथि निरन्तर बजारमा आएको साझामञ्च पनि दैनिकको सपना देख्दादेख्दै चिप्लियो । अरु धेरै नाम चलेका साप्ताहिक पत्रपत्रिकाहरु छन् । जसले पाठकको मन जित्दाजित्दै पनि आफ्नो यात्रालाई अन्त्य गर्नु परेको छ । माथि उल्लेखित पत्रिकाले कुनै बेला ठूलो भूमिका निर्वाह गरेका थिए । यसरी साप्ताहिक पत्रिकाको जनमानसमा लोकप्रिय घट्नुका धेरै कारणहरु छन् । व्यवसायिक हुन नसक्नु नै यसको मुख्य कारण हो । दक्ष जनशक्तिको अभाव, स्रोत साधनको कमी, आधुुनिक प्रविधि तथा पत्रकातिराका मान्यतलाई आत्मसात गर्न नसक्नु, पुरानै ढंगबाट काम गर्ने प्रविधि जस्ता कुराले साप्ताहिक पत्रिकाले यो अवस्थाको समस्या खेप्नु परको हो ।

Swadhin Sambad Weekly Paper

त्यसैगरी सरकारले मिडिया सम्बन्धी अस्पष्ट नीति, अनुदार राष्ट्रिय विज्ञापन नीतिले पनि साप्ताहिक पत्रिकालाई संकटमा पुर्याएको हो । अनलाइन सञ्चार संस्थाले तत्काल समाचार अपडेट गर्छ त्यसको केही समयमा एफएम स्टेशनले त्यो समाचारलाई फुक्छ । यस्तो अवस्थामा साप्ताहिक पत्रिकाको परम्परागत उद्देश्यले कुनै अस्तित्व राख्दैन । अनलाइन, दैनिक पत्रिका, एफएम तथा टेलिभिजन जस्ता सञ्चार माध्यमको चाप बढीरहेको छ । यस्तो अवस्थामा पनि साप्ताहिक अखबारले दैनिक पत्रपत्रिकाको नक्कल गरी समाचारको विश्लेषण गर्ने भूमिकालाई विर्सन खोज्दैछन् । आफ्नो भूमिका नबुझ्न र बुझ्न नचाहनुका कारण थुप्रै साप्ताहिक निकाल्नका लागि निकालिरहेका जस्ता देखिन्छन् । तिनीहरुले पाठकलाई के नयाँपन दिने ? उनीहरुले छापेको समाचारको प्रभाव समाजमा पर्न सक्दैन भने स्वतः असफल भएको ठहर छ । अहिले झापाबाट निस्केका नयाँ साप्ताहिक छोटो अवधिमै बन्द हुनुको कारण पनि यस्तैयस्तै हुन् । साप्ताहिकलाई म्यागजिन बनाई वार्षिकोत्सवको तयारीमा रहेका सुखानी आवाजका सम्पादक विमल लामिछाने पनि साप्ताहिक पत्रिकाले नयाँपन दिन नसक्दा संकटमा पर्ने गरेको बताउँछन् । व्यवसायिक हुन नसक्नु, विश्लेषनात्मक तथा खोजमुलक सूचना दिन नसक्नु, विज्ञापन नीति जस्ता कुलो साप्ताहिक पत्रिकाको अस्तित्व संकटमा पर्ने गरेको उनको भनाई छ ।

Sukhani Awaj Weekly Paper

हाल झापामा दर्ता भएका साप्ताहिकमध्धे नौलो आवाज, जनआनदोलन ज्नज्योति, बरुण, यलम्बर टाइम्स लगायत आधा दर्जन साप्ताहिक पत्रिका मात्र प्रकाशित छन् । अन्य पत्रपत्रिकाहरु नियमित बजारमा भेट्न सकिदैन । आर्थिक संकटका कारण धेरै साप्ताहिक पत्रिका कहिल्यै नउदाउने गरी अस्ताए पनि । आफ्नो संस्थामा कार्यरत पत्रकार तथा कर्मचारीलाई तलब दिन नसक्दा जिल्लै छाड्नुपरेको उदाहरण पनि हामी सामू प्रष्टै छ । निरन्तर प्रकाशित पत्रपत्रिका बीचमै बन्द गरेका एकजना सम्पादकले भने – ‘पत्रिकामा विज्ञापन पनि आएन, कसैले पढेनन् पनि, प्रकाशन समूहबाट पनि आर्थिक सहयोगमा आनाकानी भयो जसका कारण पत्रिका बन्द गरियो ।’

व्यवसायिक र नयाँपन दिने प्रयास नगरेका होइनन् । तर, विविध कारणले गर्दा जनमानसमा लोकप्रियता गुमाइरहेका छन्, साप्ताहिक पत्रिकाले । ग्रामिण भेगबाट झापावाणी, कसार जस्ता साप्ताहिक पत्रिका प्रकाशित हुँदा अन्य परम्परागत पत्रिकाहरुले पाठ सिक्नै पर्छ । धेरै साप्ताहिक पत्रिका बजारमा आए एक हप्ता, दुई हप्ता प्रकाशित भएपछि फेरी बन्द भए यस्तो अवस्थामा तिनीहरुका पाठकले के सन्देश लिनु ? यी दुईचार दिने साप्ताहिक पत्रिकाले गर्दा अन्य नयाँपन दिएर आउने साप्ताहिक पत्रपत्रिकाले समेत बजार पाउन मुश्किल परेको छ ।
यो स्टोरी स्थानीय पत्रिकामा पनि प्रकाशित भैसकेको छ । पत्रिकाकै आकारमा पढ्न मन लागे यहाँ क्लिक गर्नुहोला ।

लेखकले झापाका साझा मञ्ज, स्वाधीन सम्वाद, क्रेजी न्यूज, लगायत विभिन्न साप्ताहिक पत्रिकामा आफ्नो अनुभव बटुलेका छन् ।

टाईमलाईन पनि केही दिन त होला नि

2011-10-11T22:38:00.002+05:30

प्रकाश पौडेल

केही महिना अगाडी मात्र सञ्चालनमा ल्याएको सामाजिक सञ्जाल गुगलप्लसले सुरुकै अवस्थामा संसारभरमा असि करोड प्रयोगकर्ता रहेको फेसबुकलाई चुनौती दिने सङ्केत देखायो ट्विटर लगायत अन्य सामाजिक सञ्जालहरु फेसबुककासँगै प्रतिस्पर्धाधाका लागि मैदानमा उत्रिए । छोटो समयमा नै विश्वलाई आफ्नो कब्जामा राख्न सफल फेसबुकले आफ्नो अस्तित्व जोगाउन बेलाबेला सुविधाहरु थपघट गर्दै आएको छ त्यसको पछिल्लो उदाहरण हो २ हप्ता अगाडी थप ल्याइएको टाइमलाईन । यसले एउटै पानामा जिन्दगी कोरिदिन सक्छ । संस्थापक मार्क जुकरवर्गले यो सेवा सुरु गरेको बताएपनि सबै फेसबुक प्रयोगकर्ताको पहुँचमा भने पुग्न सकेको छैन । केही सीमित व्यक्तिहरुलाई यो सुविधा दिएर परिक्षण गर्न थालिएको छ ।

Timeline:- Advantages, Disadvantages and Its future prediction.

Story Publish on13/10/2011 on Janasamsad Daily (Kakarbhitta Jhapa)

फेसबुकका अगाडीका दिनमा जाने हो भने प्रोफाइलमा नाम, एउटा तस्बिर, पढेको स्कुल र जन्मेको दिन मात्र देख्न र राख्न सकिन्थ्यो । उक्त पानामा १०/१५ मिनेटको बिचमा राखिएका कुराहरू मात्र हुन्थे । केही समय अगाडी राखिएका कुराहरू हराउँथे जसलाई खोज्नको लागि निकै हम्मे हम्मे पर्दथ्यो । तर अब तिज दिनहरु गए । पढेको स्कुल जन्मेको दिन मात्र हैन त्यो अवस्थाको तस्बिर, भिडियो अथवा अन्य अविस्मरणीय क्षणको बारेमा उल्लेख गर्न सकिनेछ । प्रयोगकर्ताले अहिलेसम्म फेसबुकमा अपडेट गरेका कुराहरू एउटै पाना देख्न पाउनेछन् । पहिलाको जस्तो नयाँ कुरा थप्दै गएमा पुराना अपडेटहरु हराउँदैनन् ।
टाईमलाईन सूचारु भएपछि प्रयोगकर्ताको प्रोफाइल पहिलाको भन्दा ठुलो देखिन्छ । (डेमोको लागि यहाँ क्लिक गर्दा हुन्छ ।) लाग्छ यो कुनै ब्लगको स्वरूप त हैन । प्रोफाइलको सिरानमा आफ्नो फोटो वारपार राख्न सकिनेछ । कुन र कस्तो फोटो राख्ने भन्ने कुरामा प्रयोगकर्ता आफैँले निर्धारण गर्न सक्छन् तर व्यापारिक प्रयोजनका लागि तयार पारिएका तस्विरहरु नराख्न सुझाव दिइएको छ ।
दायाँपट्टि देखिएको टाइमलाइनले प्रयोगकर्तालाई विगतमा फर्कन मद्दत गर्नेछ । त्यहाँ मिति राखिएको हुन्छ जुन मितिमा क्लिक गर्दा सोही समयमा गरिएका कुराहरू देखिनेछन् । साथसाथै छुटेका घटनाहरू पुनः सोही मितिमा राख्न सकिनेछ । मानौ प्रयोगकर्ताको खाता २ महिना अगाडी मात्र खोलिएको छ तर उसले यो सुविधामार्फत १० वर्ष अगाडी जीवनमा घटेको महत्वपूर्ण घटना सोही मितिमै राख्न सक्छ । कहाँ र को को साथिहरुको बिचमा भन्ने कुरासमेत खुलाउन सकिन्छ ।
सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको टाईमलाईनको बेफाइदा पनि नभएका होइनन् । पहिलो वेफाइदा भनेको व्यक्तिगत सूचनाहरुको दुरुपयोग हुनु हो यदि आफ्ना सूचनाहरुलाई सुरक्षित गर्न नजानेको खण्डमा जन्मदेखि अहिलेसम्मका सबै विवरणहरु सजिलै अरूले प्राप्त गर्न सक्नेछन् । जसबाट आफ्नो गोपनियता भङ्ग हुन्छ । मार्क जुकरवर्गले यो परिष्कृत रूप तयार पार्नु अगाडी भनेका छन् –‘तपाईको जिन्दगीको सबै कथा फेसबुकको एउटा पानामा समेटिनेछ ।’ यसरी सबै सूचनाहरु एउटै पानामा समेटिएपछि गोप्य सूचना चुहावट हुने सम्भावना बढी छ ।
सामाजिक सञ्जालहरुको भीडमा फेसबुक अग्रपंक्तिमै देखिन्छ यसलाई पछार्नका लागि अन्य सञ्जालहरु लागिपरेका छन् जसको फलस्वरुप समयानुकाल परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ । गुगलले सुरु गरेको सामाजिक सञ्जाल गुगलप्लसको ह्याङआउट फिचरसँग प्रतिस्पर्धा गर्न फेसबुकले स्काईपीसँग मिलेर भिडियो च्याटको सुविधा ल्याएको थियो तर त्यसलाई निरन्तरता दिन सकेन् । गुगलप्लसले भने सो सेवा सुरुवातका मितिदेखि निरन्तर दिइरहेको छ । यसअघि गुगलले सुरु गरेको इमेल सेवासँग पनि प्रतिस्पर्धा गर्न लम्किन खोज्यो गुगलले सुरु गरेको इमेल सेवा बढी प्रभावकारी र यसका प्रयोगकर्ताको सङ्ख्या ह्वात्तै बढ्न थालेपछि १५ नोभेम्बर २०१० मा फेसबुकले पनि इमेल सेवा सुरु गर्ने घोषणा गरेको थियो । टेक पण्डितहरु फेसबुकको ईमलेलाई ‘जिमेल किलर’ को संज्ञा दिएका थिए । त्यसमा पनि फेसबुकले गुगललाई जित्न सकेन ।
जहिले पनि नयाँ सुविधाको घोषणा गर्ने तर त्यसलाई पूर्णता दिन नसक्दा यो टाईमलाईन पनि पहिलाकै जस्तो त हुने हैन भन्ने शंका र उपशंकाहरु बढी जन्मिएका छन् ।

Steve Jobs Biography Who Never Met his Biological Parents

2011-10-09T23:27:00.002+05:30

यो स्टोरी स्थानिय जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ । पत्रिकाकै आकारमा पढ्ने भए यहाँ क्लिक गर्नुहोला ।
प्रेमी र प्रेमिकाबीचको रोमान्सका कारण गर्भ रही जन्मन पुगेका स्टिभ जव्सलाई विश्वले नै चिन्नेछ भनेर उनका जन्मदाता बाबुआमाले कहिल्यै पनि कल्पना गरेका थिएनन् । अविवाहित हुँदै बच्चा जन्मेको र स्टिभको जन्मदाता बाबु Abdulfattah Jandali (अबदुलफताह जान्डली) सिरियाबाट बसाईसराई गरेर आएका मुस्लिम अमेरिकन भएकाले जन्मदिने आमाको Joanne Simpson (जोयने सिम्सन) को परिवारले त्यो सम्बन्धलाई स्विकार्न सकेन । फलस्वरुप स्टिभ जन्मेपछि नै Paul Jobs and Clara Jobs पाउल र क्लारा जब्सले धम्रपुत्रको रूपमा पालनपोषण गरे ।

फेबु्रअरी २४, १९५५ मा सान फ्रानसिस्को, क्लायिफोर्नियामा जन्मेका स्टिभ जब्सले ५६ वर्षको उमेरमा नै कसैले सयौँ वर्षमा गर्न नसक्ने काम गरेर यो संसारबाट बिदा लिए । उनको मृत्युपछि अमेरिकी राष्ट्रपति बाराक ओवामा स्तव्ध बन्दै आफ्नो श्रद्धान्जली मन्त्व्यमा –‘ थोरै अलौकिक अमेरिकन मध्धेका एकको निधनले म धेरै दुखित भएको’ बताएका छन् । माइक्रोसफ्टका सहसंस्थापक बिल गेट्स ‘जब्ससँग काम गर्न पाउनेहरु भाग्यमानी ’ भनी स्टिभलाई संधै सम्झिरहने उल्लेख गरेका छन् । त्यस्तै फेसबुकका संस्थापक मार्क जुकरबर्कले फेसबुकमा आफ्नो स्टाट्स मार्फत जब्सको मृत्युले प्रविधिको क्षेत्रमा एउटा कुशल अभिभावक गुमाएको बताएका छन् । संसारभरका मानिसहरुले उनलाई श्रद्धाञ्जली प्रकट गरेका छन् । स्टिभ जब्सले बौद्ध धर्म मान्ने हुनाले चिन, जापान जस्ता बौद्धधर्मावलम्वीहरुको बढी बसोबास रहेको ठाउँबाट श्रद्धाञ्जलीको सङ्ख्या गनिनसक्नु आइरहेको न्यूयोर्क टाइम्सको अनलाइन संस्करणले जनाएको छ । नेपालमा पनि उनलाई श्रद्धाञ्जली दिनेहरुले फेसबुक, ट्विटर र गुगलप्लसका भित्ता भरेका छन् । नेपालको एक चर्चित ब्लग माइसंसारमा सालोक्य लेख्छन् ‘अमेरिकाको एक कुनामा उनको निधन भएको खबरले दक्षिण एसियाको एउटा कुनामा रहेको सानो मुलुकका बासिन्दाहरु समेत दुःखी भएका छन् । उनको मृत्यु भएको हैन, उनी अमर बनेका हुन् । उनको योदानलाई कसैले भुल्न चाहे पनि सक्ने छैनन् । श्रद्धाञ्जली स्टिभ । माईस्पेसमा शालोक्यको लेखमा प्रकाश थापाले प्रतिक्रिया दिदै यस्तो लेखेका छन् –‘मेरो जेनेरेसनमा कोही मानिसको मृत्यु हुँदा यति धेरै सम्म पाएको पहिलोपटक देख्दै छु । कुनै विवाद छैन । बरु माइकल ज्याक्सनको मृत्यु हुँदा केही मानिसले नकारात्मक टिप्पणी गरेका थिए तर आज कसैले पनि नकारात्मक टिप्पणी गरेको छैन । तिमी धन्य थियौ स्टिभ ।’

कान्तिपुरका पत्रकार आशिष लुईटेलको शब्द सापटी लिने हो भने हातमा झ्याप्प राखेर चोरी औलाले यसको स्क्रिनमा छुँदा कुनै सेक्सी केटीको हात मुसारेझै अनुभूत हुन्छ ।

एप्पलले उत्पादन गरेका, ल्यापटप, आईफोन, आईप्याड, आईपड किन्न सामान्य नेपालीहरूको क्रय क्षमता अपुग नै हुन्छ । केही समय अगाडि नेपाल जस्ता अविकसित मुलुकका लागि एप्पलले २०० डलरमा आईफोन निर्माण गर्ने जनाएको थियो ।

जब्सले सन् १९७६ मा स्टिभ बजनायक सँग मिलेर एप्पल टु कम्प्युटरको निर्माण गरेपश्चात कम्पनीको छवि धेरै माथि उठ्यो । त्यसको आठ वर्षपछि बनाइएको म्याकिन्टोसले उक्त कम्पनीलाई स्थापित गर्न ठुलो मद्दत गर्‍यो त्यसको एकवर्षपछि कार्यकारी प्रमुख जन स्कुली सँग विवाद चुलीदै गयो अन्ततः उनी कम्पनीबाट निकालिए । आफैँले स्थापना गरेको कम्पनीबाट आफैँ निकालिँदा उनलाई साह्रै पीडा भएको थियो केही सार्वजनिक स्थलमा उनले आफ्नो पीडा पोखेका थिए । पश्चिमी संस्कृतिमा हुर्केका भएपनि उनी पूर्वीय दर्शनबाट धेरै नै प्रभावित भएका थिए । उनले दैनिक योगाशन गर्ने गर्थे सन् १९७० दशकको को मध्यतिर आध्यात्मिक ज्ञान प्राप्त गर्न भारतको समेत भ्रमण गरेका थिए ।

एप्पलबाट निकालिएको वर्ष नै उनले आफ्नै लगानीमा नेक्स्टु कम्पनीको स्थापना गरे । पछि एप्पलले सो कम्पनीलाई किनेपछि स्टिभ पुनः एप्पलमा पुर्नवहाली भए त्यसको केही समयमा नै प्रमुख कार्यकारी अधिकृतको जिम्मावारी सम्हाल्न पुगे ।

जब्स प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर रोगबाट पीडित थिए । उनले सन् २००४ मा आफू उक्त रोगबाट ग्रसीत भएको थाहा पाएका थिए । डाक्टरको प्रत्यक्ष निगरानीमा उनी बिरामी हुँदा समेत कम्पनीको काम गरिरहेका थिए । सन् २००८ मा उनको कलेजो प्रत्यारोपण गरिएको थियो । प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर रोगबाट ग्रसितहरु ७ महिनाभन्दा बढी बाँच्न सक्दैनन् तर एप्पलका आईपोन, आइपोड आफ्नै कार्यकालमा उत्पादन गर्न उनी सात वर्षसम्म बाँच्न सफल भएका हुन् । अनलाइनमा प्रतिक्रिया दिनेहरुले लेखेका छन् । रोगको कारण उनले गत जनावरीदेखि बिरामी बिदा लिएका थिए । आफू बिरामी बिदामा बसेपनि मार्च २ मा उनले नयाँ आइप्याज सार्वजनिक गरे भने जुन ६ मा आइक्लाउड नाम अनलाइन सर्भिस सार्वजनिक गरे यो नै उनको अन्तिम सार्वजनिक उपस्थिति रह्यो । रोगले बढी ले ग्रसीत भएपछि अगष्ट २४ का दिन एप्पलको कार्यकारी प्रमुखबाट राजीनामा दिए र टिम कुकलाई नयाँ कार्यकारी प्रमुख नियुक्त गरे ।

उनले आफ्ना जन्मदिने बाबुलाई कहिल्यै पनि भेटेनन् । बेलायतबाट प्रकाशित हुने ‘द टेलिग्राफ’ले आफ्नो अनलाइन संस्करणमा लेख्छ– Steve Jobs was the Product of an Unmarried Interracial Couple Who Never Met His Biological Father (अर्थात् स्टिभ जब्स अविवाहित अन्तरजातिय जोडिबाट जन्मेका सन्तान हुन जसले आफ्ना बाबुलाई कहिल्यै पनि भेटेनन् ।) जब्स जन्मनुभन्दा केही अगाडि नै आमाले उनलाई सान फ्रानसिस्को लगेकी थिइन र घरबाट बढी दबाब आउने डरले आफूले जन्माएको बच्चा जब्स दम्पितिलाई धर्मपुत्रका रूपमा छाडेर आफ्नो घर र्फिता भईन् । उनका जन्मदाता बाबुले गत अगस्टमा बेलायतको पत्रिका द सन् लाई एक अन्तर्वातामा भनेका छन् । “I live in hope that before it is too late he will reach out to me. Even to have just one coffee with him just once would make me a very happy man.” (म एउटा आशामा बाँचेको छु कि धेरै ठिला हुनुभन्दा अगाडि उसले मलाई भेट्नेछ । जीवनमा मैले एकपटक उसँग एक कप कफि मात्र पिउन पाए भने म धेरै खुसी हुनेछु ।’)

जब्सका जन्मदाता आमाबाबुले केही समयपछि विवाह गरेर चर्चित अमेरिकी उपन्यासकार मोना सिम्सनलाई जन्म दिए । जब्सले २७ वर्षको उमेरमा मात्र आफ्ना जन्मदाता बाबुआमाले विवाह गरेर एक छोरीको जन्म दिएको थाहा पाए त्यसपछि उनले आफ्नो बहिनीसँग भेट गरे उनिहरुसँग गहिरो सम्बन्ध भयो तर आफ्ना जन्मदिने बाबुलाई भने भेट नगरी यो संसारबाट बिदा भए ।
जब्सले मार्च १८, १९९१ मा लौरेने पावल Laurene Powell सँग वौद्धधर्मअनुसार विवाहवन्धनमा बाँधिए । यो जोडीबाट १ छोरा र २ छोरीको जन्म भएको छ तर २३ वर्षको उमेरमा नै (सन् १९७८) मा एक युवतिसँगको शारीरिक सम्पर्कबाट नै लिजा नाम गरेकी जब्सका छोरी जन्मेकी छन् । सुरुमा जब्सले उक्त बच्चा आफ्नो नभएको भनेतापनि पछि उनले लिजालाई आफ्नो सन्तानको रूपमा अंगालेका थिए । उनी पालो अल्टो क्यालिफोर्नियामा ४ सन्तान र श्रीमतिका साथ बसोबास गर्दै आएका थिए ।
स्टिभ जब्स कुनै पनि सार्वजनिक कार्यक्रममा तड्कभड्का साथ प्रस्तुत भएनन् । उनी सँधै जिन्स पाइन्ट र टिसर्टमा हुन्थे । चाहे कुनै टिभीमा अन्तरवार्ता दिँदा होस्, चाहे एप्पलको कुनै उत्पादन सार्वजनिक गर्दा होस् उनी सुट पेन्टमा कहिल्यै आएनन् । चश्मा लगाएको, हल्का सेतो दाह्री पालेको जिन्स पेन्ट र टिसर्ट लगाएको, टाउकोको अगाडिपट्टिको भागमा कपाल नभएको एउटा अर्धवैशे उमेरको मान्छे कतै देखियो भने स्टिभ जब्सको याद आउँछ ।
जुन १२, २००५ मा स्ट्यान्फोड विश्वविद्यालयमा जब्सले दिएको भाषणको चर्चा जहिले पनि हुने गर्दछ । उनले उक्त भाषणमा भनेका छन् ।

Your time is limited, so don’t waste it living someone else’s life. Don’t be trapped by dogma — which is living with the results of other people’s thinking. Don’t let the noise of others’ opinions drown out your own inner voice. And most important, have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.

( तिम्रो समय सीमित छ, त्यसैले अरूको लहैलहैमा लागेर यो समयको नष्ट नगर । अरू मानिसको पछि नलाग तिम्रो अन्तरहृदयले जे भनिरहेको छ त्यो गर बाँकी कुराहरू केही हैनन्, यसले तिमीलाई सफलताको शिखरमा पुर्याउनेछ ।) त्यसैले आफू मर्छु भन्ने जान्दाजान्दै पनि अरूको कुरा नसुनी आफ्नो काममा अडीग रहेर स्टिभ जब्सले कसैले सयौँ वर्षमा पनि गर्न नसक्ने काम ५६ वर्षमै गरिदिए ।
स्रोत : विकीपीडिया, दि टेलिग्राफ, बायोग्राफी, टेका लगायत अन्य विविध साईट

सुदुरपश्चिमका केही झलकहरु

2011-10-08T20:37:00.003+05:30

सुदुरपश्चिममाको १५ दिने बसाइमा क्यामेरा कैद गरिएका केही दृश्यहरु यहाँ राख्दैछु । नेपालका ५ विकासक्षेत्रहरुमध्धे विकास, शिक्षा र अरू विविध कारणले पछाडि परेको सुदुरपश्चिमाञ्चलका झलकहरुमा भौगोलिक कारणले पछाडि परेका केही दृश्यहरु छन् ।

यो तस्बिर देख्दा सहरमा भएका मुण्डा (रड, सिमेन्ट, बालुवा र गिटीको मिश्रणबाट छत ढलाई गरिएको ) घर को याद आयो । सहरभन्दा बेग्लै यस घरमा दलिन (शहरी क्षेत्रमा रड, सिमेन्ट, बालुवा र गिटीको मिश्रणबाट बनाएको विमजस्तै काठ प्रयोग गरि बनाइएको बिम) माथि स–साना दाउरा राखेर त्यसभन्दा माथि बाक्लो प्लास्टिकमाथि बालुवा मिश्रण भएको माटो राखेर बनाइएको घर ।

उक्त तस्बिर एउटा सल्लेरी बन लिइएको हो । सल्लाबाट खोटो निकाल्ने प्रविधि हो यो । एउटा सल्लाको बोटमा अधिक्तम ३ वटा सम्म सोली प्रयोग गरिएको भेटियो खोटो निकाल्नको लागि तर एउटा सल्लाको बोटमा १ वर्षमा कति लिटर खोटो उत्पादन गर्न सक्छ भन्ने प्रश्नको उत्तर भने पाउन सकिएन् ।

पहाडी क्षेत्रका यातायातका साधनहरु :

घोडा र गघाको बच्चा खच्चडहरु पहाडी क्षेत्रमा सामान ओसारपसार गर्ने एकमात्र साधनहरु हुन् । दिभरीको यात्रापछि बेलुका दाना खाँदै खच्चडहरु । उनिहरुलाई दानाको रूपमा चना, मकै दिइने गरिन्छ ।

जोगबुढा गाविसको वडा नं. ४ मा भेटिएकी एक अधबैशे महिला । उनले घाँटीमा लगाएको मालालाई मेरो क्यामेराले कैद गर्न २ सेकेण्ड भन्दा बढी समय खर्चिनु परेन । घाँटीमा एक प्रकारको नाम्लो जस्तो आकारको माला उनले सुदरपश्चिमाञ्चलमा हुने गौरा पर्वमा किनेकी हुन् ।

त्यस्तै अर्को तस्बिरलाई पनि क्यामेराले कैद गर्न भ्याएछ । प्रशान्त बोहरा बताउने उक्त बालक स्थानीय विद्यालयमा कक्षा ४ मा अध्ययनरत छन् उनका बाबु घरमिस्त्री हुन् प्राथमिक भन्दा माथिको शिक्षा आर्जन गर्न उनले दैनिक ३ घण्टाको पैदल यात्रा तय गर्नुपर्ने हुन्छ तर भौगोलिक विकटताले गर्दा उनले प्राथमिक शिक्षाभन्दा माथिको शिक्षा हाँसिल गर्न सक्नेछैनन् । यो तस्बिर नियालेर हेर्दा माईक्रोसफ्टमा काम गर्ने जोन उडले लेखेको Living Microsoft To Change the World जसको नेपाली अनुवाद माईक्रोसफ्ट देखि बाहुनडाँडासम्मको याद झलझली मनमा आइरहन्छ ।

पूर्वप्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवा जन्मेको गाउँमा भेटिएकी एक महिला । यस तस्बिरले गरिबीले निम्ताएको पीडाको झझल्को दिन्छ । लुंगी (पहाडी क्षेत्रमा महिलाले तल्लो भागमा लगाउने लुगा) को साटो प्लास्टिक बेरेकी छन् यो उनको रहन नभएर बाध्यता हो । स्थानीय लवजमा उनले बोलेको भाषा आफूले भने बुझ्न सकिएन ।

डडेलधुरा जिल्लाको जोडबुढा गाविसको वडा नं. ८ मा भेटिएका एक बालक उनको देव्रेपट्टिको कम्मर औसतभन्दा बढी बाहिर उठेको छ भने अगाडिको छाति भित्र पसेको छ । प्रकाश बोहरा बताउने उक्त १५ बर्षिया बालक त्यहाँको सिद्धनाथ निम्न माध्यमिक विद्यालयमा कक्षा ८ मा अध्ययनरत छन् ।

अटो भर्दाका ति यादहरु..................

2011-10-05T15:00:00.003+05:30

ब्लगर मित्र बेदनाथ पुलामी (उमेश)का शव्दहरु सापटी लिने हो भने

कुनै बेलाको समय थियो मिल्ने साथीहरुको याद र सम्झनाहरु संगालेर राख्न अटो भर्ने फेसन (स्कुल देखि कलेज सम्म ) जहाँ मित्रहरुको मनपर्ने र मन नपर्ने कुरा देखी केही विचार भाव र भावनाहरु कोरिएका हुन्थे ( कति इभेन्टहरुको स्मृति सजाउन फोटाहरु भर्दै कति एल्बम (र्याकमा थन्क्याउने( समय ) अहिले वर्तमानमा त्यो घटना या कुराहरुको सम्झनाले आफूमा कस्तो अनौठो र मज्जाको अनुभूति दिदो रहेछ )

तर आज अचानक म एकजना साथिकोमा जाँदा धेरै अगाडि आफ्नै हस्तलिखित अक्षर भरेको अटोको पाना पल्टाउने पुगे । धेरेबेरसम्म घोरिएर हेरिरहें अनि कल्पना गर्न थाले त्यो समयलाई साथी बनाउनका लागि विभिन्न पत्रिका वा रेडियामा आफ्नो नाम ठेगाना र तस्विरसहित पत्रमित्रताका लागि अनुरोध गर्ने । धेरैजसो पत्रिकाहरुले पत्रमित्रताका लागि छुट्टै कोलम छुट्टाईदिएका हुन्थे ।

हुलाक कार्यालयमा चिठ्ठी पोस्ट गर्न धाइन्थ्यो उबेला अहिले धेरै वर्ष भो हुलाक कार्यालयतर्फ खुट्टा छिरेका छैनन् ।
पहिला कोरिएका अक्षरहरु ज्यादै मर्मस्पर्शी रहेछन् । केहीलाई डिजिटलाईज गर्ने कोसिस गर्दैछु ।

In my Opinion

======================================================================

Love:- Love is the combination of feelings between two hearts which beats at once.
Friendship:- Friendship is the precious pearl hidden inside the deep sea.
Life :- Life is the mixture of happiness and sorrows.

Most

===============================================

I love someone who hides herself in to the room while seeing me feeling excessive shame and smiling her face. She may be someone in this universe.

My last Life for you :- Be a loved but not the cover of lover, think deeply that love is not everything, but it is something. By thinking love is everything don't miss the opportunity to reach summit of your success.

पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाको पुख्र्यौली घरमा पुग्दा

2011-10-04T12:03:00.000+05:30

जेष्ठ ३० गते डडेलधुरा जिल्लाको असिग्राम गा.वि.समा पुग्नुपर्ने थियो । डडेलधुरा जिल्लाको सदरमुकाम असिग्राम नगरपालिकामा रहेको बसपार्कबाट एउटा माईक्रोमा चढ्यो हामी बिहानको ६ बजे असिग्राम गाविसको लागि । माईक्रोमा २५ किलोमिटरको यात्रापछि हामीले पैदल यात्रा तय गर्नुपर्ने थियो असिग्राम गाविस पुग्नको लागि ।
तीनपटकसम्म देशको प्रधानमन्त्री बनिसक्नुभएका देउवाको बाल्यकाल व्यतित भएको त्यो पुख्र्यौली घर पुग्ने मेरो ठुलो इच्छा थियो त्यसैले असिग्राम गाविसको वडा नं. ३ मा अवस्थित देउवा गाउँमा सहकर्मी मित्र अनिता सापकोटासँग म पुगेको थिए ।

मैले नबुझेको कुरो ।
प्रजातन्त्रको पुनस्र्थापनापछि भएका सम्पूर्ण निर्वाचनमा (२०४८, २०५१, २०५६ र २०६४) गरी चारपटक नै अपराजित भएका शेरबहादुर देउवाको निर्वाचन क्षेत्र डडेलधुरा–१मा विकासका कुनै पनि पूर्वाधारहरु छैनन् । त्यहाँका नागरिकहरूले देउवामाथि ठुलो विश्वास गरेर निर्वाचनमा भोट हालेका हुन् तर अहिलेसम्म त्यस ठाउँमा विकासका पूर्वाधारहरु किन निर्माण हुन सकेका छैनन् । अब फेरी आउने निर्वाचनमा देउवाले नै त्यस क्षेत्रबाट विजय प्राप्त गरे तर त्यस क्षेत्रको सामाजिक, आर्थिक, भौगोलिक विकासमा कुनै पनि परिवर्तन भएन भने उनको जितलाई कसरी लिने ?

महाकाली राजमार्गलाई छाडेर सल्लेरीको बाटो हुँदै ४५ मिनेटको ओरालो झरेपछि असिग्राम गाविसको रुवाखोला भन्ने स्थानमा पुगिन्छ । त्यहाँ रहेको असिग्राम उच्च माध्यमिक विद्यालयमा देउवाले प्रारम्भिक शिक्षा लिनुभएको रहेछ । स्थानीय बिदा भएकाले सो स्कुलमा पुगेर त्यहाँका प्रधानाध्यापकसँग कुराकानी गर्ने धोको मनमै रहन् पुग्यो ।:(
रुवाखोलाको झोलुङ्ले पुल तरेर लगभग २५ मिनेटको उकालो चढेपछि शेर बहादुर देउवाको पुख्र्यौली घर पुग्न सकिन्छ । त्यसठाउँमा देउवाहरुको बाहुल्यता रहेको कारणले गर्दा गाउँको नाम पनि देउवा गाउँ नै राखिएको रहेछ । तपाईहरु चित्रमा देख्नसक्नुहुन्छ एउटा अस्तित्वमा मात्र सीमित भएको छ देउवाको पुख्र्यौैली घर । १२ वर्षे सशस्त्र द्धन्द्धको समयमा २०५८ साल वैशाख ८ गते बेलुका ७ बजेतिर माओवादीले उहाँको घरमा पेट्रोल छर्केर आगो लगाएका थिए । सो घटना हुनुभन्दा ४ महिना अगाडिदेखि नै उक्त घरमा मानिस बस्न छाडेका कुनै मानविय क्षति नभएको जानकारी देउवाका काका डम्बरबहादुर देउवाको भलाकुसारीबाट थाहा भयो ।

डडेलधुरा जिल्लाको असिग्राम गाविसको वडा नं. ३ मा अवस्थित पूर्वप्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउवाको पुख्र्यौली घर ।

सानैदेखि नै राजनीतिमा अग्रसर हुनुभएको देउवाको बोली तपाईँ हामीले स्पष्टसँग बुझ्न सक्तैनौं त्यसको वास्तविक कारण केही हो त भनी उहाँको काकासँग प्रश्न राख्दा जेलमा हुँदा जिव्रोमा करेन्ट लगाइदिएको हुनाले बोली स्पष्ट नभएको उत्तर पाइयो ।
देउवा जन्मेर र बाल्यकाल व्यत्तित गरेको गाउँठाउँमा विकासका पूर्वाधारहरु केही छैनन् । त्यहाँसम्म जानको लागि मोटरबाटो भख्खर खनिएको छ तर गाडीहरु चल्नसक्ने अवस्थामा छैन । खानपानीको राम्रो प्रवन्ध छैन । जिल्लाको एकमात्र नगरपालिका असिग्राम नगरपालिकामा पनि व्यवस्थित खानेपानी छैन । प्रत्येक घरले व्यक्तिगत रूपमा पाईप किनेर मुहानबाट घरसम्म पानी ल्याएका छन् । प्लास्टिकका पाईपहरुले बाटो कुरुप बनाएका छन् । सडकमा ढल निकास छैन । सडकमा सडकबत्तिहरु राखिएका छैनन् । सबै बडाहरुमा मोटरबाटो पुगेको छैन ।
देउवा शान्ति सम्झौता भएपछि मात्र एकचोटी आफ्नो पुख्र्यौली घरमा पुगेका छन् । त्यसगाउँठाउँका जनताले देउवामाथि धेरै विश्वास गरेका छन् त्यो ठाउँको विकासको लागि तर त्यो यो जुनीमा सफल हुदैन कि भन्ने शङ्का छ स्थानीय ६५ बर्षिया देउकला देउवाको ।
Happy Blogging :)
यो स्टोरी जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ ।
CLICK HERE TO READ PAPER.

ढुङ्गाको ओखलमा धान कुटेर खाना खाँदाको अनुभव

2011-10-03T11:03:00.000+05:30

सुदुरपश्चिममा विताएका प्रत्येक दिनमा नयाँ नयाँ घटना घटेका थिए । कुनैदिन १३ घण्टासम्मको पैदल यात्रा तय गरियो त कहिले सवारीसाधनमा यात्रामा बाटो अवरुद्ध भएर दिनभरी बाटोमा समय बितायौं । त्यसभन्दा पनि नौलो अनुभव गर्न पाइयो जेठ २९ गते बिहान डडेलधुरा जिल्लाको जोगबुढा गाविसको वडा नं. ४ मा पर्ने स्थानीय शिक्षक बेदकुमार बोहराको घरमा ।
बेदकुमार सरको घरमा म बिहान ७ बजेतिर पुगेको थिए । ढुङ्गा र माटोको समिश्रणबाट बनेको पर्खाल माथि स्लेटको ढुङ्गाले छाना छाईएको दुईतले घर सेतो कमेरो र रातो माटोले चिटिक्क पारिएको थियो ।
चियाको चुस्की लिदै सरसँग म भलाकुसारी गर्न थाले तर मेरा आँखा अचानक घरको पश्चिमपट्टी एकजना १३ वर्षिया बालिकामा पर्यो । ती बालिकाले नाङ्लोमा केही धान लिएर ढुङ्गाको ओखलमा धान कुट्रिहेकी थिइन । बाल्यकालमा पर्वत जिल्लामा हुँदा काकीहरुले ढिंकीमा गहुँ वा कोदो फलेको (गहुँ वा कोदोको बाहिरी बोक्रा उप्काउने विधि) देखेको थिए तर यसरी ओखलमा धान कुटेर त्यसबाट निस्केको चामलको परिकार भने मेरो जीवनमा पहिलोपटक नै थियो ।

ढुंगाको ओखलमा धान कुट्दै गरेकी बालिका ।

बेदकुमार सरलाई प्रश्न तेर्साउन थाले मैले । सर यो रहर हो कि बाध्यता ? उहाँले भन्नुभो "पौडेल जी हाम्रो नजिकै धान, मकै गहुँ कुटानि पिसानीको लागि मिल छैन । यदि मिलमा नै कुटाउने हो भने टाउकोमा नाम्लो लगाएर तीन घण्टामा पैदल यात्रा तय गरेपछि मात्र मिल भेटिन्छ । कहिलेकाँही त्यहाँ लगेर धान पिसाउँछौ तर धेरैजसो घरमै यसरी नै ओखलमा कुट्ने चलन छ । पहिला धानलाई तातोपानीमा उमालेर घाममा सुकाएपछि त्यसको बोक्रा सजिलोसँग उप्किन्छ ।"
मनमनै तुलना गर्न बाध्य भए म, काठमाडौँको खाल्डोमा बस्ने १३ बर्षिया बालिकाहरु र यो ठाउँमा बस्ने बालिकाहरुबीच को भिन्नताको खाडल कति गहिरो छ । इमेल, इन्टरनेट, मानिसहरुको कोलाहल, सडकमा गाडीहरुको ताँतीबाट केही दिनको लागि भए मैले छुटकरा पाएको थिए । त्यहाँको प्राकृतिक सौन्दर्य, मानिसको जीवनशैली बुझ्नु मेरो दोस्रो ठुलो उद्देश्य थियो यो भ्रमणको ।
गाईबस्तुको कम्पोष्ट मल राखेर उव्जाएको अन्नबाली अनि त्यसलाई ढुङ्गाको ओखलमा कुटेर निकालेर चामलको परिकारको स्वाद मैले कहिल्यै भुल्न सक्तिन होला ।

सुदुरपश्चिमका अरू अनुभवहरु पनि बिस्तारै पस्कदै जानेछु ।

सुदुरपश्चिममा ती १५ दिन

2011-10-02T08:48:00.002+05:30

२०६८ साल भाद्र २५ गते बिहान ११:३० बजे राजधानीको नयाँ बसपार्क गोगंवूबाट हाम्रो यात्रा सुरु भयो १५ दिनको लागि सुदुरपश्चिमका डडेलधुरा, कैलाली र कञ्चनपुरको यात्रा । सहयात्रीहरु थिए झापा बुधबारेका फडिण्द्र नेपाल, ईलाम पशुपतिनगरकी अनिता सापकोटा र काठमाडौंकी अम्विका विष्ट । धौलागिरी अञ्चलको पर्वत जिल्लामा जन्मेर बाल्यकालको आधा समय त्यही र त्यसपछि मेची अञ्चलको झापा जिल्लामा बढी समय विताएतापनि सुदुरपश्चिम मेरा लागि नयाँ ठाउँ नै थियो । हुनत २०६३ सालमा सुदुरपश्चिमको महेन्द्रनगरसम्म पुगेको थिए तर गाडीबाट गईयो खासै सुदुरपश्चिमलाई बुझ्न पाइएको थिएन । यो मेरा लागि सुदुरपश्चिम घुम्ने ठुलो मौका थियो जसलाई साथ दिएको थियो स्विजरल्याण्डमा रहेको Small Arms Survey नामक संस्थाले ।
काठमाडौँदेखि डडेलधुरा सम्मको लगभग ८०० कि.मि यात्रा तय गर्नु लरतरो कुरा पक्कै होइन । बसले नौविसेकाटेपछि ब्यागमा राखिएको भारतीय उपन्यासकार चेतन भगतको उपन्यास "टु स्टेस" निकालेर पढ्न थाले । यात्रामा पुस्तक पढ्ने बानी धेरैको हुन्छ, यात्रामा उपन्यास पढेर सिद्धाउने लक्ष्य थियो तर नेपालका कुनै पनि सडक काठमाडौँ भक्तपुर जस्तो ६ लेनका छैनन् । काठमाडौँमा गाडी चढेर डेरातर्फ जाँदा तिनकुने काटेपछि प्लेनमा नै चढेजस्तो हुन्थ्यो पुस्तक पढ्न मात्रै त के केही कुरा पनि मजाले नोटमा लेख्न सकिन्थ्यो तर सवारीसाधन गुढ्ने नेपालका अरू सडक । टाउँको ठोकिन्छ कि भनेर हेलमेट लगाउनुपर्ने स्थिति सिर्जना हुने नेपाली सडकमा कसरी उपन्यास पढ्नु ।
अनि बेलुका ८ बजेतिर हाम्रो गाडी २० मिनेटको लागि खाना खानाको लागि रोकियो । सवारीसाधनमा यात्रा गर्दा बाटोमा खाना खान नसकिने नै हुन्छ तर अपवाद रहेछ यो होटल । मैले सवारीसाधनको यात्रा गरेसम्मकै सबैभन्दा उच्चस्तरको खाना त्यो होटलमा भेटे । हामीलाई खाना टेबुलमा ल्याएर टक्राए एकजना १२ वर्षीय बालकले खाना खाईसकेपछि सहयात्री मित्र फडिन्द्र नेपालले त्यो भाइसँग भलाकुसारी गर्न थाल्नुभयो । बाबु र छोरो दुवैजना त्यही होटलमा काम गर्दा रहेछन् । पहाडी घर भने अर्घाखाँची रहेछ ५ वर्ष भो रे त्यो होटलमा काम गर्न थालेको छोरालाई उनले विद्यालय भर्ना गरेका रहेनछन् । हामीले उनलाई सम्झाउने कोसिस गर्र्यौ तर उनी भन्दै थिए ‘यो साह्रै बदमास छ कुनै गाडीमा चढेर कहिले बुटबल त कहिले नारायणघाट पुग्छ’ मलाई साह्रै दुःख दिएको छ । त्यो १२ वर्षको बालकको काल्पनिय भविष्य मेरो मानसपटलमा चित्रण हुन थाल्यो । बाबुले त्यही होटलमा आफ्नो जिन्दगी व्यक्तित गर्ने त भए छोराको पनि हालत त्यही हुनेछ अरू केही भयो भने गाडी सफा गर्ने खलासी वा कुनै ग्यारेजमा काम गर्नेछ ।
बिहानको ५ बजेको थियो हामी अत्तरिया पुगेका थियौँ हामी चढेको बस त्यहाँबाट महेन्द्रनगरतिर जाने भो तर हामी डडेलधुरा गोगंवू बसपार्क बाट टिकट काट्दा हामीले डडेलधुरासम्मकै टिकट काटेका थियौ त्यसैले अर्को बसमा चढाईदिए उक्त बसका कन्टकटरले हामीलाई । सुदुरपश्चिम यातायात को डिलक्स कोचले हामीलाई अत्तरियादेखि डडेलधुराको स्याउले भन्ने स्थानसम्म पु¥याईदिने भो त्यसपछि कुनै जिप वा माईक्रो चढेर हामी डडेलधुराको सदरमुकामसम्म पुग्नुपर्ने थियो ।
खानडाडाँ भन्ने ठाउँमा बिहानको चियानास्ता गरेर २५ किलोमिटर अगाडि बढेपछि हाम्रो बस रोकियो । अगाडि पहिरो गएको रहेछ । अघिल्लो दिनको राती १० बजे गएको पहिरोले गर्दा बाटो अवरुद्ध भएको रहेछ । पहिरोले गर्दा दर्जनौ सवारीसाधन रोकिएका रहेछन् । त्यहाँ जम्मा भएको जनशक्तिले ३० मिनेट समय खचिर्ने हो भने त्यो पहिरोबाट पुरिएको सडकलाई सफा गर्न सकिन्थ्यो । नजिकै जनसेनाको शिविर पनि रहेछ । तर ८ घण्टा त्यो पहिरोमा रोकिनुपर्ने भो । ब्यागमा बोकेको ड्राईफुडले पेटका मुसा धपाउन हम्मे हम्मे परेको थियो । जङ्गलको बीचमा भएकाले वरिपरि कुनै दोकान थिएन ।
दिउँसो ४ बजे डोटी जिल्लाको बुडर भन्ने ठाउँमा पुगेर नास्ता गरेपछि केही राहत अनुभव भयो । बेलुका ६ बजे सुदुरपश्चिम यातायातले हामीलाई डडेलधुराको स्याउले भन्ने स्थानमा लगेर छाडिदियो । त्यसपछि एउटा पिकअप भ्यानमा चढेर हामी डडेलधुराको सदरमुकामसम्म पुग्यौं ।

बाँकी अर्को पोस्टमा

नारी सौन्दर्यताको पक्ष र विपक्ष

2011-09-30T22:46:00.001+05:30

Beauty is only to see not to touch. यो कुनै महान् व्यक्तिको वाणि हो । संधैझै शंकरदेव क्याम्पसको चमेना गृहमा साथिभाईहरुसँग चियागफमा व्यस्त भैरहेको बेला कतैवाट यी शव्दहरु कानमा गुञ्जिन पुगे । त्यहीबाट सुरु भयो नारी सौन्दर्यताको पक्ष र विपक्षमा एक बहस ।

नारीको सौन्दर्यता मापन गर्ने सबैको आ–आफ्नो तरिका होलान् । कसैले बाहिरी आवरणलाई नै नारीको सौन्दर्य मापनको कडीको रूपमा लिन्छन् भने कतिले उनको बोलिचाली व्यवहार, र व्यक्तित्वलाई नै सौन्दर्य मापन कडिको रूपमा लिन्छन् । व्यक्तिपिच्छै फरक फरक धारणा हुन्छ । नारीलाई प्रकृतीले नै सौन्दर्यता प्रदान गरेको हुन्छ । विशेष गरी यो चियागफमा नारीको बाहिरी सौन्दर्यताको बारेमा बहस अगाडि बढ्यो । “कुनै पनि नारीमा बढी सौन्दर्यता छ भने त्यो उनकै लागि नै अभिषाप हो” भन्ने तर्क मैले राख्दा साथिहरुमा सांैन्नटा छायो । हामी औलामा गन्न सक्छौ त्यस्ता नारीहरुलाई जो आफ्नो सौन्दर्यतालाई थाति राख्दै उच्च शिक्षा हासिल गर्न अहिले स्नाकोत्तरमा पढिरहेका छन् । साथिहरुमा आएको सौन्नटालाई चिरफार

गर्नको लागि मैले यसको पुष्टि गर्नुनैपर्ने भो त्यसैले केही उदाहरण दिनतर्फ लागे म । विपरीत लिङ्गप्रति आकर्षित हुनु प्राकृतिक नियम नै हो तर पुरुषहरु त्यस्ता नारीप्रति धेरै नै आकर्षित हुन्छन् । यो अकाट्य सत्य हो, स्कुल वा कलेजमा यस्ता नारीहरुलाई धेरै प्रेमप्रस्ताव आउनाले पनि उनिहरुको पढाइमा बिस्तारै बिस्तारै ब्रेक लाग्दै जान्छ । हाम्रो पुरुषप्रधान समाजमा उनिहरु एक्लै हिड्न सङ्कोच मान्दछन् । अथवा उनीहरुको सौन्दर्यताले नै उनिहरुलाई अगाडि बढ्न बाधा उत्पन्न गर्दछ । जसले गर्दा उनिहरु कम उमेरमै बैवाहिक जीवनमा बाँधिन पुग्छन् । सरसरती पढ्दा यो एउटाको विचार त हो नि सबैमा कहाँ लागू हुन्छ र भनेजस्तो पनि लाग्न सक्छ तर गहिरिएर सोच्ने हो भने यो हाम्रो समाजमा भएको वास्तविकता हो ।
अतिरूपेण वै सीता हृातिगर्वेण रावण ।
सारै राम्री हुनाले सीता रावणबाट हरण भईन् । चाणक्यनीति तृतीयोध्यायको १२ औं श्लोकमा भएको वाक्य प्रस्तुत गर्न यहाँ सान्दर्भिक हुन्छ ।
नारी सौन्दर्यतको विपक्षमा कुरा गर्दा कुनै पनि नारीलाई कसैले उनको रूपको वर्णन गरेनन् अथवा कुनै पनि पुरुषले उनको प्रशंसा गरेनन् टोल समाजमा, कलेजमा उनको बारेमा प्रशंसा गरिदिने कोही नभइदिएको खण्डमा उनमा वितृष्णा पैदा हुन जान्छ । आत्मविश्वास घट्दै जान्छ । बिस्तारै बिस्तारै उनी डिप्रेसनको सिकार बन्न पुग्छिन् । कुनै पनि पुरुषले आफू बाटोमा हिडिरहेको बेला जिस्काईदिँदा मन गद्गद् हुन्छ आफ्नो आत्मविश्वास बढेर जान्छ । तर सबैको सीमा र परिधि हुन्छ त्योभन्दा माथि त जानुभएन नि । मह पनि धेरै खायो भने तितो हुन्छ नि पवन जी । पछाडिको टेबलमा कफि लिँदै गरेकी भक्तपुरकी साथी मनिषा पाण्डेले मेरो कुरामा सहमति जनाईन् ।
यो स्टोरी जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ ।
CLICK HERE TO READ IN PAPER

विष्ट स्मृतीका पानामा...............................

2011-08-21T10:32:00.002+05:30

यो स्टोरी जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ । CLICK HERE TO READ IN PAPER
भाद्र २ गते बिहान ६ बजे सहकर्मी मित्र युवराज ढकालको फोन आयो, भख्खरै ओछ्यानबाट उठेको मात्र थिए अकस्मात दुःखत खबर सुन्दा पत्याउन नै गाह्रो भो । मानिस जन्मेपछि मृत्यु शासस्वत सत्य हो तर ३३ वर्ष १० महिना ३ दिन मात्र यो संसारलाई देख्न पाउनुभयो सहकर्मी मित्र स्व. प्रकाश विष्टले ।
केही दिन अगाडी झापाको शनिश्चरे रोडमा एकजना महिलालाई मोटरसाईकल दुर्घटना हुनुबाट बचाउने हुँदा हिरो होण्डा कम्पनीको ग्लामर बाईक (मे.१.प.८२१३) दुर्घटनामा पर्नुभएको थियो । विर्तामोडमा रहेको कन्काई अस्पतालमा प्राथमिक उपचारपछि टाउकोमा गम्भीर चोट लागेकाले उहाँलाई भारतको सिलिगुडीमा रेफर गरिएको थियो ।

केही समय अगाडिदेखि आफ्नो कर्मथलो छाडेर उच्च शिक्षा हाँसिल गर्न म राजधानी छिरेको छु, उहाँको दुर्घटनाको खबर फेसबुकबाट थाहा भयो । श्रावण २५ गते फेसबुकमा शीघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै स्टाट्स राखेको थिए तर कसलाई थाहा थियो र त्यसको ठ्याक्कै एकहप्तापछि उहाँलाई श्रद्धान्जली प्रकट गर्नुपर्छ भनेर ।
विर्तामोडमा रहेको देवी उच्च माविका गणित शिक्षक प्रकाश विष्ट साथिहरुसँग एकदमै मिलनसार र सहयोगी

भावनाका हुनुहुन्थ्यो । साथिहरुले भनेको कुरा कहिल्यै इन्कार गरेको मलाई लाग्दैन । २०६२ सालमा देवी उच्च मावि मा पहिलोपटक राहत शिक्षकमा नियुक्ति भएर शिक्षण पेसालाई निरन्तरता दिँदादिँदै २०६५ सालमा वैवाहिक बन्धनमा बाँधिएपछि एउटा सन्तानको पिता बन्नुभएको थियो ।
जन्मथलो तेह्रथुमको चुहानडाँडाबाट विद्यालय स्तरको अन्तिम परीक्षा (एस.एल.सी) २०५० सालमा त्यस विद्यालयमा प्रथम श्रेणीमा उत्तीर्ण गर्ने एकमात्र छात्र हुनुहुन्थ्यो । उहाँका पिता श्री पुष्पलाल विष्ट पेसाले शिक्षक भएकाले घरमा शैक्षिक वातावरण निकै राम्रो थियो । त्यसपछि उच्च शिक्षाको लागि धरानको हात्तिसारबाट विज्ञान संकायमा आई.एस.सी, विराटनगरको महेन्द्र मोरङ बहुमुखि क्याम्पसबाट बि.एस.सी र मोरङको सुकुनामा गणित विषयमा स्नातोक्तर पुरा नगर्दैै उहाँले यो संसारबाट बिदा लिनुभएको छ ।
मलाई त्यो दिन झलझली याद आउँछ २०६३ साल कात्तिक ३० गते देवी उच्च माविमा शिक्षक भएर जाँदा पहिलोपटक उहाँले गर्नुभएको व्यवहारबाट म निकै प्रभावित भएको थिए । शिक्षण सिकाईमा उहाँको योगदान म माथि धेरै छ । उहाँले गर्नुभएको सामाजिक कार्यहरु र देवी उच्च माविलाई दिनुभएको योगदान संधै स्मरणीय रहनेछ ।
उहाँको अल्पायुमै स्र्वागारोहण भएकोमा दिवङ्गत आत्माको चिरशान्तिको कामना गर्दै भावपूर्ण श्रद्धान्जली अर्पण गर्दछु साथै यस दुःखद घडीमा शोक सन्तप्त परिवारमा ईश्वरले धैर्यधारण गर्ने क्षमता प्रदान गरुन भन्दै समवेदना प्रकट गर्दछु ।
उनीसँग बिताएका केही पलहरु तस्बिरमा

२०६७ साल असोज महिनामा मुस्ताङको मुक्तिनाथ मन्दिरमा जाँदा खिचिएको तस्विर ।

कोशी नदीमा बाढी आएको बेलामा घुम्न जाँदा लिइएको तस्विर ।

२०६७ सालको विद्यालयका स्टाफहरुसँग पिकनिक जाँदा लिइएको तस्विर ।

झापाको कृष्णथुम्किा खिचिएको तस्विर ।

This Pic was Taken in Fewa Lake in Pokhara.

राजधानीका सडकमा रु ८ को यात्रा

2011-08-19T11:22:00.001+05:30

शीर्षकहेर्दा नै अचम्म लाग्छ होला । अहिलेको यो महङ्गीमा राजधानीमा रु ८ को यात्रा कस्तो होला ? काठमाडौं नबस्नेहरुको लागि यो नितान्त नौलो हुन सक्छ तर काठमाडौंमा बस्नेहरुको लागि भने यो कुनै नयाँ कुरो भने पक्कै होईन् । सुरु सुरुमा राजधानी आउनेहरु कलंकीमा नै ट्याक्सी ड्राईभरबाट ठगिन पुग्छन् । झापाको काँकडभिट्टादेखि राजधानी काठमाडौँसम्मको ६१८ कि.मि यात्रा (पृथ्वी राजमार्ग बस व्यवस्थापन समिति, हेटौडांमा राखिएको नक्शाअनुसार) को बसभाडा भन्दा पनि कलंकीदेखि राजधानीका कुनै ठाउँ लगभग १० देखि २० किलोमिटर सम्म यात्रा गर्दा तिरेको भाडा बढी भएको उदाहरण धेरै छन् । आफैँ पनि त्यसको सिकार भईएको थियो कुनैं समयमा ।

अब भूमिका नबाँधि सिधै विषयवस्तुतर्फ लागौं । यो व्यस्त सहर काठमाडौंमा प्राय तीन थरीका यात्रुहरु पाईन्छन् । पहिलो भनेको निजी सवारीसाधन हुनेहरु (२ पाङ्ग्रेदेखि ४ पाङ्ग्रेसम्म) उनिहरुलाई यो सार्वजनिक सवारी साधनको भाडासँग कुनै मतलब हुँदैन । दोस्रो भनेको काठमाडौँका सडकमा रु ८ तिरेर सार्वजनिक सवारीमा यात्रा गर्नेृहरु । हुनत् यो सुविधा विद्यार्थी वर्गलाईमात्र दिइएको हो । विद्यार्थीको कुनै पनि उमेरको बन्देज हुँदैन त्यसैले कक्षा ४–५ मा विद्यालय पढ्नेदेखि लिएर ५० देखि माथिका विद्यावारिधि गर्नेहरुपनि त्यही विद्यार्थीको वर्गमा समेटिने गरेका
(नेपालको पूर्वीद्धारा काँकडभिट्टाबाट प्रकाशित हुने जनसंसद दैनिकको भाद्र ३ गते शनिवारको अंकमा प्रकाशित गरेको लेख । पत्रिकाको पुरा रूप पढ्नलाई यही ईमेजमा क्लिक गर्नुहोला । ठुलो साईजमा अर्को ट्यावमा आफैँ खुल्नेछ । )
छन् । कुनै पनि सवारीसाधनमा लगभग ७० देखि ८० प्रतिशत यिनै रु ८ भाडा दिनेहरु नै हुन्छन् । बाँकी रहेका २० देखि ३० प्रतिशत भनेका अक्कल झुक्कल सवारी साधानको यात्रा गर्ने सर्वसाधारण । चाहे कुनै अफिसमा काम गर्नेहरु हुन् वा कुनै व्यापारी वा कुनै गृहणी । दैनिक सवारी साधनको यात्रा गर्नेहरुको साथमा विद्यार्थी परिचय पत्र हुन्छ नै चाहे तिनीहरु विद्यार्थी हुन् वा नहुन् । अब यहाँ प्रश्न उठ्न सक्छ यदि तिनीहरु विद्यार्थी नै होइनन् भने उनिहरुसँग विद्यार्थीको परिचय–पत्र कसरी आयो त ?
सरकारी क्याम्पसमा स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियनका नाममा खुलेका राजनीतिक दलका भातृसंस्थाहरुले विद्यार्थीलाई आफ्नो पकडमा ल्याउनका लागि उनिहरुका लागि नक्कली परिचय पत्र बनाउने काममा अग्रसर हुन्छन् । राजधानीका सरकारी कलेजमा स्ववियूको हालिमुहाली नै चल्ने गरेको छ । कुनै पनि परिक्षाहलमा परीक्षा चलिरहँदा स्ववियूका सदस्यहरुले निरीक्षकलाई नै हप्काउने र आफ्नो इच्छाअनुसार उनिहरुलाई निष्काशन गर्नसमेत पछि परेका छैनन् । हुन्त यी सबै कुरा मुलधारमा मिडियामा नआएका पनि हुनसक्छन् तर वास्तविकता भने यही नै हो ।
देशका विभिन्न भागबाट उच्च शिक्षा हाँसिल गर्न राजधानी आएका विद्यार्थीहरुको लागि दिइएको यो सुविधा निकै नै प्रशंसनिय छ तर यो सुविधाको दुरुपयोग गर्नेहरुले गर्दा सबैभन्दा बढी मर्कामा परेका छन् सवारीसाधन धनिहरु यसतर्फ कस्को आँखा पर्ला ?

गल्ती पत्ता लगाउनुहोस् । पुरस्कार जित्नुहोस् ।

2011-08-12T09:53:00.000+05:30

तपाईहरुले कुनैनेपाली लेखकले लेखेको यस्तो पुस्तक भेट्नुभएको छ जसमा गल्ती भएको खण्डमा लेखकले आफैँ गल्ती स्वीकार्दै गल्ती पहिचान गर्नेलाई उचित पुरस्कारको व्यवस्था गरेको ? विद्यालय, कलेज वा विश्वविद्यालयका विभिन्न पाठ्यक्रममा धेरै नै गल्ती भएको पाइन्छ । विदेशी लेखकहरुले कुनै पनि पुस्तक प्रकाशन गर्दा उक्त पुस्तकमा पाठकले गल्ती भेट्याएमा पाठकलाई उचित पुरस्कार दिने घोषणा गरेका हुन्छन् । नेपालको सन्दर्भमा सम्भवत Ashmita Publication ले प्रकाशन गरेको स्नाकोत्तर तहको लागि Managerial Accounting भन्ने पुस्तक पहिलो पुस्तक हुनुपर्छ जहाँ लेखकहरुले पुस्तकमा गल्ती भएमा उचित पुरस्कारले दिने घोषणा समेत गरेका छन् । हुनत् कोही पनि आफैमा पूर्ण हुँदैन, लेखकहरु सर्वैसर्वा हुन भन्न पनि खोजिएको हैन । तर यस्तो पुरस्कारको घोषणाले मुलभूत दुईवटा फाइदा दिएको हुन्छ ।
१. लेखकले आफ्नो पुस्तकमा गल्ती नहोस् भनेर कडा परिश्रम र मिहेनत गर्दछन् ।
२. पाठकहरुले कहाँ गल्ती छ भनेर पुस्तकको गहिरो अध्ययन गर्नतर्फ लाग्दछन् ।प्रा. डा. पुष्कर बज्राचार्य, खगेन्द्र प्रसाद ओझा, जोगिन्द्र गोईत, सागर गौतम र चिन्तामणि गौतमद्वारा लेखिएको उक्त पुस्तक MBA र MBS का विद्यार्थीहरुलाई लक्षित गरि प्रकाशन गरिएको पुस्तक हो । ८५२ पृष्ठ लामो सो पुस्तक अस्मिता पव्लिकेशनको दोस्रो संस्करण हो । उक्त पुस्तकमा पाँच प्रकारका गल्तिहरु र प्रत्येक गल्तीको लागि छुट्टछुट्टै रकमको घोषणा गरिएको छ । लेखक र उक्त पब्लिकेशन यतिसम्म आत्मविश्वासका साथ उक्त पुस्तक प्रकाशन गरेका छन् जसमा Printing Mistake भएमा पनि पुरस्कारको लागि रकम छुट्टाएको छ । जसको लागि पुस्तकको अन्त्यमा एउटा पृष्ठ राखिएको छ । त्यहाँ पाठकले आफ्नो नाम, ठेगाना, पुस्तकको कति पेजमा गल्ती छ र गल्ती सच्चाउन के गर्नुपर्छ । सो कुरा लेखेर पब्लिेकेशनको ठेगानामा पोस्ट गर्नुपर्नेछ ।

(तस्विर आफैँ बोल्छ :– अझ विस्तृतको लागि तस्बिर हेर्नुहोला । तस्बिर ठुलो पार्न त्यही तस्बिरमा क्लिक गर्नुहोला । तस्बिर आफैँ अर्को ट्यावमा खुल्नेछ ।)यो ब्लग पोस्ट तयार पार्दा एकता पव्लिकेशनले प्रकाशित गरेको सरकारी विद्यालयमा पढाईने कक्षा ८ को विज्ञान पुस्तकको सम्झना आयो । रसायन विज्ञान अन्तरगत पेरियोडिक तालिका नै उल्टो दिइएको छ । कक्षा ८ बाट रसायन विज्ञानको जग सुरु हुन्छ तर त्यसमा भएको पेरियोडिक तालिका नै गलत छापिएको छ ।
नेपाल सरकारले कक्षा १ देखि कक्षा १० सम्म निशुल्क पाठ्यपुस्तकको व्यवस्था गरेको छ । मिडियाहरुमा पुस्तकविना नै विद्यार्थीले परीक्षा दिएका खबरहरु बारम्बार आइरहन्छन् । वैशाखदेखि नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु

भएतापनि चैतसम्म (१२ महिना) सम्म पनि नेपालका केही जिल्लाहरुमा पुस्तक पुगेका हुँदैनन् ।
लेखकहरुले यस्ता पुस्तक प्रकाशन गर्नाले उनिहरुको क्षमता र पुस्तकको लागि उनिहरुले दिएको योगदानको कदर हुन्छ । नेपालका कलेज र विश्वविद्यालयका लागि विदेशी लेखकहरुबाट हुवहु सापटी लिएर रातरातै धनी बन्ने सपना बोकेका लेखकहरुपनि नभएका हैनन् । ति लेखकहरुले यस्ता पुस्तकबाट धेरै कुरा सिक्नुपर्नेछ ।

Disclaimer:- म आफू अस्मिता पब्लिेकशनसँग सम्बन्धित व्यक्ति हैन । राम्रो कुराको प्रशंसा जसले पनि गर्दछ । मैले पनि सोही गरेको हुँ ।
यो स्टोरी जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ ।
CLICK HERE TO READ IN PAPER

Blunder Mistake By T.U

2011-07-21T14:15:00.002+05:30

आधा शताव्दी भन्दा पनि बढी (५६) वर्षदेखि नेपालमा उच्च शिक्षा दिँदै आएको त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट यती बढी लापरवाही हुन्छ भनेर मैले कहिल्यै पनि सोचेको थिइन् । त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा कुनै विद्यार्थीले अध्ययन गरेपछि विश्वविद्यालयले निज विद्यार्थीलाई एउटा रजिष्ट्रेसन स्लिप दिएको हुन्छ । जुन स्लिपमा भएको नम्बर उसले त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरुन्जेलसम्म एउटै हुने गर्दछ । कुनै पनि विद्यार्थी प्रविणता तहमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्दछ भने त्यही समयमा सो विद्यार्थीलाई विश्वविद्यालयले सो रजिष्ट्रेसन काड दिएको हुन्छ । (तर अहिलेको सन्दर्भमा त्रिभुवन विश्वविद्यालयबाट प्रविणता तह हटिसकेको छ, अहिले त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा कुनै पनि विद्यार्थीले स्नातक तह बाट मात्र सामेल हुन पाँउछ ।)

तल दिइएका तीनवटा तस्विरलाई नियालेर हेर्नुहोस् त ।

तीनवटा तस्विरमा पहिलो तस्विर भनेको प्रविणता प्रमाणपत्र तहको ट्रान्सक्रिप्ट हो जसमा रजिष्ट्रेसन नम्बर 5-1-2-1625-2004 राखिएको छ । दोस्रो तस्विर भनेको स्नातक तहको ट्रान्सक्रिप्ट हो । जसमा रजिष्ट्रेसन नं. 6-1-2-1625-2004 दिइएको छ । र तेस्रो र अन्तिम तस्विर भनेको स्नातक तह प्रथम वर्षको मार्कसिट हो । जसमा रजिष्ट्रेसन नं. 7-1-2-1625-2004 राखिएको छ । अझै राम्रोसँग हेर्ने हो भने ती सबै सर्टिफिकेटहरु एकजना व्यक्तिका हुन् । एकजना व्यक्तिको तीन–तीन वटा रजिष्ट्रेसन नम्बर कसरी हुन सक्छ ? यहाँ अहम प्रश्न उठ्छ् ? ल मानौ त्रिभुवन विश्वविद्यालयको परीक्षा नियन्त्रण कार्यालयमा काम गर्ने कुनै कर्मचारीको सानो त्रुटिले गर्दा एउटा गल्ति भयो । तर फेरी किन त्यस्तै अर्को गल्ति दोहोरियो त ?

प्रनिकाको यस्तो लापारवाहीको पीडित अरु कोही नभएर स्वयं आफै परियो ।

Why I left Teaching.....?

2011-07-13T20:34:00.000+05:30

देवी माविको विद्यार्थीको साथमा

कुरा २०६३ साल कात्तिक ३० गतेको हो । भख्खरै आई एस. सी सिद्धाएर मेची क्याम्पस भद्रपुर झापामा बि.एस.सी अध्ययनरत हुँदा जीवनले नयाँ कोल्टे फेर्यो । एकोहोरो ढिपी गर्ने टिनएजमा भएको बानीले गर्दा जीवनमा ठूलो धोका पाइयो । हुनत नेपालीको बुद्धि पछिमात्र आउँछ भन्थे भन्नेले तर ठिकै भनेका रहेछन् जस्तो अहिले लागिरहेको छ । एउटा सम्मानित पेशा भनेर चिनिने शिक्षक पेशा छोड्नु आफैमा एउटा चूनैतिपूर्ण कुरा हो । देशमा शैक्षिक बेरोजगारहरु बढीरहेको समयमा मूलको पानी भनेर चिनिने सरकारी जागिर छोड्नु पनि म लरतरो कुरा भने पक्कै होईन ।
श्री देवी माध्यमिक विद्यालय (आजका मितिदेखि उच्च मावि) अनारमनी ३ विर्तामोडमा विज्ञान गणित शिक्षक भएर जाँदाको पहिलो दिन झलझली याद आउँछ । कहिल्यै पनि ठूलो मासलाई फेस नगरेको मान्छे । स्कूललको प्रेयर लाईनमा प्रधानाध्यापकले तिमीहरुको नयाँ शिक्षक भन्नुभएको मात्रै के थियो २४०० सय विद्यार्थीले गड्गडाहाट तालीले स्वागत गरे ।
अङ्ग्रेजी माध्यमबाट विद्यालयमा पढेको व्यक्तिले नेपाली माध्यममा विज्ञान पढाउनुपर्दा सुरुका दिनहरुमा निकै गाह्रो भयो । कक्षा कोठामा आफूभन्दा पनि ठूलो उमेरका विद्यार्थीहरुलाई पढाउनुपर्दा अलिक अप्ठ्यारो लागेको थियो तर बिस्तारै बिस्तारै सबै कुरा सहज लाग्न थाले ।
युवा अवस्थामा भएको जोश, जाँगरलाई सहि ठाउँमा सदुपयोग गरे जस्तै लाग्यो जब पहिलो पटक मैले पढाउने विद्यालयले एस.एल.सीमा सहभागी भएर ६० प्रतिशत नतिजा प्राप्त गर्न सफल भयो । सरकारी विद्यालयबाट त्यो समयममा ६० प्रतिशत नतिजा ल्याउनुलाई निकै राम्रो मानिन्थ्यो ।
भनिन्छ नि विद्याकी देवी सरस्वती र धनकी देवी लक्ष्मीलाई एउटै हत्केलामा राख्न खोज्नु दिवा सपना मात्र हो मेरो पनि त्यो दिवा सपना नै भयो । दईवटालाई एकैसाथ एउटै रथका दुई पाङ्ग्रा जस्तै गरी एउटा गतिमा अगाडि बढाउनु सोचमा भारी तुसारापात भयो । फलस्वरुप सरस्वतीको गतिमा बिस्तारै बिस्तारै ब्रेक लाग्दै गयो तर खुसी छु डिक्स ब्रेक चाँही लागेको रहेनछ ।
नेपाल सरकारको बजेटको ठूलो हिस्सा शिक्षा क्षेत्रमा हुन्छ तर तर बजेट बालुवामा पानी खन्याएजस्तै भएको छ भन्दा अत्युक्ति नहोला । विभिन्न तालिम, सेमिनार बैठक शीर्षकमा करौडौ रकम खर्च हुन्छ तर तालिम, सेमिनारमा सिकेका कुराहरू व्यवहारमा भने कमै मात्र लागू भएको हुन्छ । शिक्षकहरुका लागि तालिम भनेको भत्ता पचाउने थलो मात्र हो । विकसित राष्ट्रहरुमा शिक्षक पेशालाई मर्यादित र अब्बल दर्जाको पेशाका रूपमा लिइन्छ भने नेपालको परिपेक्षमा हेर्ने हो भने कुनै शैक्षिक जनशक्तिले अरू कतै ठाउँ नपाएपछि अन्तिम विकल्पका रूपमा रोज्ने पेशाका रूपमा यसलाई लिने गरिएको छ ।
सबैभन्दा अत्यासलाग्दो तीतो यथार्थ त के छ भने ग्रामीण क्षेत्रमा खुलेका निजी विद्यालयमा माशिक रु १०००।– मा पढाउन बाध्य छन् शिक्षक शिक्षिकाहरु । एउटा भवन निर्माणमा काम गर्ने मजदुरको दैनिक ज्याला त २ सय सम्म पुगेको अवस्थामा देशका शिक्षित जनशक्तिहरु दैनिक १०० रुपैयाँको ज्यालामा आफ्नो दिमाग खचर्नुपर्दाको पीडा निकै दर्दनाक छ ।
सहरी क्षेत्रमा भएको सरकारी विद्यालय अनि विद्यार्थीको अत्याधिक चाप, शिक्षकहरुको कमी एउटा कक्षाकोठामा भेडाबाख्रा जस्तो गरी १०० जना विद्यार्थीसमेतलाई पढाउनु पर्ने अवस्था, सहपाठीहरुमा सरकारी काम कहिले डुब्ला घाम भन्ने मानसिकताले आफूमा पनि सिर्जनात्मक काम हैन, कामचोर प्रवृतिले डेरा जमाउन धेरै समय लागेन । यिनै विविध कुराहरुले गर्दा बिस्तारै बिस्तारै आफ्नो पेशाप्रति आफैँ वितृष्णा पैदा हुन थाल्यो ।

फेसबुकका प्रतिद्धन्द्धि गुगल प्लस र चौतारी

2011-07-08T12:09:00.000+05:30

इन्टरनेटको दुनियाँमा अहिले शितयुद्ध नै चलिरहेको छ फेसबुक र गुगलको । त्यसमा सामेल हुन आईपुगेको छ नेपाल टेलिकम । धेरैलाई लाग्न सक्छ यसरी इन्टरनेटको दुनियाँलाई आफ्नो कव्जामा राख्न सफल विश्वप्रसिद्ध दुई साईट फेसबुक र गुगलको अगाडी नेपाल टेलिकम बलिको बोको हुन किन अगाडी सरेको होला । ६० करोड प्रयोगकर्ता भएको फेसबुकलाई गुगलले कस्तो चुनौती दिने हो अनि सुरुमा १० लाख प्रयोगकर्ता बनाउने लक्ष्य राखेको चौतारीको अवस्था कस्तो हुनेहो त्यो त भविष्यले नै देखाउला ।

फेसबुकका सस्थापक मार्क जुकरवर्गको व्यक्तिगत सम्पति गुगलका सस्थापकहरुको भन्दा बढी भएको समाचार प्रकाशित हुनसाथ गुगलले फेसबुकलाई चुनौती दिनको लागि सामाजिक सञ्जाल निर्माण गरेको छ । गुगल प्लस नाम दिइएको सो साईटमा फेसबुकमा भएका र त्योभन्दा पनि परिष्कृत सुविधाहरु थपेर सुरुमा केही सिमित व्यक्तिहरुलाई मात्र यसको सदस्य बन्ने सुविधा दिइएको छ । हुनत अप्रिल १ सन् २००४ मा गुगलले आफ्नो ईमेल सेवा सुचारु गर्दा पनि सुरुका दिनहरुमा केही व्यक्तिहरुले मात्र सो सेवा पाएका थिए । कसैले गुगलमा आफ्नो ईमेल खाता खोल्नको लागी गुगलकै अर्को ईमेल भएको साथिले निमन्त्रणा पठाउनु पर्दथ्यो ।
फेसबुकमा पनि यस्तै भएको थियो । जव गुगलले सुरु गरेको ईमेल सेवा बढी प्रभावकारी र यसका प्रयोगकर्ताको संख्या ह्वात्तै बढ्न थालेपछि १५ नोभेम्बर २०१० मा फेसबुकले पनि ईमेल सेवा सुरु गर्ने घोषणा गरेको थियो । टेक पण्डितहरु फेसबुकको ईमलेलाई ‘जिमेल किलर’ को संज्ञा दिएका थिए । तर फेसबुकको ईमेल सेवाले जिमेललाई एक पाईला पनि तल झार्न सकेको छैन ।

फेसबुक र गुगल प्लसलाई एकछिन थाँति राखेर नेपाल टेलिकमले बनाएको नेपाली सामाजिक सञ्जाल चौतारितर्फ लागौं । नेपालका १३ लाख इन्टरनेट प्रयोगकर्तामध्धे ९ लाख फेसबुकका सदस्य (केही समयअगाडीको तथ्यांक) त्यससंगै फेसबुकले खपत गर्ने इन्टरनेटको ब्यान्डविथ बढेपछि नेपाल टेलिकमले दिएको इन्टरनेट सेवाको गति सुस्त हुन थाल्यो । इन्टरनेटको स्पीड बढाउन नेपाल टेलिकमले ३ जिवी ब्यान्डविथ बढाएको थियो तर त्यो पनि काफि भएन् । यो समस्याको समाधान गर्नको लागि टेलिकमले योजना बनायो आफैले किन सामाजिक सञ्जाल स्थापना नगर्ने त ? इन्टरनेको भर्चुअल सामाजिक सञ्जालमा लगभग एकाधिकार जस्तै कायम गरेको फेसबुकलाई नेपाल टेलिकमले चुनौती दिने आँट गर्नु नै ठूलो कुरा हो ।
ट्विटर, फेसबुक, माईस्पेस जस्ता साईटहरुको सर्भर अमेरिकमा रहेकाले नेपाली इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरु ती सामाजिक सञ्जालको सदस्य हुँदा विदेशी डलर बाहिरीरहेको अवस्थामा नेपालमै सर्भर, र नेपाली कन्टेन्ट राखेर सुरु गरिएको चौतारी आफैमा प्रशंसनिय कार्य हो । समाचारमा बताइए अनुसार नेपाल टेलिकमको सूचना प्रविधी निर्देशनालयका करिव २ दर्जन प्राविधिकहरु यो साईट निर्माण गर्न अहोरात खटिरहेका छन् । करिव २ महिनाभित्रमा सबैलाई सदस्यता प्रदान गर्न सकिने जनाइएको छ । यसको सदस्यता प्राप्त गरेपछि नेपाल टेलिकमको मोवाईल प्रयोगकर्ताहरुले दैनिक १० वटा एसएमएस निशुल्क पढाउन सक्नेछन् । अहिले पनि नेपाल टेलिकमका पोष्टपेड ग्राहकहरुले टेलिकमको आधिकारीक वेवसाईटबाट नेपाल टेलिकमको नेर्टवर्कमा दैनिक ५ वटा एसएमएस निशुल्क पठाउन पाउने सुविधा पाइरहेकै छन् । टेक पण्डितहरुले सुरुमै यसमा आशंकाका धब्बाहरु देखिसकेका छन् । http://chautari.ntc.net.np ठेगाना दिइएको यो सामाजिक सञ्जालको समाचार मिडियामा आएपछि धेरै नेपाली नेटिजनहरु यसको सदस्य बन्नको लागि आतुर भए तर सुरुमा नेपाल टेलिकमले उसका आफ्नै कर्मचारहरुलाई मात्र सदस्य बनाएर परिक्षण गरिरहेको थियो । सदस्यताका लागि धेरैको आवेदन पर्न थालेपछि इन्टरनेट ब्राउजरमा यो साइट खुल्न सकेको छैन । आफ्नो देशका सम्पूर्ण भूभागमा त मोवाईलको नेटकर्व प्रदान गर्न नसक्ने टेलिकमले विश्वलाई नै आफ्नो मुठिमा राख्न सफल भएको फेसबुकको प्रतिस्पर्धामा किन उत्रेको हो । पहिला आफ्ना देशका ग्राहकलाई सन्तुष्टि दिएर मात्रै सामाजिक सञ्जालतिर हात हाल्नुपथ्र्यो ।
पत्रकार दिनेश वाग्लेको शव्दमा भन्नुपर्दा हलिउड र बलिउडका फिल्न हेर्ने बानी परेको आँखालाई नेपाली फिल्म हत्तपत्त मन नपरेजस्तै ट्विटर र फेसबुक जस्ता प्रभावी सामाजिक सञ्चाल उपयोग गर्ने बानी परेको नेपाली नेटिजनले स्वदेशी उत्पादन प्रयोग गर्ने नाममा कम सुविधा भएको चौतारी प्रयोग गर्ने कुरै भएन् । भविष्यमा त्यस्ता दिन पनि आउँलान् जब चिनियाँहरुले गुगलको साटो बाइडु सर्च इन्जिन प्रयोग गरेझैं नेपालीहरुले पनि फेसबुक र ट्विटरलाई छाडेर आफैले बनाएको सामाजिक सञ्जाललाई सक्दो प्रयोग गर्ने । त्यसका लागि चौतारीले गुगलप्लस, फेसबुक र ट्विट्रले दिएको सुविधाभन्दा बढी सुविधा दिनुपर्छ तर यो नेपाल टेलिकमको एकल प्रयासले मात्र असंभव छ ।

मातृसंस्थाबाट के आशा गर्ने ?

2011-06-18T22:33:00.003+05:30

प्रकाश पौडेल

प्रकाश पौडेल

मैले पत्रकारिताको कखरा सिकेको त धेरै भएको छैन तर पनि प्रेस चौतारीमा प्रवेश गर्ने इच्छा भने सुरुमै लागेको हो । दमकबाट प्रकाशित हुने पूर्वसन्देश दैनिकको मेचीनगर सम्वाददाताको रुपमा २०६३ साल मंसिरबाट मेरो कलमको गति अगाडी बढ्यो ।
गोपाल काफ्ले, माधव विद्रोही जस्ता व्यक्तित्वको नाम म छुटाउन सक्तिन किनकी मैले पत्रकारिताको कखरा उहाँहरुकै प्रेरणाबाट सिकेको हुँ । समयसँगै मेरो कमल पनि निरन्तर अगाडी बढ्यो । गोपाल काफ्ले प्रेस चौतारीसँग आवद्ध भएकै कारण सदस्यताको लागि मैले पनि कुरा राखे । त्यो अवस्थामा मलाई प्रेस चौतारीभन्दा प्यारो संगठन छैन कि भन्ने लागेको थियो । जुन संगठनमा गणेश पोखरेल, मोहन काजी, गोपाल काफ्ले, माधव विद्रोही जस्ता अग्रज पत्रकारहरु हुनुहुन्छ त्यो संगठन कसरी नराम्रो हुन सक्छ र ?
जन्मदै कुनै पनि व्यक्ति राजनैतिक विचारधारा लिएर जन्मेको हुँदैन । न धर्म, न जात, न त भेषभुषा नै समाज पारिवारीक पृष्ठभूमिका आधारमा उसलाई त्यतैपट्टि ढल्कन प्रेरित गरिन्छ । उसको घरपरिवार हिन्दू धर्ममा छन् भने सो बालकलाई हिन्दू धर्मकै अनुयायी मान्ने गरिन्छ । परिवार जुन राजनैतिक विचारधारामा समाहित छन् त्यही राजनैतिक दलसँग आबद्ध हुन प्रेरित गरिन्छ र त्यही संस्कार सिकाइन्छ तर बालकलाई पनि स्वतन्त्र रुपमा जिउने अधिकार हुन्छ अन्त्यमा चाहेको बाटो अविलम्बन गरेरै छाड्छ । मैले प्रेस चौतारीको सदस्यको लिँदा पनि त्यसरी नै भनिएको थियो कि तिमी बामपन्थि विचारधाराका हौ भने मात्र सदस्य दिन सकिन्छ होइन भने मिल्दैन । त्यो घडी मेरा लागि महत्पूर्ण क्षण बन्यो धेरै विचार गरेर अन्त्यमा चौतारीको सदस्यता लिएरै छाडे ।

अब प्रश्न उठ्छ आफू आवद्ध भएको संगठनबाट के अपेक्षा गर्ने भनेर ? अपठ्यारो परेपछि भगवानको नाम जपिने गरिन्छ त्यही आशा हो संगठनबाट पनि । एउटा सदस्यले संगठनको नियम तथा विधानभित्र आफ्नो कत्वर्य निभाउनुपर्छ । पहिलो परिचय संगठन हो अनि मात्र आफ्नो । संगठनको बदनाम होस भन्ने कसैले चाहेको हुँदैन तर कलम चलाउने सिलसिलामा भएको आक्रमणमा पीडित हुँदा उसलाई संगठनले न्यान दिनुपर्छ । कुनै गल्ति नगरीकन आक्रमणको शिकार गर्दा संगठनमा कुनै सहयोग भएन भने उसलाई मात्र हैन आवद्ध सबैको मन भाँचिन्छ ।
आज देश पुरै आन्दोलनमय छ । दुई साताअघि नागरिक दैनिकका विराटनगर संवाददाता खिलनाथ ढकालमाथी आक्रमण भयो प्रधानमन्त्रिकै दल एमालेको भातृसंगठन युथ फोर्सको अध्यक्षकै अगुवाईमा उनीमाथी ज्यान मार्ने हमला गरियो, समय उनकै पक्षमा रहेका कारण ज्यान त बाँच्यो तर मन भने जोडिन सकेको छैन । उनी प्रेस चौतारीमा आवद्ध पत्रकार हुन् । नेकपा एमालेको विचारधारासँग आफ्नो विचारलाई अँगालेका प्रेस चौतारीका पत्रकार अनि एमालेकै भातृ संगठन हो युथफोर्स एउटा कार्यकताले अर्को कार्यकर्तामाथि गरेको आक्रमण हो भन्दा कसैको दुईमत नहोला ।
यहाँ कुरा पुरै प्रष्ट छ पत्रकार खिलनाथ ढकालमाथि हमला गर्ने प्रमुख आक्रमणकारी पर्शुराम बस्नेत नै हुन् र त्यो हमला सुनोयोजित नै थियो तर पनि सत्ताधारी दल एमाले र सरकार उसलाई नै बचाउने प्रयासमा छ । अझ पर्शुराम बस्नेत हैन पत्रकार खिलनाथ ढकाल नै दोषी छन् है भन्न पछि परेका छैनन् एमालेका अर्को खेमा ओली पक्षधरहरु ।
नेपाल पत्रकार महासंघले आक्रमणकारीलाई कारवाहीको माग गर्दै नेपाल पत्रकार महासंघका महासचिव ओम शर्माको संयोजकोत्वमा तीन सदस्यीय मिसन टोली गठन गरेको थियो जसको सदस्यमा पूर्वाञ्चल संयोजक मोहन काजी, पत्रकार विक्रम निरौला थिए । उनीहरुको तयार पारेको प्रतिवेदनमाथि प्रेस चौतारी नेपालका महासचिव विष्णु रिजालले तत्काल प्रेस विज्ञप्ती जारी गर्दै प्रतिवेदनप्रति आपत्ति जनाए । यसबाट प्रेस चौतारीसँग आवद्ध पत्रकारहरुले के बुझ्ने आफ्नो संगठनलाई आवद्ध पत्रकारहरुलाई न्याय दिलाउने त कता हो कता उल्टै अर्काले गरेको काममा समेत भाँचो हाल्ने गरेको छ प्रेस चौतारी नेपालले । नेपाल पत्रकार महासंघले अपराधीलाई कारवाहीको माग गर्दै देशव्यापी आन्दोलन चर्काएको छ । पत्रकारहरु आन्दोलित बनेका छन् । तर, स्वंय प्रेस चौतारी नेपालले महासंघको कार्यलाई विशेष राजनीतिक दलको विरुद्ध भएको भन्दै अपराधीलाई साथ दिएको छ ।
Disclaimer:- यो लेख कुनैपनि राजनैतिक पार्टीको विरुद्ध नभएर लेखकको नीजि विचार हो ।

paudel.swadhin@gmail.com

सपनामै सिमित भो Paperless Study Room

2011-06-18T12:58:00.002+05:30

मानिसका धेरै सपना हुन्छन् । ती धेरै सपनामध्धे मेरो एउटा ठूलो सपना पुरा हुन्छ वा हुँदैन ठूलो दोधारमा परेको छु । सपनालाई विपनामा परिणत गर्नको लागि धेरै साथिहरुसँग गुहार मागें । कसैले धेरै महत्वकांक्षी भयो भनेर उम्किन खोजे भने धेरैले राम्रो कामको सुरुवात हँदैछ अगाडी बढ हामी तिमीलाई साथ दिन्छौ भनी सान्तवना दिए कतिले आफै लागेर सहकार्य समेत गर्न भ्याए तर खै आज यो सपनामै सिमित पो हुने हो कि भन्ने ठूलो चिन्ताले मनमा डेरा जमाइराखेको छ ।
आखिर के हो त त्यो सपना ? केही साथिहरुबीच मात्र सिमित भएको यो सपना आज व्लगमार्फत शेयर गर्दैछु । नेपालमा इन्टरनेटको पहुँच क्रमस बढ्दै गएको बेला एउटा यस्तो शिक्षासम्वन्धि वेवसाईटको आवश्यकता महसुस गरिएको छ । जसको उद्देश्य हुनुपर्छ {PAPERLESS STUDY ROOM} ।

कुनै पनि विद्यार्थीको अध्ययन कक्ष पुस्तक विहिन हुनु आफैमा आश्चर्य लाग्दो कुरा हो कतिलाई त यो वाहियात हो जस्तो पनि लाग्न सक्छ तर यो वास्तविकता हो तपाईले अध्ययन गर्नको लागि कुनै पुस्तकको साहारा लिनुपर्ने छैन यदि यो सपना विपनामा परिणत भयो भने । तपाई एउटा यस्तो साईटमा प्रवेश गर्नुहुनेछ । जहाँ प्लस टु देखि स्नातोक्तर सम्मका प्रत्येक संकाय र प्रत्येक विषयका छुट्टाछुट्टै हाँगाहरु पाउनेहुनेछ । प्रत्येक विषयभित्र प्रवेश गरेपछि पुस्तकजस्तै तपाईले विषयसूची भेट्नुहुनेछ । आफूलाई चाहिएको शीर्षकअन्तरगर्त छिरेपछि त्यहाँ तपाईले पुस्तकमा भएका र पुस्तकले ओगट्न नसकेका पक्षहरु र त्यस शीर्षकलाई कुनै विज्ञले गरेको विश्लेषण पनि पाउनुहुनेछ । त्यति मात्र नभएर अन्त्यमा त्यो विश्लेषणको अडियो फाईल पनि राखिने छ । आफूलाई फुर्सद भएको बेला डाउनलोड गरेर सुन्न सकिनेछ ।
यो नै हो {PAPERLESS STUDY ROOM} को कन्सेप्ट । लगभग १ वर्षअगाडी काठमाडौंमा अध्ययनरत एकजना साथीसँग स्काईपमा कुरा गरिरहँदा निस्केको कन्सेप्ट हो यो । दक्षिण एसियामा नै शिक्षा क्षेत्रमा नयाँ भुईचालो ल्याउने कन्सेप्ट थियो । त्यसैले केहीसाथीहरुलाई यसमा योगदान दिन आवहन गरें । सबैको नाम यहाँ लिन संभव पनि छैन । एउटा ब्लग बनाएर केही फाईलहरु अपडेट पनि नगरिएको हैन तर यति ठूलो कन्सेप्टलाई एकजना व्यक्तिले सफल पार्छु भन्ने कुरा दीवा सपनामात्र भयो ।

यो स्टोरी जनसंसद दैनिकमा प्रकाशित भएको छ ।

CLICK HERE TO READ IN PAPER